32-QISM / ZIKR MANZILATI (4/5) / NAFSNI POKLASH / ABDULLOH DOMLA / ABDULLOH DOMLA

tazkiyatun nafs sinsila darslaridan birodarlar zikr manzillatini o'qiyotgan edik. Bugun, bugun to'rtinchi darsimiz. Zikr qalbni g'aflat uyqusidan uyg'otadi.

ma'rifat mevalarini beradi. Zikr mo'minni robbisiga yaqin qiladi. Zikr qul ozod qilish va nafaqalarga teng bo'lgan ibodat. Zikr shukurning boshidir. Allohni zikr qilmagan inson, Allohga shukur keltirmagan inson bo'ladi. Zikr qalbdagi qasovatni, qattiqligini ketkazadi.

qalbni yumshatadi. Zikr ne'matlarni jalb qiladi. Zikr baloyi ofatlarni daf qiladi. Zikr aytgan bandaga Alloh taoloning va farishtalarning salovati bo'ladi. Zikr bandaga Alloh va farishtalarning salovatini jalb qiladi. Alloh zokir bandalarini maqtaydi. Doimiy zikrda yurgan inson jannatga kulgan holida kiradi.

zikr ibodat qilishdagi eng katta yordamchidir. Zikr bandadagi quvvat va g'ayratning sababidir. Jannat hovlilari zikr bilan bino qilinadi. Zokir zikrdan to'xtasa, farishtalar ham jannatdagi hovlini bino qilishini to'xtatishadi. Farishtalar zokir uchun istiqpor aytishadi. Birodalar zikr masalatini o'qiyapmiz. Qur'oni karimda zikr o'n xil vajhiqda kelgan dedik, to'qqizinchi vajhiga keldik.

to'qqiz necha vajix? Zikr hamma solih amallarning qorinasidir. Ya'ni solih amallarning hammasida zikr bo'lishligi kerak deb g'ulom olar. Solih amal bor, yonida albatta zikr bo'lishligi kerak. Chunki Alloh taolo aqimiz solat ili dikri dedi. Meni zikrim uchun namozni qoyim qiling. Kishi namoz o'qisa, lekin tilida, qalbida haqiqatan Allohni eslamaydigan bo'lsa, bu namozi

komil namoz deyilmaydi. Namoz bilan zikr birga bo'lishi kerak. Ro'za bilan zikr birga bo'lishi kerak. Haj bilan zikr birga bo'lishligi kerak. Boycha roziyallohu anhodan duos qilgan hadisda payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadilar, innama jo'aylat tova fu bilbayt va bissofa valmarva va ro'myul jimar li iqomatiy zikrillahi azza va jalla. Albatta baytni tavof qilish, hamda

da safo va marvada yurish, shaytonga tosh otish, Allohning zikrini qoyim qilish uchun qilindi, dedi Rasululloh sollallohu alayhi vasalloh. Hajni boshidan oxirigacha bo'ladigan amallari, dan maqsad Allohning zikrini qoyim qilishlik.

yayu halladini a'manu, ida laqiyutun fiyatan fasbutu, va duqurulloha katiron la'allakum tuflihun. Hatto jang maydonida kofirlar bilan musulmonlar jang qilar ekan, mana shu o'rinda ham zikr bo'lishligi shart. Chunki Alloh taolo aytadi, ey mo'minlar, kofir jamoaga ro'bro' bo'lganinglarda sobit bo'linglar, sabotli bo'linglar va doim Allohni zikr qilinglar, shoyad najotga erishsanglar. Ko'ring, namozdayam

ro'zada ham, hajda ham, jihodda ham Allohni zikri talab qilinyapti.

payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadilar, saboqal mufarridun, imom muslimda keltiriladi bu hadis. Mufarridlar o'zib ketdi. Ya'ni savobga erishlikda mufarrid bandalar o'zib ketdi. Va man mufarridun yo Rasululloh. Mufarridlar kimlar yo Rasululloh? Rasululloh javob berdilar, a dhakirunallohu kafiron va dhakiron.

Allohni ko'p zikr qilgan erkaklar va Allohni ko'p zikr qilgan ayollar. Mana shu bandalar savob amallarda hammadan o'zib ketishdi. Siz bilan biz bir pera suv ichyapmiz, bismillah deymiz. Ichib bo'lganimizdan keyin alhamdulillah deymiz. Mana shu zikr. Farzandlarimizga ko'zimiz tushgan paytda ko'zimizni quvonchi alhamdulillah deymiz. Bu ham Allohni zikri. Alloh taolo sizga bergan nimaiki ne'mat bo'lsa, ana shuni ko'rib turib, Allohni eslayman,

yapsizmi? Demak zokirsiz. Mana shunda siz bilan biz g'ofil bo'lmagan, zokir banda bo'lamiz. Mana shu atrofimizdagi borliq bizga doimiy sur'ati Alloh taoloni eslatib turishligi kerak bo'ladi. Mana keyingi o'qiydigan hadisimiz yana zikrda qanchalar fazilati ulug' ekanligini siz bilan bizga bayon qiladi. Anavid dardor radiyallohu anhu qola qolan nabiyyu sallallohu alayhi vasallam, ala unabbiykum behoyri amalikum.

Rasululloh aytyaptilar. Sizlarni qiladigan amallaringlarda eng yaxshisini aytib beraymi? Vazika hindamalikukun, podshohlaringiz, ya'ni robbingiz Alloh huzuridagi eng pokazasi haqida, darajangizni oliy qiladigani haqida, tilla va varaqni in'fo qilishingizdan ko'ra yaxshiroq bo'lgani haqida, dushmaningizga yo'liqib, ular sizlarning bo'yinlaringizga urishlari va sizlar ularning bo'yinlariga urishingizdan ko'ra yaxshiroq amalni xabarini beraymi?

mi? Qarang, Allohni huzuridagi eng pokazasi, darajamizni ko'taradigani, xayr infoxahson qilgandan yaxshirog'i, jihatdan ko'ra yaxshiroq bo'lgan amalni xabarni beraymi? Ha deyishdi sahobalar. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytdilar, dhikrullohi ta'ala. Alloh taoloning zikri. Har kuni birodarlar nafn namoz, nafru o'zi tuta olmaymiz. Har kuni nafru sadaqalarni qila olmaymiz. Chunki imkoniyatimiz shaklangan, imkoniyatimiz

miz har xil bo'ladi, kimda bor, kimda yo'q. Lekin zikr qilishlik, mana shu ishlarda hammasidan ko'ra savobi ulug' bo'lgan amal deyilyapti. So'z bormi shundan keyin birodarlar? Savol bormi boshqa? Yo'q. Eng yaxshi amal nima ekan? Zikr. Chunki Alloh taolo aytdi, valadikullohi akbar. Allohni zikr qilishlik eng buyuk narsa. Rasululloh mana shu zikrni fazilatini siz

bilan bizga bildirib yana aytadilar, la yaqudu qovmun, yadqurun Alloh azza va jalla, ila haffathumul malayika. Bir toifa odamlar, bir qavm, biror bir joyda o'tirib Alloh taoloni zikr qilishadigan bo'lsa, ularni maloyikalar o'rab oladi. Va hoshiyat humur rahma, ularni rahmat qoplaydi. Va nazarat alayhimus sakkina, ularni ustiga osoyishtalik, sakkina tushish.

tushadi. Va baka rahmullohu fiy mar'a indahu. Va mana shu bandalarni Alloh o'zini huzurida zikr qiladi. Ya'ni farishtalarga maqta edi. Nima qilsa? Nima qilsa somon orada o'tirib osh yesami? Yo o'tirib telefon ko'rsami? Nima qilsa? Odamlar to'planadi birodalar. Inson ijtimoiy maxluq. To'planadi, o'tiradi, albatta bu o'tirishlarda har xil gap so'zlar bo'ladi.

foydasi bormi, yo'qmi, xullas gapirishadi. Endi mana shuni o'rniga Allohni zikr qilishsa chi? Halol haromni gapirishsa, buyruq qaytarig'ini gapirishsa, Rasulullohni hadislarini aytishsa, oxiratni eslashsa, Rasulullohni sifatlarini gapirishsa, jannat do'zaxini eslashsa. Rodalar, qalblarimiz mana shunga o'xshagan majlislarga intilib turishligi kerak. Chiqib ketishlikka shoshilmaslik kerak. Rahmat qopla edi. Qalblariga sakinat o'sib

soishtalik tushadi va Alloh shu bandani maloyikalarga mo'xtaydi. Alloh sizni eslashidan ko'ra kattaroq narsa bormi siz uchun? Va zakorahumullohu fiman ayn da. Ana shu majlisda o'tirganlarni Alloh o'zini huzurida maqtaydi. Kunlarni birida payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam chiqib kelsalar masjidga, bir to'p saxobalar, bir xalqqa bo'lib o'tirishibdi. Aytdilarki, ma ajlasa kun. Nimaga o'tirib?

sizlar. Nima sizlarni bu yerda jamladi o'tkazda? Sahobalar jalasna navkorulloh. O'tirib Allohni zikr qilyapmiz. Unga hamda aytyapmiz, islomga hidoyat qilganligiga va bizga qilgan in'omlariga. Rasululloh ularning so'zini eshitib turib, rostdan ham shundan boshqa narsa uchun o'tirmadinglarmi? Sizlarni faqat Allohni zikrni jamladimi? Vallohi faqat shu narsa uchun o'tiribmiz deyishdi. Payg'ambarimiz aytdilar,

faqat tushunasiz uchun o'tiribsizlarmi? Boshqa niyat yo'qmi? Albatta jabroil kelib menga xabar qildiki, Alloh sizlarni maqtayapti ekan. Alloh sizlarni maqtayapti ekan. Nimaga kelib o'tiribmiz bu yerda birodarlar? Suv ichgani keldikmi? Boshqa niyat yo'q a? Qur'onni eshitamiz, namoz o'qiymiz, ilm majlisida qatnashamiz, Allohni zikr qilamiz deb keldikmi? Boshqa niyat yo'qmi?

demak, Alloh bizni ham maqtayapti birodarlar. Shuning uchun birodar, o'tirding birov bilan, oshningmi, qo'shningmi, kim? Allohni gapirsang, ilmni muzokara qilsang, Allohni oyatlarini gapirsang, muhammad alayhissalomning sunnatini gapirsang, xursand bo'l. Mana shu bashorat sen haqingda ekan. Demak, inson bir majlisga yeyish uchun emas, bir kulib mazza qilib kelish uchun

uchunmas, avtoritet olishiga uchunmas, biron bir dunyo maqsadi uchunmas, Allohni zikrida boradigan bo'lsa, Alloh maqtagan bandalar qatorida qo'shiladi. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning huzuriga bir to'p kishilar kelishdi da. Shulardan bittasi aytdi. Ya rasulolloh, inna sharoa il islom, qotga sur'at ali. Ya rasulolloh, shariat islomiyaning ishlari, buyruqlari, amallari menga ko'p

qilyapti. Fahbiyyniy beshain atashabbatu bihi. Menga bitta ishni o'rgating, mahkam ushlay shuni. Ko'payib ketdi, hammasini qilolmayapman, bittasini tavsiya qiling, shuni mahkam ushlay. Rasululloh aytdilar, la yazalu lisanu karotuba min zikrillah. Tiling doimo Allohning zikri bilan nam bo'lsin. Tushunarlimi? Zikrda bo'l deyapti.

shariatda amallari ko'payib ketdi desa, bittasini ayting desa, shuni aytyapti Rasululloh sollallohu alayhi vasalloh. Shuning uchun o'zimizdan chiqmasin birodalar. Doim zikrda bo'ladik, Alloh jonimizni olayotganda ham zikrda bo'lamiz. Chunki inson nima bilan yashagan bo'lsa, nima bilan hayotini o'tkazgan bo'lsa, Alloh shuni ustida uni jonini oladi. Agar bir banda taqvoda, itoatda, ibodatda yashagan bo'lsa, jonini olayotganda ham shu holatda yashagan bo'ladi.

otda bo'ladi. Sajdada turganida jonini oladi. Tohirat qilayotganda jonini oladi. Tilovat qilayotganda jonini oladi. Ilm majlisida turganda jonini oladi. Bir onaxonni aytib berishgan edi, tohirat qilib o'tirib, yetmish dan o'tgan, tohirat qilib o'tirib, shunday suyanib qolyapti deydi. Borsa Alloh taolo omonatni olib qo'yibdi. Tohiratni ustida ketdi. Bir shayx minbarda o'tirib, masjidda dars beryapti da,

gapirib gapirib turdik, bosh aylanib ketdi, og'ib ketdi, to'g'rilab oldi da, ikkinchi marta gapiray ekanda, dars aytib o'tirgan joyida Alloh taolo jonini olib qo'ydi. Kim nimani ustida yashasa, shuni ustida jon topshiradi. Shuni ustida vafot etadi. Endi kim nimani ustida vafot topgan bo'lsa, shu narsani ustida qiyomat etiladi. Shuning uchun zikr bilan tilimiz doim ovora bo'lsin, doim zokirlardan bo'laylik, shoyad oxirgi lahzamiz kelganda, la ilaha illalloh deydi.

ganimizda Alloh jonimizni olsin. Chunki rasul aytganlar, kimni oxiriga aytgan so'zi, la ilaha illalloh bo'lsa, jannatga kiradi deganlar. Yana bir rivoyatda payg'ambarimizdan so'rashdi. Odamlarning eng yaxshisi kim? Qaysi odam eng yaxshi odam? Rasululloh aytdilar, man tola umruhu va hasuni amaluhu. Umri uzun bo'lgan va amali chiroyli bo'lgan.

oliy bo'lgan inson odamlarning yaxshisi. Ikkinchisi so'radi, shariatni taklifotlari ko'payib ketdi. Fa babun na ta'massa kubehi jamiyun. Ikkinchisi aytdiki, bizga bir bobni eshigini ko'rsating, uni mahkam ushlaylik, u hamma yaxshiliklarni jamlovchi bo'lsin. Hamma yaxshilik bo'lsin, bitta eshikni ko'rsating, shuni mahkam ushlaymiz.

Rasululloh aytdilar, la yaza lulisa anu karobba min diki lillahi ta'ala. Tiling doim Allohni zikri bilan nam bo'lsin. Birodalar, namoz uchun tahorat qilish kerak. Yiqilib turish kerak. Qiblaga qarash kerak, vaqt kerak. Ro'za uchun ham ma'lum bir xatti harakatlar kerak, sharoitlar kerak. Haj uchun, umri uchun, boshqa amallar uchun. Lekin zikr uchun, birodalar, bu narsalar kerak emas. Zikrni muayyan vaqti yo'q.

xohlang o'tirib ayting. Xohlang yurib ketyotib ayting. Xohlang yotib olib ayting.

faqat ayting zikrda. Chunki sadaqal mufarridun, mufarridlar o'zib ketishdi savobli amallarda. Kimlar edi ular? Allohni ko'p zikr qilgan erkaklar bilan, ko'p zikr qilgan. Sen birodar qilishing mumkin bo'lgan eng ulug' amal bu Allohni zikri. Sen Allohni zikr qilding, demak Allohga bog'landing. Mana shu bog'lanish, Allohga bog'lanishlik.

hamma ibodatlarning cho'qqisi. O'zi hamma amallarimizdan maqsad Allohga bog'lanish, zikrdan maqsad ham Allohga bog'lanish, namozdan maqsad Allohga bog'lanish, hajdan maqsad Allohga bog'lanish, ro'zadan maqsad Allohga bog'lanish, zakotdan maqsad Allohga bog'lanish, ko'zni haromdan tiyishdan maqsad nima? Allohga bog'lanish. Halol haromda ajratishlikdan maqsad ham Allohga bog'lanish. Hamma.

ishlarimizdan, hamma ibodatlarimizdan ko'zlangan yagona maqsad, Allohga bog'lanish. Endi sen zikr qildingmi? Demak Allohga bog'landing. An ibn amrin qola qultu ya Rasululloh, ma g'onimatun majlisi zikr. Abdulloh ibn amirdan u kishi aytadi, yo Rasululloh, zikr majlisining g'animasi nima?

majlisining mukofoti nima? Rostini aytdilar, g'onimatu majlisi zikri al janna. Zikr majlisining mukofoti jannat. Bir odam bilan muomala qilding? Qarasang, oliyjanob inson ekan. Undan vafoni ko'rding. Hayoni ko'rding, omonatdorlikni ko'rding, muloyimlikni ko'rding, rahmatni ko'rding. Bir ajoyib odam ekan. Bu nimani belgisi?

qanaqa inson? Nima uchun unda bu suhbatlar bor? Bilasizmi? Demak, bu kishini Allohni zikri bo'ladigan ilm majlisi bor. Zikr majlisidan ulushi bor. Ilm majlisidan ulushi bor. Uni ilm majlisi bor. Ana shu joyda u Allohga tez tez bog'lanib turadi. Halol holomni taniydi. Qalbini tarbiyalaydigan suvni ichadi. Nafsini tarbiya qiladi. Alloh va rasuli rozi bo'ladigan ilm majlisidan chiqqan odam,

muloyim bo'ladi, kechirimli bo'ladi, kichik fe'l bo'ladi, chunki Allohga bog'lanib chiqdi da u. Allohga bog'langan qalb mutakabbur bo'lmaydi. Aquluqovli hada va astag'firullohu alayhi va lakum. Assalomu alaykum va rahmatullohi ta'alib va barakatu.