sen halolga harom deb qo'yding, bo'ldi. Tafsilotini tushuntirmading. Shuni o'zi kifoya qiladimi? Mana shunday javob berishlik ham ilmdagi insonlarga kiradimi? Ilmdagi aljuzga kiradimi? Imkon bo'lsa dalilini ham keltirib ber. Qo'shimcha ma'lumotlarni ham ayt. Nima uchun deyilgan bunday va buni hikmati nima? Ehtimol, ana shu sen qo'shib qo'yadigan tafsilotlar savol so'rayotgan odamga mana shu
boyagi yangi uzilgan xurmoq qurishni boshlaydi da, vaznni pasayadi.
hurmat bilan bo'lgan aljut. Ya'ni siz falonchi bir mansabdorda taniysiz. Sizni hurmat qiladi, gapingizni oladi. Bir odam kelib, men bilan bular falonchini oldiga borsangiz yaxshi bo'lar edi, sizni gapingizni ikki qilmas edi, ishim bitib qolardi deb so'ranadi. Nima deysiz? Menga keragi yo'q bu narsani deysiz. Demak siz baxilsiz. Prosta bular borib qo'ysangiz ishi bitib qoladi. Mo'min odam bunaqa bo'lmaydi.
yoki bir odamni oilasi buzilib ketish arafasida turibdi.
qosim. Qalblarga xursandchilik kiradi. Eng yaxshi shafokchilik, birodarlar, nikohda, eri xotinni o'rtasida shafokchilik qilish. Agar yolg'on gapirishi mumkin bo'lsa, uchta o'rinda. Shundan bittasi eri xotinni yarashtirishiga ham yolg'on gapirsa bo'laveradi. Mana endi oltinchisi, inson o'zining badani bilan ham aljuz qilish kerak. Jasadi bilan xayr saxovat qilishligi kerak. Oyoq qo'l es.
aravasini ita olmay turibdi aravakash qishki kunida, musavvat qilib, o'sha aktivada. To'xtab qolgan, jilolmayapti. Yonida qo'li bo'sh. Nima qilasiz? Ishla deysiz. Yo'q, ishla deysiz, pulingni halollab deysiz. Sen bu uchun pul olyapsan deysiz. Yoki nima qilasiz, siz ham odamsiz, u ham odam, turtib qo'yasiz. Shunaqa bir jasadimiz bilan qiladigan sadaqalarimiz kamayib ketganmikin, qarasangiz hamma kasal.
albatta Alloh bu amalingdan rozi bo'ladi. Nafsda aljut, mansabda aljut, rohatda aljut, ilmda jut, mansabda aljut hamda jasad bilan nima? Yettinchisi, o'zining sharafi va obro'yi bilan aljut, o'zining sharafi va obro'yida aljut. Saxovatni bir ajib ko'rinishlaridan, saxiyligini ajib ko'rinishlaridan
ishlaridan. A'la irz deyiladi arab tilida. Sharaf. Nomus.
insondagi maqtaladigan yoki yomonlanadigan o'rin.
qaysi bilinglar, abu dom dom qilgan ishni qilish qo'lidan kelsa, bas shunday qilsin. Hech narsasi yo'q sadaqa qiladigan, beradigan, saxovat ko'rsatadigan hech narsasi yo'q. Ammo u haqida kim yomon gapirgan bo'lsa, qiyomatga qoldirmasdan dunyoni o'zida nima qildi, kechdi. Bu ham aljuvutning ajib ko'rinishlaridan. Sakkizinchisi, sabrda aljuvut.
sabr bilan aljo'r. Bir kishini yosh bolasini mashina urib yubordi da, mayib bo'lib qoldi. Hozir oy qadar haydovchida ayb yo'q. Qoyda bilan ketayotgan bo'lgan, ayb boradi, yugurib birdaniga chiqib yuborgan. Mana endi shu bolani otasi xohlasa, haqqini talab qilib turib olsa, katta bir jarimaga tushirishi mumkin. Ammo qaytarib aytamiz, haydovchida ayb yo'q.
bolada ayb. Haydovchi mana shu bo'lgan ishdan qattiq bir taassufda, afsuslanib turibdi. Qo'lida bor imkoniyatini yordam bering deb qilib turibdi. Lekin topish tutishi katta emas ekan. Beqas bo'lgan ish. Mana shu holatda agar shu bolani otasi shu haydovchini avf qilib, kechirib yuborsa, ulkan savobli amal qilgan bo'ladi. Istaydi billa, va katta bina ali hind fixa, anna
quloq, tishga tish va yana boshqacha jarohatlarga ham qasos olinadi deb yozib qo'ydik.
endi kim uni, ya'ni qasosni olmasdan kechib yuborsa, o'zi uchun kaforat bo'lur. Kimda kim Alloh nozil qilgan din bilan hukm qilmas ekan, bas ular zolimlardir.
mana endi agar haydovchi mast bo'lsa, qoidani buzgan bo'lsa, tezlikni oshirib olgan bo'lsa, qasddan bo'lgan bo'lsa bu ishlar, uni avf qilishlikdan ko'ra uni javobgarlikka tortishlik to'g'ri bo'ladi. Chunki u mast turib haydashdi, bunaqa tez haydashlikda o'ziga hunar qilib olganmi? Ha bu odamdan qasos olishga haqqi bor. Ammo hozir aytganimizdek, agar beqasd qilgan bo'lsa, mana shu musibatda, mana shu holatda sabr qilib,
sabrni aljovut ko'rsatishligi to'g'ri bo'ladi. O'zi umuman avf qilishlik masalasida, kechirim so'rab keldi. Agar kechirsangiz, tuzalishiga sabab bo'lsa, kechirganingiz yaxshi. Agar kechirim so'rab kelsa, kechirsangiz, mana qutuldim deb turib, yana shu ishni davom ettiradigan bo'lsak, kechirmaslik to'g'ri bo'ladi. Ma'qulmi? To'qqizinchisi,
tabassum, ochiq yuzlik, go'zal huquqdagi aljut. Sen mansabdorsan, boshliqsan, qo'lingda ishchilar bor, mudirsin. Ular bilan qo'pol muomala ham qilishing mumkin yoki yumshoq muomala ham qilishing mumkin. Agar ularga muloymiy bilan muomala qilsang, yaxshi bo'ladi. Tabassumlisan, muomalang yumshoq. Yoki aksincha, qovog'ingni solib turib olasan jiddiy bo'lib.
seni ko'rib irg'ib o'rningdan turishadi. Sen bo'lsa parvoy ham qilmaysan. Jiddiysan. O'tirasan. Yugurib kelib qo'lingga choy uzatadi, sen parvoy ham qilmaysan. Shunaqa xo'jayin bo'lib turib, keyin ishdan kelsang, bir tinga olmaydi odamlar keyin seni. Ishing, xizmatching yugurib keladi. Xolo havo so'rab qo'yaver. Bu narsa seni qadringni tushirmaydi. Ikki og'iz shirin so'z, tabassum,
yumshoq muomala mana shu ham saxovatni ko'rinishlaridan. O'ninchisi, odamlarni qo'lidagi narsadan ta'ma qilmaslik. Odamlar bir birini kuzatib qarab turadi. Ta'magir odamlar bo'ladi. Ta'mani kecha gaplashdik a, nima edi ta'ma? Sizniki bo'lmagan, haqqingiz bo'lmagan narsani bir odamdan berishini kutishligingiz.
asta adabillah.
insonlar esa o'zlarining yonlariga xijlat qilib kelgan kishilarni suyurlar va dillarida ularga berilgan narsa o'ljalari sababli biron hasad tuymaslar, hamda garchi o'zlarida ehtiyoj bo'lsa da, o'zlarini qo'yib o'zgalarni iesor, ixtiyor qilurlar. Kimki o'z nafsining baxilligidan saqlana olsa, bas ana o'shalar najot topuvchi zotlardir.
kimki o'z nafsining baxilligidan saqlana olsa, bas ana o'shalar najot topuvchi zotlardir.
musiqa