Abdulloh Domla - Ibrohim alayhissalom 1/4 (Payg'ambarlar qissalari)

bizga bu qissalarni qadrini alloh subhanahu va ta'ala mana shu oyiz bilan belgilab beradiki, qissalarni eng go'zalidir alloh taolo o'zi baho beryapti.

nodon uchun siz bilamizki, alloh taolo mana shu qissalarni eshitishlik, fahmlashlik berilibdi. endi buni shukurini ado qilishlik kerak bo'ladi. bu qissalarni eshitishlikda shukur qanday ado bo'ladi? undan olingan ibratlarga hayotda amal qilishlik bilan bo'ladi. shunda alloh taolo aytadi va ilta'addana rabbukum la insha kardum la azidannakum.

agar mana shu meni bergan ne'matlarimni shukurna deb o'qisanglar, ne'matimni shu yoqda qilib beraman dedim.

insonga bitta emas, yuzta tuyani toshdan chiqarib berganda ham, so'yib berib qo'yishib yuborar ekan.

ya'ni bu qissalarni agar biz qur'ondan boshqa joyda eshitganimizda, rostini chin deb shubha yeb yuborishingiz mumkin edi. lekin qur'onda baland qilinganligi uchun bularni haqligida shubha qilinmaydi. demak, bandalarga berilgan eng katta mehnat bu la ilaha illalloh muhammad rasulullohning mehnati ekan. mana u qissadan olgan xulosalarim shundan bo'ldiki, ana shu tuyani ularning talabiga ko'ra, ana shular aytgan suhbatda ko'ra alloh taolo yaratib berishga qaramasdan, baribir

allohga osiy bo'lishdi. demak, insonni hidayatga kelishiga mo'jiza yoki bir masala sabab bo'lmaydi, alloh taolo agar o'zi iyman degan kalimani bermasdan. va mana ko'rdikki, ana shu tuyani oyog'ini sindirgan kishi haqida alloh taolo aytdi, idin ba'zi ashxoha. tuyani o'ldirishlikka o'zini qamidagi eng badbaxtini yuborishdi deydi. mana biz hayotda bir odamga yaxshi yomonda baho berayotganimiz, u bizni bahoyimiz. odam sifatida odamga baho beramiz. lekin bu

bu kishini badbaqligini alloh taolo o'zi aytyaptiki, avvalgilar yashayotganlarning eng badbaxti, bu ana shu xudo ibnu salih, ibnu ijib bu yerda.

alloh taolozimga ta'kid bersin. mana qon o'zini talabidagi nurida kelishiga qaramasdan osiy bo'lgandan keyin, balki ana shu tuyani so'yib yeb qo'yishganidan keyin, alloh taolo ularni qandaydir bayram qilganligini ko'rdik. va ularni hozirgi kunda maskanlari borligini o'tgan safargi suhbatimizda aytib o'tgan bo'ldik. madaniyat shimoliy g'arbida madaniyat taxminan uch yuz sakson km masofada ana shu qomutxonning maskanlari mavjud.

xizmatida aql ishlatmay shularni, eslatma olmay shularni. ular haqida agar qur'on bizga so'zlamaganida, biz ular haqida eslamas ekan, hech kim bu yoqda bir nomini uncha qilmagan bo'lar edi. mana undan keyingi hissaga solganimdek, bu qur'ondagi eng nodir, eng shirin hissalardan bu ibrohim alayhissalom qishlasi. inshaalloh, bu hissa bir necha suhbatimizni oladi va qur'onda bu hissa ni qanchalik qadri balandlar

mana yigirma beshta surada ibrohim alayhissalom haqida so'zlaydiganligi o'zi bir hujjat bo'ladi. yigirma beshta surada yetmish uch o'rinda zika qilingan. yetmish uchta o'rinda ibrohim alayhissalom hisobi zika qilingan. bu surani qayerda qanchalik balandligidir ishora qilinadi. qur'ondagi eng katta qismi muso alayhissalomni hisobi. umuman keyingi o'rinda ibrohim alayhissalomni hisobi so'radi. u kishi payg'ambarlarning apasi. u nol azum minor rusum bo'lgan ana shu payg'ambarlarning biri.

ibrohim hallilulloh. qisqana boshlayotganmiz. tibbiyot muhammad yusufovning hayotidan eng katta a'lo degan xulosamiz, u kishi allohga tavakkal qilishlikda ustoz bo'lgan ishlar. bugun ana shu allohga qilgan tavakkalini, agar vaqtimiz yetsa, bittasi haqida ko'proq so'z yuritamiz. o'zi o'sha bittasi uch soat vaqt olishligi kerak, lekin biz bajarmiz, qovqatlarimiz shaklangan, ana shu uyqular chekketgunga qadar gapiriladi, inshaalloh.

bugun o'zi ozgina kech qolyapmiz. bismillahir rohmanir rohim. sodiq allohga qamma halok bo'lgandan keyin, insonlar yana bir muddat ta'kidda turishdi. vaqt o'tishi bilan yana ana shu avvalgilarning oqibatidan ibrab olishligi insonlarni xayolidan ko'tarildi, esdan chiqarishdi. alloh taolo mana shaytonga qiyomatgacha, yashashlikka izin bergan edi, vasvasa qildi. yana insonlar shirkga, shukurga qaytishdi. falastin, iroq, misr, hamma yerlarda insonlar yana shukurga qaytdilar.

yomon alloh taolo payg'ambarlarining eng ulug'laridan. bu o'molot e'tirofiga ko'ra, shu hujjatlarimga aniq. payg'ambar assalomu alayhi vassalamdan keyingi o'rin tuzadigan payg'anda bu ibrohim alayhissalom hisoblanadi. abu anbiya, payg'ambarlarning otasi. u kishi haqida alloh taolo, astag'ibilloh va ibrohim mulladiy vaqt sari dedi. u vafo qilgan ibrohim dedi. alloh taolo qanday deyuvdi deb ajratmasin, u kishi vafo qilgan buyrug'iga. va ibrohim mulladiy vaqt sari.

ibrohim ibn tarix. shuningdek, azor ham deb o'qiladi, nomi nomi, ozar. o'zi asl ismi tarix bo'lgan, ozar bo'lgansiz. ular bu tilida ana shu davrda odamlarga yordami ko'payotgan bo'lgani uchun, yordamchilik ham ma'noda bo'lgan ekan. o'zi asl ismi tarix bo'lgan, lekin unaqada ozar bo'lgani uchun ibrohim ibn ozar deyiladi. asli ibrohim ibn tarix. ibrohim alisher opa menda zikr qur'onida yigirma beshta surada, yetmish uchta o'rinda zikr qilingan bo'ldi.

ibrohim alayhissalom san ibn nuq sulolasidan. ibrohimni shimolida yashar edi. bobur degan shahardan. bobur shahrini mahalida bir katta shaharlardan bo'lgan. o'zini zamonasidagi eng birinchi shaharlardan bo'lgan. va butlarga sirinchlik mana shu yerda o'ziga chiqqan bo'ladi. astag'firulloh vaqola indama taqqosku mingu millat shu afsona mavodata balnikum fil hayati dunya summa lo'mal qiyamati yotquru ba'zuqum li bad. uyal anavi

ida. va ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma'ruqumun ma

ibrohim opasiga va qovuniga qarayaptiki, bu sizlar sig'indayotgan timsollar, butlar nima? sizlar aytishyaptilar sizlar ularga. ular aytdilar, opalarimizni mana shu butlarga ibodat qilayotganligini topganmiz va shu narsada davom etib ketyapmiz. boshqa ota ola marhamat qiladi. irg'olali adishi yo qomishi na tabudu, qoli na abu da osmonman.

samadallohu alayhi akifiy. qoli hal yasmog'i unaqul bittasi o'g'li. a'yon ha'umakum ayyadug'u. qoli barojat na'ada, ana akada, alayhi ta'aluvun. ibrohim otasi hamiga nimalarga ibodat qilyapsizlar deb so'radi. ular aytdilar, buzlarga, ularga ish ibodat qilishiga davom etamiz. ibrohim mana shu so'ram so'radi. sizlar guvoh qilsanglar ularda ishladimi? yoki sizlarga bir savdo yoki jiyan keltiradimi? ham javob berdi. otalarimiz shunday qilayotgan edi. biz ham

otalarimizni ishini. doktorlarni aytib kelayotgan ishlayapti da, endi biz o'zimizni tilga ega oladigan bo'lsak. demak, bu ishchi otalardan meros qolgan. ibog' bilan islom ularni oyog'lantirdi. inson iloji nima uchun sig'inadi aslida? biror bir ziyonni ularni chaqirish uchun, biror bir manfaatni keltirishiga uchun, biror bir musibatni qo'shishiga uchun va hayotini taqibga keltirib berishiga uchun iloji sig'inadi. lekin bu butlar bularni birortasini qilishligi ham ojiz u.

bog'liqalar na qorda keltira oladi, na jiyan keltira oladi. ya'ni vazirlarimizni hayotimizda shu ro'nashib qo'ygan bir, e, sherikga o'xshagan bir narsalar bor. tumaniga o'xshagan, yoki tegmenchakka o'xshagan, bular zotida hech narsa qila olmaydi, agar alloh xohlaydigan bo'lsa. shuning uchun, e, alloh taolo aqlni nimaga bergan? aqlni shu yerda alloh taolo tanishiga tushunmagan. ya'ni bu butlarga sig'ilishlik, o'n olti yildan beri yordam chiqishlik, taqalak qilib qo'ygan, shunga o'xshagan ishlar,

bu chiqishdan ayni o'zi bo'ladi.

o'zini xonadonidan boshladi. shuning uchun biz avval, bu yoqda bir gapni gapirishingizdan burun, o'zimizni yaxshi amal qilib olgan bo'lsak, bizdan qiyomatda so'raladigan kishilar, bu xonadonimiz. o'zinglarni va ahli ayolinglarni, bolachaqiylarni jahondan bo'lganini saqlab olinglar demadimi avval? agar biz o'zimizga qaraydigan bo'lsak, o'zimizni o'rgacha tarbiya qilib ololmayapmiz. o'zimizni ustimizda, o'zimizni ustimizda bo'lolmayapmiz. endi birovga bir galgani qattiq tortayotgan ma'noda insof qilaylik.

xonadonimizga qaraylik. namoz o'qimayotganimiz qancha? zikr qilmayotganimiz qancha? televizorda yigirma to'rt kishi qilmayotganimiz qancha?

shu yerda o'zi o'zi yo'l deydi, og'riyapti, boshqa yo'l deydi. boshqadan talab qilishinglar ham bo'ladi, o'zimizga yuzga qaraylik.

nima ibrohim alayhissalom kimdan boshlayapti? otasidan. ha. mana shu kitobda degan alloh taolo ibrohimni eslaylar. vaqtiyki, u o'zini otasini da'vo qildi va albatta u siddik nabiylardan bo'lgan edi. otasiga ayting, otajon, nimaga eshik degan, fermer degan va siz ham biror narsani nari qiladiganiga sig'inasiz? ey otajon, albatta uyingizni og'ir tomondan uyingizga berilmagan edi. menga ergashing, sizni to'g'ri yo'lga aytolayman. ey otajon, shaytonga iboda qiling, shayton

rahka, rahmanga osiy bo'lgan edi. e otajon, albatta men sizga rahmon tomonidan alomat bo'yicha azob kelishidan qo'rqaman va shaytonga do'st bo'lib qolishingizdan qo'rqaman. e'tibor bering. otajon, otajon, otajon. o'g'il ular sabiyli robbika beri hikmatli va mavoiyatli hasanlar. parvardiganimiz menga hikmat bilan, chiroyli ma'ruza bilan davlat qilingan. i.e. bu.

o'zingiz yaxshimisiz. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rahmat. allohga rah

sog'liqni tanimayapsiz. sizga, siz bilan bir kishining o'rtasida adolat bo'lsa deydi alloh taolo. u bilan yaxshi muammolar qilingan deyapti. eng yaxshi muammolar qilingan deyapti. hasan demayapti, axsan deyapti. mana tilda shunday murod olamizni farqiga boradi. eng go'zal muammolar qiling, shunda siz bilan adolatlashib yurgan kishini o'zingizga eng yaqin do'st bo'lganligini ko'rasiz deyapti.

hazil. siqilamizmi shuni? shuning uchun o'rtamizda ana shu adovati bor odamlar deb sal og'riyshingiz yo'qmi, ko'payib boryapti. alloh taolo o'rgatayapti bu yerda. otajon, opajon, otajon deyapti. shuning uchun bu odamlar aka uchchalarimizni, opa singillarimizni namozga yoki bir taqvoga qaviy qilganimizda hikmat bilan. xohlagan odam o'zini ana shu qo'lida deb tovarini o'tkazish uchun nima qiladi?

xaridorga girnikatlar bo'ladi. injilgini ham ko'taradi, saqlig'ini ham ko'taradi. faqat maqsad nima? o'tkazib olishda. siz ham xuddi savdogarni bittasisiz. ana shu jannatda biletar taklifini qilyapsiz shu odamga. mana shu yil uchun jannatga kirasan degan narsa. nimaga endi bitta dunyo ma'nosini uch to'rt so'mga topishlik uchun odamlarni yaxshiroq gapini ko'taramiz u? allohni diniga hidolat bo'lishi uchun sabab bo'lib turgan paytimizda ishlamaymiz.

buzib yuborish oson. buzib yuborish oson. u tikkalar juda qiyin. o'shaning uchun birodarlar dinni targ'ib qilayotganimizda xususiylar bo'lsin, odamlar bilan shirinlik muammolarida bo'lishi kerak bo'ladi. rostini so'rashganlarimda, xorijga borganda, yosh bolalar tosh bo'ron qilib xohlaganda nimadir duo qildi. ishlaylik, ana shu oyoqlarimizni, oyoqlarimizni aholida salqinda o'tirganda, maqsadoning dinida bo'lgan abdod kelganda, qanaqa raqamlar qildi? ey, marosha, o'zi qiynalib turibdi dedimi?

qayerdan bo'lasan dedi, mannavodan man bo'ldi. yunusni qonidanmisan dedi. nasib qilmaydi abbos. payg'ambarimizni axloqini, uni qo'lida u. muammolarni ko'rib turib, sen yunusni qanday tanisan dedi. u meni payg'ambar birodarim bo'ladi, men ham payg'ambarman dedi. payg'ambarimiz ana shu, qandaydir besh minut ketgan mana shu muloqotiga. shu besh minutda qalbini chastitib qo'ydi, in'omiga keldi shu kishi. poyxonaqa qoida chiqargan, lekin

odamlarimizni axloqi, unga o'zini olib kelgan edi. ana shu toshbo'ron qildirganlar o'zlari vaqt qiynalib qoldi. bo'lmasam endi saidlardan edi baribir. men o'zimga obora ber degandim, o'zimga obora, o'z o'zimga berishga asosida iyman keltirmadim men. ikki og'iz shiringan. biz agar namozga birovdan ichi bo'lmoqqa kelib olgan bo'lsak, boshqalardan shunday nazarimizda, taqvomizga kelib qolgan bo'lsa, odamlarga o'zimizga shafqat qilaylik. biz ham o'shanaqa qildik qachondir. sizga endi to'rt odam t

bo'lsa, bir qadam tashlagan odamlar talab qo'yolmaydi o'zbek nashoni. hozirga qaranglar, shunaqa qilib bir qadam tashlab qo'ygan odamlar bor. bizga ham chidashgan, bizga ham shunchaligimizga, bizga ham namoz o'qimaganligimizga qabul qilgan boshqalar. kim emas u? ibratulloh alayhissalomni shuncha bir shirin gapirganiga ota onaga javob berdi. asadbeklar, qoli aroliy bun ampani alixati ya ibrohi, la ilohni tantan taxtilari jinoyat va hujumiy maliyat.

ibrohim, oliyxonalarimizdan o'zingni jo'xajotda bilasanmi? ya'ni so'rayman deb o'ylashasanmi? meni tinch qo'y. mani yo'lda umuman tinch qo'y degan ma'nosida yo'q. faol falon bilan haligi sarfdagi ferul aka robbi innahu kainabey xofiya. senga salom bo'lsin dedi otasi. juda salom bo'lsin. parvardigorimdan sizga istiqbol so'rayman. albatta parvardigorim menga yaxshi ma'noda, meni yaxshi ko'radi.

ibrohim alayhissalomni qattiq suratdan rad qilgan edik, ibrohim alayhissalomning javobini qarang. allohdan kechirishini so'rayman desa deyapti. o'lib ketmaysanmi deyapti bizga o'xshab. o'lib ketmaysanmi? menga nima? menga nimada akalar. biz da'vatni o'zimiz uchun qilyapmiz. o'shaning uchun ko'tara olmadik. agar biz alloh uchun da'vat qilayotgan bo'lganimizda unga nima qilardik? ko'tara oldik. biz o'zimiz uchun ishlaymiz. lekin og'ir

ollohga dushman ekanligi ma'lum bo'lgandan keyin ibrohim alayhissalom otasidan yuz o'zirdi.

ibrohimni parvardigoridan otasini kechirishligini so'rashligi va'da qilib qo'yganligi uchun bo'luvdi. endi qachonki, u otasi ollohga dushman ekanligi aniq bo'lganda,

toshlandi deydi. albatta deyapmiz, aybdorini haligi. bundan shunga xulosa olinadiki, muammo odam topirga alloh gunohini kechirsin deb duo qilishiga harom hisoblanadi. shuni hujjat olamiz bu yerda. bir boshqa dunyoga nushtli bo'lgan, topir bo'lgan kishiga alloh rahmat qilsin deyishi mumkin emas shu insonlar kishiga. hatto rasululloh sallallohu alayhi vasallam ana shu g'azabotiga chiqib ketayotganda bir joyga borib turib, bir qadam bir joyni bir riza qattiq yig'laydi. agar o'qigan bo'lsa o'sha yerlari ham.

hamma hayron bo'lganda, mana shu joyda meni onam kelmagan deydi. allohdan istiqbol etib gunohimni kechiring so'raganimda alloh rasul qildi deydi. shunga yig'iladim deydi. muhammad alayhissalomni onasiga gunohimni so'rab, allohdan biroq qilganda, alloh taolo qaytargan bu narsadan. agar mumkin bo'lganda, muhammad alayhissalomga mumkin edi, mumkin bo'lganda, ibrohim halil allohga imkon. musulmon faqat musulmonga alloh rahmat qilsin deyishlikka haqqi bor. mana shu oyatga asoslanadi.

inna ukani bexofiya, xafa bo'lib, qalbni muhabbat bilan to'lib toshishi. alloh taolo ibrohim alayhi sallam mana shuni yaxshi ko'rgan edi. shuning uchun xayru rahman, allohning do'sti deb sekin qilinadi. al xayriya qalbni muhabbat bilan to'lishligi. va aquzi nukum mo'ma tadahumma min du iloh vod o'ng robbiy asra allaakuni bi duayshi robbiy ishi qiyin. ibrohim alayhi sallam qalbidan yuzaga keldi. shu vaqtda yoshi o'n olti da bo'ladiku asr ma'ruflari.

nabiiy bo'lgan ekan o'n olti yoshda. bu alloh taolo o'zini muncha ekan, xohlagan bandasiga beradi. payg'ambaring faqat qirq yoshlarda turib cheklanolmaydi. chunki isroil salom o'ttiz uch ga kelgan paytda alloh yuqori ko'tarib chiqib ketgan. payg'ambar bo'lganmi o'ttiz uch yoshda? payg'ambar bo'lgan. demak qirq yoshda cheklab qo'yishimiz, bu bizni ilmimizdagi ozgina noqisligi deb eshitgan. isroil salom bayor qilayotganda hammani, yoshi o'n olti da bo'lyapti birodarlar. biz o'n olti ga kirgan bolalar

bizlar challasizlar. nimaga? nima so'z? biz nima bilan to'g'ri bilan bo'lsak, ularga challasizmi o'sha o'n olti yoshgacha? shuni to'g'ri bilan to'lganmiz. ishni turing, men to'layman, mening so'zim shu bilan to'ladi. agar siz to'lg'izmasangiz, to'g'ri bilan to'lgansiz kechadan. kichkina uyda so'kinmaydi ana shunaqa narsa. qayerdan olgandingiz so'kinishni? kechadimi? ana shu bankrasiga, ana shu challasiga biz to'g'ri bo'lgan so'zlarni yozib, o'sha paxtalarini to'ldirib, to'ldirib qo'

ko'chadan to'ldirib olyapmiz. biz bolalarimizni jismini, kiyimini, qonini to'ldirishlik bilan, boshidagi qonni bilan ovora bo'lyapmiz ku, ana shu qalbi bilan ovora bo'lmayapmiz. i biroqimda do'stlar ham nima qilishni o'ylay boshladi. tabriylillah, vatallohu alaykum assalomu alaykum va alaykum assalom. ana shu sherikda asli manbali bo'lgan buklarni yo'q qilishga qah qildi.

mana nozik bitta joyi shu bo'ladi, xulosa qilamiz. ya'ni shu buklarni sindirib olsin, odamlar bu yerga sig'indirib, rona qilishadi da bu odamlar.

yetib boryapti a? hasan allohga dedi, sizlar bo'sh qo'yib qo'yganinglarda butlaringlarni parchalab tashlayman dedi. buni yashirib o'tirmadi. oshkora aytdi. ba'zi mutaxassislar mahsiya qilgandilar da, g'oyol qilib mana shu oddiy qaraydigan bo'lsak, oshkora aytganimdek ma'lum bo'lyapti. allohga qasim, sizlar butlaringlarni xoli qo'yganinglarda men sindirib tashlayman dedi. keyin u yerda odatda ularning butli xonasida, hech qachon butlar yolg'iz xonasida.

insonni aqli bir zoyi bo'lsa shunday bo'lar ekanda. butlarini oldiga ovqatlar balki qo'yishadi. er tarafini tashqari barakatli qilib berishdi, butlarimizni ko'tarib ketishadi.

butlarni tashlab, shaharni tashqarisiga xayr qilgani chiqib ketishardi.

va ovqatlarni qo'yishni xayr bo'lganingizga tashlab chiqib ketishingiz kerak.

ertaga hayit bo'lgan kuni qalb kechqurun sayrgarlik ko'rishni boshladi ertaga chiqib ketishimizcha. ibrohim alayhissalomda qarashuvdi, sayrgarlik ko'rmaydi. endi yo'g'e, nimaga sen sayrgarlik ko'rmaysan deganda, hayotidagi birinchi yolg'oniga gapirgan. bu ham avlodning ikkinchi tochkamiz. hozir ko'ryapsizlar. men dedi, osmonali qarab dedi, ertaga kasal bo'lib qolishini bildim. men sizlar bilan chiqa olmayman dedi. vallohu aytay, men ibrohim, men ruscha qilmayman, og'ib, yoki nadyusha alining inqiligini

haqoriy adish yoqolmish, man hadisiy qanaqa tuyuladi, ya'ni so'zimni haqiqim, qor u vajab, anaqa, anaqa, ha deb deydi. yuqorida aytilingan mana oila.

xavfsiz so'rashdan odam marhamat qiladi. fanavora nabarotan shunday jo'n, faqoli inni saqin, fatavallavannuhu beli inni. yulduzlariga qaradigan vaqt oralari, men chaqalman dedi. xalq buni xoli qilib chiqib ketdi. xalq ibrohim alayhissalomni tashlab chiqib ketgan paytda, ibrohim alayhissalom butlarni oldiga, qo'lidan ana shu boy'tamidi yoki biror bir asbobini olib, bordi. butxonada hech kim yo'q. farog'i ila alixat eshik faqoli alatakulum, nalakum la ilaha illat.

tan tixun, faro alayhim, bor bandi degani yo'q. butlarga ataytdiki, yorug' qolgan butlarga yemishlar dedi. hech kim javob qaytarmadi. nimaga gapirmayapsizlar? va ana shu qo'lidagi nasihatlarni ularni urib, parcha parcha qildi. alloh taolo mana boshqa yerda marhamat qiladi. sajaalohim juzaadan illa chadiramlahum la allohim ilayhi ya ziyonim. ularda parcha parcha qilib tashladi, faqat kattasini qoldirdi.

undan kelib fuqarolishliklari tushundi. aynan shu katta butni bo'yniga qo'l bo'yli bo'lmasin yoki ana shu asbobini yig'ib qo'ydi. ham qatib kelishni ko'rishdi. fa aqbolu ila hiyazizun. qo'lu man fa'li xa'da biyali haqiqan inna qulamin a'zolimiy. ular uchun endi musibatli ish bo'ldi. ular necha yuz yillardan beri esimdan sig'inib kelayotgan butlari taqdirlanib ketgan. va butlari o'zini himoya qilishga qodir bo'lmadi. bizni butlarimizni, bizni olimxonalarimizni kim

bunday qildi. albatta u zolimlardandir. shuni aytishdiki, holu sami ana fakand yozdi ku ruhim yuqori ilohim ibrohim. ibrohim degan bola, ana shu butlarni sindiraman deb tahdid solib yurar edi. ibrohim qilgan bo'lsa kerak deyishdi. demak, oshkori aytganligi mana shu vaqtdan ham aniq bo'ladi. deyishmaydigan edi. tatu bihiy alayhi minnat yuzi allohimga shikhod bo'lsin. olib kelinglar, odamlar ko'rsin, muhokama qilaylik. bobur ahlini hammasi

ibrohim alayhissalomni muhokama qilishlikka jamlanishdi.

bularni sen tashaladimi? ibrohim bilan tashlamasdan yo'q dedi. mana bu chattasi qildi dedi. nima bo'lyapti? ikkinchi marta yolg'on gapiryapti. birinchi yolg'onni alloh uchun bo'lyapti. ikkinchi yolg'onni ham alloh uchun bo'lyapti. uchinchi yolg'onni ham alloh uchun bo'lgan. lekin qo'rqar ekan qiyomat kunida. uchinchi marta yolg'on gapirgani aniq, uchinchi marta soni ham aniq. biznikini soni aniq bo'lmagandek.

agar gapirsa, so'ray bu narsani aka. shunda hammasi xushi o'zinglar qaytdi, o'ziga kelishdi. achchiqki, imnokomandimiz, zolimimiz, bu o'zinglar zolim bo'ldinglar endi. endi gapira olmaydigan bukka sig'indilarmi? demak sizlar o'zinglarga o'zinglar shuni qilgan bo'ldinglar. so'ngra boshlari ergasiz, oqdi deydi. ya'ni aqllari pastga oldi. aql ishlatishilikka qodir bo'lmay qolishdi. shunda ilohim alayhissalom biror kelgan, aytdiki, allohdan boshqalarni sizlarga foyda ham, ziyon ham keltira olmaydigan bukka sig'inasizlar uni.

ruxsat qilasizlar dedi da. sizlar ibodat qiladigan narsalarga ham o'qitadi. kishi degani ruxsat qiladi akalar. aqlingiz nima ishlarini dedi. o'zinglar yasab bo'lgan ruxsatlarga sig'masizlarmi? alloh sizlarni yaratgandi yu, sizlar nimalar qilay yuribsizlar? bizga bu savol. vallohu xola hokim, vallohu ta'limu alayhi va alam. alloh sizlarni yaratdimi? yaratdi, bizni. quvsizlar dedimi? dedi. vaman, alohida jinnivoyimga insa dedimi? dedi. sen quvsandan da. ibodatni qil, rizqi qil.

meni zimmamga berdim u, a biz nima qilib yuribmiz? nima ma'lumotlar bor? bandlanishni ajrata olmayman deydi. alloh o'zini chaqirilgiga olgan narsani, inson o'ziga e'tirof yuboradi da rizqini. o'zingni yangiga tashlab qo'ygan ibodatni allohga qatarib qo'yadi deydi. nima bo'lgan edi, nima qilib qo'yishyapti? rizqu mana buniga sen ibodat qilasan, yo'q deyapsan. men rizquni topmayman, ibodat qilmaganimda kechirasan deyapsan. alloh

aytganda, nima qilyapsizlar deyapti alloh. shuncha hujjat, shuncha dalil, shuncha ochiq manbuni ko'rib ham, qavm o'zgarib qo'yiladi. ularni ana shu a'lohalarni sinib ketishligi o'ziga katta ish edi, lekin shuncha narsadan keyin ham ular iymon tugatishini baholashmadi. qolibini alahum dunyoni farquli jahling. ibrohim alayhissalom bilan tortishlikka majol qolib ishonga qolgandan keyin,

hujjat dalil bilan yengil olgandan keyin, kuch ishlatishdi. kuch ishlatishlik botin talab tomondan bo'ladi.

mutahamlik qilasiz ku, men buni qolayotganimni aniq olganman. bu ishni ishga tushirasiz. ya'ni bular ham mana shu hujjatlarni ikkita ishingdan ojiz bo'lgandan keyin, aytishdiki, unga bir buni ham qilinglar da, uni o'pkirib o'tinglar dedi. ibrohim aka endi himoya qiladigan birorta odam yo'q edi. mana baxshining eng bir manzur joyi ekanlar. buyurildi. butun bobur ahli, chapday kichik erkak ayol yosh qarisa, o'tin jamlashdi. birorta odam yo'q ibrohim aka.

bismillahir rohmanir rohim. qo'ylar endi, yosh ekan deb qo'yadigan. lekin ibrohim alayhi salom xotirjam. ana shu toshlarni yig'ishi bir hovuz qilishdi. o'tinni to'plashdi. butun bir shahar ahli to'plab ataygan o'tin qancha bo'ladi? juda katta bir binochalik o'tin bo'ldi. qandaydirga o'zi poyab qolgan paytingizda to'rtta, to'rtta ko'proq tashlab yuborsangiz, bolasi yonsa, bir ikki metr davlat qilishga to'g'ri keladi. endi hamma o'zi poyab qolgan, vallohu a'lam. endi.

endi mana shu binochalik o't yongan paytda, uni oldiga qanchadir yaqin kelishi mumkin. yaqin kela olmaganligidan, o'tni kattaligidan manjani hisobga kelishdi. ya'ni mana shu qabulda mamlakatda qasdlarga tashlab yotib olgan asoratlar orasida manjani deydi. ibrohim al hsulomni oyoq qo'lini bog'lab, ana shu manjani hisobga chaqqiyligini o'tkazishdi. birorta odam yo'q, qo'yinglar deyilgan. ibrohim al hsulomni solishtirgan. shunda

boshqa restoranda mana imom buxoro aytyapti, endi hadisa aytadi. ibrohimni ana shu olovga yo'qtirishayotgan paytda o'qigan duosi, qasbunalloh, vaniy amal u kiyin. allohni o'zi bizga kifoya. faqat unga suyanamiz. unga tahdid qilishmayapti. unga to'g'risi qilishmayapti. hozir o'pka o'roq qo'yib olishi aniq. birorta yordamchisi yo'q. lekin xalqni holatini ko'ring.

tavakkal, tomonli. qasd bo'lmadi yo'q. bizning ishimiz ollohni qo'lida. ya'ni ollohni aytgandan boshqa narsa, ibrohim rasulullohni otidan borish. mana ba'zi ro'yobda bizga aytib bergan ekan, lekin endi ibrat uchun keltiraveramiz. ibrohim rasululloh ular qo'llab holatini tushib ketayotganda o'tga, jabrulloh rasulullohga. ana shu haja yo ibrohim.

e ibrohim, bizga hojiatingiz yo'qmi deb keldi. allohga tavakkur qilgan damdorini xizmatiga kimlar o'zini tanqid etib kelyapti? kim aytadi javohir assalom? shadid ul quva aytadi. nutqonini qavatini bilib uchi bilan to'xtalib qo'ydi yerga. mana shu yuquvvat o'zini. alloh aytgan ma'lumotning eng ulug'i bo'lgan javohir assalom bizga xizmati yo'qmi deb kelyapti. u istamolda kim yordam berayotgan, qaqqa borsam ekan demagan edi. allohga topshiriq qo'yib o'zini. bunaqa

nasibini allohdan sharh qilmas ekan. ibrohim va ibrohim nima bilan yuribdi deyapsiz? u vato qilgan ibrohim edi. mana shu o'rinda ham vato qiluvdi. ibrohim aleykum assalomu alaykum, sizga nima degan? azizbek hajasi mirobodan. kimdir kelyapti? yana loyiha keladi. yomg'ir farashatlari ham zaif ibrohim uchun aytamiz. yomg'ir farashati allohdan zulm so'raydi, parvozini ibrohimga o'tkazib o'tishdi. ruxsat ber!

forex yong'ir yong'ir uchirib qo'yyapti dedi. kimlar xizmatiga o'tyapti? kimlar havasiga o'tyapti? jabr alayhissalom hozir javob berdiki, sizga nima dedi? sizga hojatim yo'q dedi. ammo rabbimga hojatim bor, lekin rabbimga aytishim ham hojati yo'q dedi. bilib turibdi menda nimadir aytganini. rabbim shu yerda deyapti. aytishim ham hojati yo'q deyapti. rabbim yaxshi bo'ladi menga nima keragi deyapti. biz, biz o'zimiz bilamiz bunga nima keragi nima.

bilamiz da, rangani ham bilamiz, bu narsani, sifatlarini ham bilamiz, narsani ham bilamiz, vaqt o'tini ham bilamiz. biz o'zimiz bilamiz. ibrohim alayhissalam o'ziga nima kerakligini ham aytmagan ekan. chunki raddosi bandasini nimagadir muhtaj yuzini yaxshi bilishiga imman keltirgan ekan. bu hayotga uychilarda cho'qqisi ochiladi. innallohu alayhi xuddi mutavakkiling. alloh hayotga uyquli uychilarda yaxshi keladi. bizda shunaqa tavakkili bormi?

radio. shuni suyanmadimmi avvaliga? chotki nima? qo'lingizdan kelganmiz, sababini qilib qo'yasiz. endi chelishingizga avvaliga tashlab qo'yasiz. avval aytgan bo'ladi. iloji boricha yolg'on gapirmaymizmi, jannatga qaratmizmi, deganingizda. avvaliga ketgandan keyin, men avvaliga tashlab qo'yaman deb. yolg'on gapirdingiz, oldingiz yig'ib, shuncha demak rost gapirsam men avvaliga deganingiz. natija ekanmi holida? biz yolg'on gapirganimiz uchun bo'lib, rost gapirganimiz uchun shamollab qolmaymiz. birinchi masalasi bu.

tavakkalchilarni ustozim ekan. lekin alloh taolo bunaqa bandasini farishtalarga ham tashlab qo'ymas ekan ishi. aytdiki, alloh tavakkal qiluvchilarni, o'z uji siyomchilarni yaxshi ko'ra bo'laylik. yaxshi ko'rgan o'g'limizga, yaxshi ko'rgan qizimizga sog' shodaroq ekan deymiz a. alloh taolo rahm degan, shafqat degan sifatini yuzga bo'ldi deyiladi hadislarda.

shundan bittasini dunyoga chachib qo'ydi deydi. bittasi chachilganda shuncha insonlar, shuncha hayvonlarda chaq. chayon bolasini chaqib qo'ymaydi. eshitganlar, tuxumdan chiqqan bolasini chaqirib qo'ymaydi. zidqi she'r bolasini shu eslatib yuborib qo'yadi. hattoki hamma nima rozil ota, o'zingizga bola sog'liqni yozib qo'ysa nima olmaydi? bosolmaydi. bu nima qadar? alloh mehnatga javob qo'ygin qalbiga. yuzdan bir mehnatga

berib qo'ygan da, insonlar charchagan, shuncha rahmat bergan, alloh taolo shu yuz yaqin shafqat deb egasi bo'lgan parvoziga yaxshi kelgan damdasini tashlab qolar ekanmi?

onangga tavakkal allohi va huvaqti buhu. kim allohga tavakkal qilsa, g'amini allohga topshirsa, bu odamning hisobi allohning zimmasi yig'ilyaptimi?

biz shunga tavakkal qila olyapmizmi rabbimizga? biz rabbimizni taniymizmi shunchalik? hamma an'uzi allohga qo'shilib qo'yishlik darajasida taniymizmi? shuning uchun g'am tegmayapti ajrashadi. bir qilsa ikki kerak bo'lyapti, ikki qilsa besh kerak bo'lyapti. chunki teva bilan aloqamiz zo'r emas. ibrohim bilan o'tga uloq qilgan yomonlar deyapti da, tushib ketadigan yomonlar deyapti. alloh taolo bu bandasini ishini hech qaysiga topshirmadi. allohning ishi bu kalxanishdan yana

tez bo'ldi. qunaya nari quni bir davr so'rayman ala ibrohim. faro budhiy chaydan sajalna huril as salim. biz aytdik, ey o't, ibrohimga sovuq bo'ling va salomat bo'ling. uni kuydirish kerak bo'lgan o't, alloh taolo'zi mulk emasmi? alloh taolo'zi quni emasmi? o't kuydirmaydi birov bilan. pichoq kesmaydi, agar alloh ulardan bir qudrat olib qo'ysa. demak, zotida bunaqa

hech narsa qila olmaydi. tushundinglarmi shuni? a bular nabod sotadimi mana shu oyati shaxsida? agar alloh taolo o'tga sog' bo'ling deb turib, salomat bo'ling demaganida, o'tni soyog'ini ziyoni tegib qoladi ibrohimga deymiz. kelasi alloh taolo qanday bu standartini mushkulni oson qilyapti? chunki topshirganda hamma natijani o'rganyapti. nimagadir demayapti, allohga tavakkal qilyapti. ibrohimga natij qilish

ibrohimga shira qilishdi, baxt o'zlari ular xor bo'ldi, taxt bo'ldi. ular ko'rib turishdi o'sha tushganini. ibrohim alayhissalomda oyoq qo'liga bog'langan itlardan boshqa hech narsa qilgani yo'q. subhanalloh, azizavjalloh. o't o'sdi. ibrohim alayhissalom chiqib keldi. ularni ko'zog'ida buyuk mejiza shu yukga sotdi. nega men keltirdimi?

yana qayta aytamiz, bu darslarimizda bitta xulosasi bor. bizga alloh iyman degan ne'matni bergan, qadriga yetishimiz kerak. chunki ko'zingizni oldida, ko'zingizni oldida. bir odam o'pdan tutun tutib kelsa, hech qachon tekshirmas edi bu. o'tdi, o'zlari yoqqan edi. oyoqqa o'zlari bor u, o'zlari olib kelmaydi. ibrohim ham ishlatiladi, mana ba'zi ro'yxatlarga keltiriladi. qayerda endi eng nazdotli kunlari deydi.

shu dunyoda. orog'ida bo'lgan lahzalarim bo'ldi. chunki alloh taolo sayohat qilyapti va mehnat qilib berdi. jannat bog'iga tushib qoladimi? ham shundan keyin ham tortilgichi qolaverdi. tayyorgarligimizni yarim yilga e'tibor beradi, inshaalloh keyingi darsda davom ettirganmiz, quvonch olamiz. ilohim aka, bu paytda sindirdi. oqibati nima u?

tushuntirishdimi? bu qistonlarni bir kimdir xushniki eshitib qo'ymaydi bolalar. bundan quloq soling. muso alayhissalom bitta yahudiy nimani rusumlik qilib tiydi, bir shapanoqni o'ldirib qo'yuvdi. nima bo'ldi? hammani tashlab chiqib ketdimi? ibrohim aleykum, bu yerda tushuntirib qo'yuvdi. nima bo'ldi? o'tga uloqtirdimi? alloh taolo bizga o'rgatyapti. ey, musulmonlar bir ishni qilishdan bo'lim, oqibatini o'ylaydi. agar shu quloqdan ishni

ishlarda oqibatida ziyonchilar bilan bo'lsa, qilmaylar deyapsizlar.

xudo xohlasa, endi o'shanda qimirlab yuborsanglar, qonalanib uyqu yoziladi. hozir shirin joyi keldi da. narsaga bergim kelmayapti. farzandlarim to'xtab yotgan ekaniki, bolalaringlarga aytinglar, yana bizni opamiz aytyapti. dunyoda xotirjam yashashmasin. chiqib ketishligi haqida xotirjam bo'lib qolishmasin. dunyoga muhokamligi esdan uchmasin. biz dunyoda adabiy yashaymizda, xotirjam bo'lmabmiz.

chiqib ketishligini esdan chiqarib qo'yishmasin. agar men ham jannatdan chiqib ketishim mumkinligini esdan chiqarmaganimda, menga aytgan musibat yetmasmi deyishadi. alloh aytganmidi? men hozir jannat. yo qizlarni boshqa yerda yashaganmiz, eslasanglar. sen yarog'i chan qolmaysan, ochan qolmaysan, chan qolmaysan, kelamaysan deganmidi? endi men mumkinman daraxt deydi. men o'z dushmanim deydi. xo'sh, oddiy deydi. men dushmanman, daraxt, bo'ldi. lekin esdan chiqarib qo'ydiki, jannatdan chiqib ketishligini esdan chiq

shuning uchun deyman. shaytonim nima bo'lib qoldi dedi? sizlarga adolatli mingta, bitmas hayotni bo'ladigan daraxtga ko'rsataymi dedi. jannatda nimaga kerak bo'ldi bu nima adolatli narsani? sizlarda robbinglar farishta bo'lib qolishinglarni xohlamadi, shuning uchun mana bu adolatli minglardir dedi. farishta bo'lishimdan kerak bo'ladi. uni jannatimdan qiziq qoladi. erk ayvonli bo'lmasa, ov qotilishimdan qiziq qoladi faqat. u jannatimdan qiziq qoladi. kerak emas narsalarni qilolmadimi? dunyodan chiqib ketishini farzandlaringlar es

men esdan chiqarib qo'ydim, musiqa gaplikda mingan. ikkinchi nasihatda. bir ishni qiladigan bo'lsanglar, dedi. bu otamizni nasihati, birodarlar. oqibatini o'ylanglar. shu ishni oqibati nima bo'lishiga qiziqishliginglar. agar men ham shu me'lani yeyishdan burun, nima bo'lishini oqibatini o'ylaganda, ehtimol yemasmidimikin? ehtimol jannatdan ko'rmasmidimikin? bu hayotiy targ'ibotimizni gapirib beryapti, birodarlar bizga. bir ishni qilishdan bilan oqibatini albatta o'ylaylik. nimaga olib boradi? bu yaxshilik

men aytaman, menga shu narsa to'g'ri ko'rindi, qilaman, ayta olaman, keyin nima bo'lsa bo'laversin deyilmaydi. rostini to'g'risida ham bu ishlarni qilgani hech qaysini. rostini ham qodir edi. ham tili bor, abu jahl o'tiribdi deyishlikka. ularga qodir edi aytishlikka, bor. abu so'zni ham to'g'ri qo'yibdi deyishlikka. deyilmaydimi? rostini hammaga ergashmaymizmi? musulmonlar qancha arziyat, ozod chekkan bo'lsin, sabr qilmadimi? alam taroyi ila billahiga kelayotganimga ko'p foyda yo'q ku

shunga tushganingizga bizlarga, qo'linglarda tushganlar, men o'zimni qilib qadr qiladi dedinglar ularga. o'ylash kerak, oqibatini bir ish qilishingizdan, bir ishni, bir gapni gapirishingizdan bo'ladi. uchinchi nasihatda, bir ishni qilishingizdan bo'lib, mag'zahat qilinglar deydi. aql egalari bilan. bilimlar bo'lmanglar, anavilar o'zi o'ylashadi deyapti. shuni xohlash kerak, shu ikkita kitob kutib olgan bo'lsalar, ikkita asl kutib olgan bo'lsalar, olimni bo'lib olyapmiz. tushunyapman shuni.

yigirma ming probadan qarasangiz, mana shu yerda o'tirganlarni bir o'n dan beri ko'rinadi. kattaroqda qarasangiz, ko'proqda ko'rinadi. endi olib tashlasangiz, hammasi ko'rinyaptimi? mana shu probada yigirma ming bo'ladi. nima bo'lmaydi da? kamroq gapiradigan bo'lib qolamiz. kamroq gapiradigan, kamroq odamlarni qaqaygan bo'lib qolamiz. bu bizning investitsiyamizdan. biz qilib turib, problemaga kelganda mahsulotga boramiz. doniyor, ustalar bo'lib qo'yildi.

birovlar o'sha o'shani talab etishdan bo'ldi, tarbiya qilish deydi, maslahatini olgani kelmadinglar. endi shuni o'zini topasan endi. tekinchisi, ayollaringlarni havoyi, nafsini ergashmanglar. zero bilan mana shu ayolimni havosini ergashib qo'yuvdim. havoyi, nafsini ergashmanglar deyapti. avrujeli ayolim bilan avvalambor e'tirof, erkaklarni ayolim assalomu alayhi vabshom rahbar qilgan. erkak degan. biz qaytib

o'qidim deganmiz akalar. va buni ana shuni bilmaganmiz biz, bizga erkakmiz. shuning uchun g'arbariyat, oilada o'zi kishini qo'lida bo'lsa, o'sha yerda bir tinchlik sotuvlik bo'ladi. hayotimizni qiyin qilib aytguncha ham, mana shu orollarimizni orzu havasini orqasidan pul bo'lib yuribmiz. tushunyapsizmi? o'zimizni bir marta borib sanatoriyaga borib dam olib, bir shifo bo'lishicha pul yetmaydi. o'zi eshikchaga ishlaymiz o'zi. mana shu orzu havasni ko'pidan quvaytgan orollarimizga pul bo'lib qo'yganmiz.

achchiq bo'lsa ham aytishingiz kerak bu narsani. va beshinchi nasihatda qalbilarga quloq solinglar degan ekan. birov ish qilmoqchi bo'ladigan bo'lsanglar, qalbinglarga quloq solinglar. musulmonni qalbi yaxshi omanda, ajrashlikda uje ulkan bo'lib qolarkan. ko'ngli chopmaydi yu. boraveradi da ishni, qisqa boraveradi yu baribir uni o'ynayapti da. men ham shu me'yorni minishlikka jadal qilganimda, qalbim

engine ishtirok etishgan edi. bu qora narsalar qilishlikda qalbga quloq solinmagan. aroqni ichida desangiz, qalbi suhbat deb, unga emas. mumkin bo'lgan ishlarni qilishlikda qalbga quloq solinadi. tushunarlimi? demak, besh narsalar. bir dunyodan chiqib ketishingizni chiqaringlar. ikkinchisi, bir ishni qilishdan beri oqibatini o'ylanglar. uchinchisi, maslahat qilinglar. xayol narsaga berishinglar ayollaringlarda va qalbinglarga quloq solinglar.

demak, bugungi ajratilgan vaqtimiz hozir yetib qoldi. inshaalloh keyingi suhbatda his qilganini davom ettirgan bo'lamiz, inshaalloh. assalomu alaykum va rahmatullohi va barokatuh.