bismillohu rahmonur rahim. Alhamdulillohu robbil ma'lummiyin.
shadi. Ko'zimiz bilan ko'ramiz, jasadimiz bilan haroratni his qilamiz, qulog'imiz bilan ovozni eshitamiz. Demak, his qilish a'zolari bilan bilib olinadigan narsalar, bular hissiy ishonch deyiladi. Ilmni birinchi ko'rinishi. Bundan tashqari, inson ta'lim orqali o'rganadigan ilmi, ma'rifati ham bor. O'qib eshitib, astag'firulloh, inna firdalikaladikaro liman kanalahu qolbun av alqoz sam'avav
va shahidi. Albatta bunda ogoh qalb egasi bo'lgan yoki o'zi hozir bo'lgan holda quloq tutgan kishi uchun eslatma ibratlar bor. Oshkora ilm, birinchisi hissiy ilm, ikkinchisi eshitish orqali o'rganiladigan ilm, uchinchisi aqliy istedlol, inson aqlini ishlatib, tafakkur qilishi bilan topadigan ilmi. Demak, hissiy xulosa, xabariy xulosa, aqliy xulosa.
hissiy ilm, xabaring ilm, aqliy ilm.
aytdik, xol insonni faqat o'zi uchun berilgan narsa, xol faqat senga foyda qiladi. Yonbosh inidagi foydasi yo'q. Uni o'rgata olmaysan, uni ulasha olmaysan, uni sota olmaysan. U faqat senga foyda qiladi. Va aytdik, xol doim bir xil bo'lmaydi. Xol o'zgarib turadi. Ammo ilm esa Alloh azza va jalalning roziligi uchun xolis o'rganilgan ilm. Agar inson mana shu ilmga erishsa, Alloh unga ilmni ham beradi, boyagi holatni ham beradi.
beradi. Ilm osmonda ichida suvni to'ldirib ketayotgan, yomg'irli bulutga o'xshaydi.
nomg'irda tashlab ketar ekan, suvda tashlab ketar ekan, tog'i toshga, cho'lga, daraxtga teyadi, butun borliq foydalanadi. Shuning uchun inson o'zini holatini ila zo'r qilib, o'zini ruhoniyati bilan ovora bo'lib, hech kim bilan ishga olmasdan, burchakda ibodatini qilib o'tirganligi qayerda yu. Ilm o'rganib turib, millionlagan odamlarning qalblaridan o'rin olgan qayerda. Birodarlar, ilm holdan afzal bo'ladi. Ilm holdan afzal bo'ladi. Aytdik,
nafi ilm deb beradi, agar bilgan ilmingizga amal qilsangiz. Mana ikkinchi ilm. Birinchisi oshkora ilm, ikkinchisi maxfi ilm. Maxfi ilm, qalb ilmi. Bu haqida bir so'z judayam bir ajib, go'zal bo'ladi. Oshkora ilm olishlik uchun madrasa kerak, mutolaa kerak, yodlash kerak, eshitish kerak, imtihon qilish kerak. Endi mana shu o'rgangan ilmimizga amal qiladigan bo'lsak,
qalb ilmi sizga kelishligi uchun, maxfiy ilmga ega bo'lishligi uchun, qalbingiz pokiza bo'lishligi kerak.
oshkora ilmlarni narxi kitob, domla, madrasa, mutolaa, takrorlash, yodlash, ekzamen.
narxi shu. U narxni to'lasangiz, bu ilmni natijasi kallangizda qoladi. Xalbga beriladigan maxfiy ilmni narxi pokiza qalb.
pokiza xalb kimda bo'ladi? Pokiza jasad egasida.
.
.
qalblaringizga va amallaringizga qaraydi. Ya vala ya fa u ma'lu va la banun, ila man atalloha biqorbin salim. U kun qiyomat kun. Shunday kunki, insonni na mol dunyosi, na balo shaqasi foyda bermaydigan kun. Bu narsalar foyda bermaydi u kunda. U kunda nima foyda beradi? Agar ana shu kungi inson pokiza qalb bilan kelgan bo'lsa, qalbini pokiza qilib borgan bo'lsa,
shu qalbi unga foyda beradi. Men namoz o'qimaganim bilan zato dilim toza eshitgansizlar da. Lekin bu gapni gapiradiganlar oz yeb ketdi. Alhamdulillah. Chunki pokiza qalb egasi agar haqiqatdan pokiza bo'lsa, amal qilar edi. Bu ilm, maxfiy ilm, toza jasadlardagi pokiza qalbdagina paydo bo'ladigan ilm, toza jasad nima edi? Harom yemagan jasad.
rozi bo'lib beradi. Olib siz o'n so'mga sotasiz. U rozi bo'lib berdi, to'g'rimi? Shu pul halolimi sizga? U noilojlikdan rozi bo'ldi da u chi. U mustorni savdosi deyiladi. U rozi bo'lib berganda ham harom bo'ladi sizga. Endi bunaqa haromni yeb qo'yib turib, savdoda yolg'onni gapirib qo'yib turib, a? Xitoyda narsasini koreyskiyda sotib turib, endi namoz o'qiydi yana u. Maxfiy ilmga
riyozatga kiradi. Faqat u odamlarga qilayotgan xizmatingizda Allohni roziligidan boshqa narsani maqsad qilmang. Toza jasad, pokiza xalq, xolis riyozat, oliy himmat, quloq tutishlik, mana shular maxfiy ilmning ayrim shartlari. Payg'ambarimiz aytyaptilar, men amila bima alima. Kim o'rgangan, bilgan ilmiga amal qilsa, avratahullohu ilma ma'lam, ya'lam. Alloh
siz. Hech kim ko'rmaganda ko'zingiz harom narsadan ko'zingizni tiyyapsiz. Allohdan rosa kamiga xohsanglar har bitta ishinglarda nima bor sizlarga? Yaj allakum furqona. Sizlar uchun furqonni beradi. Nima u? Furqon haq bilan nohaqni ajratadigan hidoyat. Alloh nurni beradi. Furqonni ulamolar nur deydi. Ki,
ziyopatga keldingiz, o'tirdingiz, oldizda dasturxon turibdi. Shapshaga to'yishib qoldi. Qop qorong'i ohana bo'ldi.
dasturxondan biror narsani ola olasizmi? Ko'ra olmaysiz a? Bo'lmasam xilma xil yeydigan narsalar turibdi, mevacheva turibdi, har xil ranglik, har xil shakllik, har xil bir masofada likopter.
da, vazada, xullas, turibdi, hali qiyom bor, somsa bor, qaymoq bor, qo'lingizni uzatgani qo'rqasiz. Nimaga? Biror narsani ontorib yubormay. Qo'limni qiyomga tiqib yubormay. Nima uchun qo'rqyapsiz? Yorug'lik yo'q. Chiroq lop bitta yongandan keyin mana hamma narsa ko'rinadi. Xuddi shunga o'xshagandek, agar siz Allohdan taqvoqsiz, Alloh sizga furqonni beradi, nurni beradi, uni nurida hamma narsani o'zini.
rangida ko'rishni boshlaysiz. Nimaga odamlar bir xato ishni qilib, pochagi chiqib ketganligini ko'rib, boshqalari ibrat olmasdan o'sha ishni takrorlayveradi? Ko'rmas, jinni emas. Bir odam zulm qildi, mansabdorida yoki qandaydir qo'lida quvvatib boradi, zulm qildi odamlarga. Haligi odam bir yil, ikki yil o'tgandan keyin halok bo'ldi. Vayron bo'ldi dunyoda. Endi uni orqasidan shu mansabga o'tirayotgan odam ko'rib turib shu ishni, yana
qilaveradi. Nimaga qilyapti uni, bilasizmi? Mana shu furqon yo'q. Mana shu nur yo'q. Alloh bergan nur bo'lganida, to'xta, mana bu mana bu mana bu ishni qiluvdi, oqibati manaqa bo'ldi. Mana odamman deyman dey qiluvdi, oqibati bunday bo'ldi. Shuni qilmay der edi. Lekin u nimaga shu gapni aytib, o'zini bu ishdan to'xtatmayapti? Nima yo'q? Endi tushunyapsizlarmi nimaga odamlar o'tgan safar bosib turib, tarag'ida bosuvdi, yer tarag'ida.
sopkali peshonasiga urdi. Dars olish kerak ku inson. Keyin yana xuddi o'sha tarig'ini kelib bosaveradi, yer tarig'ini, peshonasiga kaltak yeyaveradi. Nimaga bosyapti har safar? Alloh unga mana shu nurni bermadi. O'shaning uchun odamlarni bitta xatoni qilib turib, pachog'i chiqdi. Keyin yana shu ishni qilayotgani ko'rib turib, hayron bo'lmanglar. Alloh unga shu nurni bermadi. Uni ko'zi ochilmadi.
imon keltirganlar, agar sizlar Allohdan qo'rqsanglar, sizlarga furqonni beradi. Haq bilan nohaq narsani ajratadigan ilmni, nurni beradi. Bizda shu nur bormi yo'qmi? Bizda shu nur bormi yo'qmi? Dada, bunaqa sotaylik, uch yuz foiz ekan ishi. Bolam bo'lmaydi deydi. Xoram bu deydi. Dada, mana qilaylik, qo'y bolam deydi. Haligi bola ko'r da hali nuri yo'q.
darsxonadan dars olib, o'sha nurga ega bo'lib qolgan edi da.
qalbing robning uyi bo'lishi uchun uni tozala. Agar ana shu nurga ega bo'lish uchun xohlaydigan bo'lsang, qalbingni pokiza qil. Jasad toza bo'lsin, rizqing halol bo'lsin, luqming toza bo'lsin. Agar kasbing halol bo'lsa, jasading toza bo'lsa, nafil amallari bilan mashg'ul bo'l. Kasbingiz halol bo'ldi, jasadingiz toza bo'ldi, qalbingiz toza bo'ldi, endi nafil amallarni ko'paytiring.
ya'ni Alloh taologa mahbub bo'lishligini, Allohga yaqin bo'lishligi uchun birinchi navbatda farzlarni bajarishlik kerak.
volay yaza alo abdu yataqor ro'bu ilaya bin navofil hatta uhibba.
banda nafil amallarda qilib menga yaqinlashib kelaveradi, nafil amallarda qilib yaqinlashib kelaveradi. To shu bandani yaxshi ko'rib qolaman. Nafil amalda ko'p qilgan bandani Alloh yaxshi ko'raman deyapti. Endi yaxshi ko'rib qolsa nima bo'ladi? Faida ahbabduhu, agar shu bandani yaxshi ko'rib qolsam, kun tusam ahulladiy yasmau bihi, shu bandaning eshitadigan qulog'i o'zim bo'laman. Vabosoruhulladiy yubisirubihi, shu banda ko'radigan ko'zi men bo'laman. Voyadahullatiy yabuddin
shu bandi ushlaydigan, ishlatayotgan qo'li men bo'laman.
bo'ladi. Agar shu bandan mendan so'rasa, aniq ato qilaman. Agar panoh talasa mendan, albatta panoh beraman. Tushunarlimi? Nafl amallarini ko'p qilishlik Allohning muhabbatiga sabab. Sunnatni ko'proq o'qinglar, birodarlar. Nafl bo'lgan zikrlarni ko'proq aytib yuraylik, birodarlar. Bu Alloh taoloni siz bilan bizga bo'lgan muhabbatini
kelishiga sabab bo'ladi. Endi Alloh sizni yaxshi ko'rib qoladigan bo'lsa, siz ikki dunyoda yutdingiz. Ma'rifat, ilhom, basiroq, hikmat, nur deb atalgan ilmga, furqonga yetishishga xolismisan? Unday bo'lsa narxini to'la. Uni narxi nima ekan? Toza jasad, pokiza qalb. Harom xarishtam, harom luqmalardan toza bo'lgan jasad, gina, kudurat, hasad,