o'la favlullohu alaykum va rahmatuhu ma zakka minkum min ahadin abadan, va lakin nalloh yuzakkiman yasha. Agar sizlarga Allohning fazli marhamati bo'lmasa edi, sizlardan biron kishi biron gunohdan pok bo'la olmas edi. Lekin Alloh fazli marhamati bilan o'zi xohlagan kishilarni poklar. Biz gunohdan istig'for aytayotganimiz o'zi Allohni bizga burgan fazli. Biz qilgan ishimizni gunoh ekanligini bilayotganligimiz ham
Allohni fazli. Alloh taologa yolvorib, gunohimni kechir deyayotganligimiz ham Allohni fazli. Chunki agar Alloh fazil ko'rsatmasa, gunohni gunohligini ko'rmaymiz. Qilgan xatoyimizni xato ekanligini ko'rmaymiz. Bora odamlar, nima bo'lib tiqsam deydi. O'zim pulimga qilyapman bu ishni deydi. Allohni fazli bo'lganligi uchun biz gunohni gunoh deb bilamiz, savobni savob deb bilamiz. Istedbiylar, valakimnalloha hababa ilaykumul iman, avazayyana hufiz.
fa qulubikum va karroha ilaykumul kufra va fosuqa va la isyan, ularga umr roshidun. Mana hozir aytdik, agar Alloh bizni ko'zimizga gunohni xunuk ekanligini ko'rsatib qo'ymasa, gunohni xunuk narsa ekanligini bilmaymiz. Lekin Alloh sizlarga iymonni suyukli qildi va uni dillaringizga chiroyli qilib ko'rsatdi, hamda sizlarga kufrni va itoatsizlikni hamda isyonni yomon ko'rsatib qo'ydi.
sabobli ishlar ko'zimizga chiroyli bo'ldi, Alloh chiroyli qilib ko'rsatgani uchun. Isyon, gunoh, ma'siyat yomon amal ekanligini ko'rdik, Alloh ko'rsatgani uchun. Va illo, biz o'zimiz hech ham bu narsani ajrata olmagan bo'lar edik. Alloh azza va jalla bir bandaga bir amal qilishlikka tavfiq berdi. Shu amalni Alloh qildi. Faqat shu bandani qo'li bilan qildi. Agar shu solih amalni qilgan banda men qildim desa,
ovozni berdi. Yo bir boyni bolasi bo'lib tug'ildingiz. Siz hech narsa qilganingiz yo'q. O'shaning uchun qaytarib aytyapmiz, takror aytyapmiz. Sizda nima xayriyat bo'lsa, bu Allohni fazli deb biling. Kishini ixlosini zaiflashtirib tashlaydigan bir kasal bor. Kishining ixlosini zaiflashtirib tashlaydigan bir narsa bor, bir kasal bor. Nima u? Banda qilgan amaliga Allohdan mukofotni
Alloh taoloni rozi qiladigan ishni qildik. Orqasidan duo qilyotib, namoz o'qiganim uchun ber, mas, ro'za tutganim uchun ber, mas, fazli marhamatingdan ber.
digan bo'ldi. Shunda dod dedi haligi rohib, parvardigor, meni rahmating bilan kirit deb. Shuning uchun o'ttiz kun ro'za tutib turib, ro'za tutganingizni pesh qilib so'ramang. Zakot berib qo'yib turib, zakot berganingizni pesh qilib so'ramang. Balki so'rang, parvardigor, o'zingni fazli marhamatingdan, fazli marhamatingdan ber deylik. Agar qilgan amalimizga mukofot talab qilsak, bu ixlosimizni pasaytirib, susaytirib yuboradigan amal ekan.
buni misol bilan tushuntiramiz. Ahmad ismli bir odam ko'chada ketayotiruvdi bomdod namoziga. Yo'lda bir chekkasi bir qop qimillayapti. Nima ekin deb borib ochuvdi? Bir yangi tug'ilgan chaqaloqni tashlab ketishibdi. Hali chaqaloqni oldi, uyiga olib keldi, parvarish qildi, yuvdi, taradi, ism qo'ydi, o'zini bolasidek katta qildi. Maktabga olib bordi. Ta'lim tarbiyasiga pul sarfladi, katta qildi, balog'atga
etdi. Oliygohga kirdi. O'zini yurtidagi bir universitetni tugatgandan keyin, tabobat bo'yicha, unga ham qanoatlanmasdan, boshqa chet mamlakatga yubordi. Yana ham bir mutaxassisligi baland bo'lsin deb. Xullas bitirib keldi. Hali odam o'ttiz ga kirdi, o'ttiz besh ga kirdi. Topib olingan bola. Katta bir tabib bo'lib yetishdi. O'zini bir jamiyatni o'rnini topib, odamlarga foyda keltirib, jamiyatning to'laqonli a'zosi bo'ldi. Boyagi ahmadning
pul bering deb. Xayolidan o'tdi. Bu tabibni shu fikrini o'zi jinoyatmasmi? Jinoyat a? Endi siz bilan bizni yo'g'idan bor qilgan, shuncha ne'matlarni bergan, qilgan xatolarimizga bizga baloni yubormasdan avf qilib, hayotimizni farovon kechishligini ta'minlab turgan parvardigorimizga ikki rakat namoz o'qib qo'yib turib, parvardigor men ikki rakat namozingni o'qidim, endi menga mana buni ber deyishlik, jinoyatmasmi?
kishining ixlosini zaiflashtirib tashlaydigan narsa bor. Bu qilgan savobli amalga Allohdan mukofotni talab qilishligi. Shuning uchun har safar duoni oxirida defozlika va karamika ya akromal akromin deb duo qilamiz. Fazling bilan, karaming bilan, marhamating bilan bergin, ey parvardigor deb duo qilamiz. Istadi billa, hal ata'alal insani xiy nu minat dahri ilam yakun shirin.
odamlarga foydasi tegadigan odam eng yaxshi odam dedi.
odam o'ziga bergan bahosi katta bo'ladigan bo'lsa, o'zini maqtovga loyiq deb bilsa, o'zini beayb bilsa, bu uning ixlosidagi kamchilikka ishora bo'ladi.
insonning ixlosiga halol yetkazadigan uchta narsa. Birinchisi, o'zini nafsini malomat qilmay qo'yishligi. Bilasizlar, nafs uchqul bo'ladi. Nafsun lavomi, nafsun ammori, nafsun mutma inna. Nafs bu jon edi. Nafs bu siz bilan biz edik a? Birinchisi, o'zini egasini doim malomat qilib turadigan nafs, ikkinchisi, o'zini egasini yomonlikka buyurib turadigan nafs,
uchinchisi, xotirjam nafs. Saraf solixinlar o'zlarini nafslarini doim ma'lumot qilib turishgan. Boshqalar haqida yaxshi gumonda bo'lishgan. Mana shu mo'minni alomati. Boshqalar haqida yaxshi gumonda, lekin o'zini doim tergab turadi. Agar bir birodaringizga musibat kelsa, u haqida yaxshi gumon qilib aytishingiz kerakki, mana shu musibat uning darajasini ko'taradigan musibat bo'ldi deysiz. O'zingizga musibat kelsa, bu o'zimni aybim
sababli keldi deysiz, o'zingizni nafsizni malomat qilasiz. Tushunarlimi? O'zi asli nima musibat kelsa, qilgan ishimiz tufayli bo'ladi. O'zimizda ayb bor. Endi mabodo ayb bo'lmasa ham nazaringizda kelsa, Alloh darajangizni ko'taradigan bo'ladi. Bizda teskarisida, ana, peregarashay kun keldi. O'zi shunga loyiq edi bu. Ajab bo'libdi. O'zi bundan bittaga loyiq edi. Unga yomon kun kelsa, narigi ro'parangizda turgan odamga yomon kun kelsa,
demak, ixlosga putur yetkazyotgan birinchi narsa, kishi o'zini malomat qilmay qo'yishligi. Ikkinchisi, amalingiz uchun Allohdan mukofot talab qilishingiz. Mana shu ham qaror yetkazadi, ixlosingizga. Uchinchisi, amalingiz ko'zingizga tashlanib turishi, u bilan faxrlanishingiz, maqtovni kutishingiz. Aytaylik ku, musulmon odam xolis bo'ladigan bo'lsa, savobni ishni qiladi da, qilmagandaqa ketadi.
ko'chalarni tunda aylanib yurarkan, odatga ko'ra. Shaharni bir chakalog'ida bir ayol kishini qo'lida bolasi yig'layotganligini ko'rdi. Chodiribdiki o'tiribdi. Borsa, emizdikli bola yig'ilyapti. Ona emizmayapti. Kelib, emizmaysizmi? Devdi. Ayol parvo qilmadi. Bola yig'ilyapti. Dod deb yig'ilyapti. Emizmaysizmi? Xullas, achchig'i kelib, e yomon ayol ekansiz. Emizmaysizmi? Devdi. Biz bilan ishingiz nima sizni? Dedi. Men buni ustidan chiqaryapman, indamang, dedi. Nima?
qaniydi qilgan amallarim, savobimga ham, gunohimga ham, foydamga ham, ziyonimga ham bo'lmasa deb yig'ilar edi.
qilgan amalini Allohga minnat qilgan odam o'zini tanimabdi. Endi o'zini tanimagandan keyin robbisini ham tanimabdi. Demak bu odam ixlos nimaligini totimabdi. Istay deb beringlar. Yamunna alayka an aslamu qo'l la tamunna alayyi islamakum, balillahu yamunna alaykum an hadakum, lil iyman in kun tum sodiqiyin. Aroblar kelib, biz sizga iymon keltirdik deb payg'ambarimizga minnat qilishganida,
so'zni aytishlikka yo'l berdi. Ana shu da'vat qilayotganman da, muxlis bo'lishlik kerak. Aytish kerakki, parvardigor, o'zingga hamdu sano bo'lsin. Menga shu da'vatni qilishga imkon berding. Meni solih bandalardan bo'lishimga izn berding. To'g'ri yo'lga yetaylaydigan insonlarni menga hamroh qilding. O'zingga hamdu sano bo'lsin. Agar shunday desa, bu da'vatchi muxlis bo'ladi. Ixlosning alomati oshkora va maxfiy ishlaringizda bir xil bo'lishingiz.
ixlosning alomati, odamlar sizni maqtaydimi, yomonlaydimi, sizga farqsiz bo'lishligi.
ixlosning alomati, Allohdan boshqalarni o'zingizni amalingizga guvoh bo'lishini xohlamasligingiz.
ixlosning alomati, amalingiz uchun bandalardan mukofotni talab qilmasligingiz.
bir odam hajga bormoqchi bo'lib, harakat qilib, safarga otlandi. Qo'lida katta mablag' bor.
. Qo'yib ketgani bir ishonchli odam istab topa olmadi. Keyin masjidga boray, masjidda bo'ladi bunaqa ishonchli odamlar dedi da, masjidga kelib, namoz o'qiyotgan odamlarni kuzatdi. Qaysinisini namozi xushuvi bilan, taqvo bilan, chiroyli bo'lsa, o'sha odamga berib ketaman, shu odam omonatdor bo'ladi, dedi. Kelib, namozxonlarni bir chekkada turib, tomosha qilib kuzatdi. Ana shularni ichida bitta odamni namozi bu kishiga yoqib qoldi.
o'zini hokisor tutgan, ko'zlarini mahkam yuborgan, qo'yingki namozi boshqalardan namozdan yaxshi.
namoz tugagandan keyin, haligi odamni oldiga kelib, vallohi, menga namozingiz yoqdi, men hajga ketmoqchiman. Qo'yib ketgani bir omonatdor odamim yo'q, katta mablag'imni sizga bir qo'yib ketmoqchiman. Nima deysiz desa, haligi kishi nima deydi? Men yana ro'zi ham tutuvdim bugun dedi.
dedi, bu kishi aytdiki, shu ro'zadorligingiz yoqmadi menga, dedi da, omonatni bermay ketdi.
shu bildirgisi kelib turadi. Bildirgisi kelib turadi doim, aytdi ku, matishga birov gilom solib qo'yibdi, ertaman chiqsak, yangi gilom polos solib qo'yibdi. Sopi ham bilmayapti, kechqurun birov qilib qo'yibdi birov. Kim qildi ekan, kim qildi ekan desa, nafsingiz nima deydi? Men, men degisi keladi, lekin ixlosi bor odam buni yopadi.
u yerda men turib kiydingiz, shuni o'sha kiymaydi. Keldingiz, ertaga tutayotganda shunday qarasangiz tushib qolibdi da pul. Kechqurun solgansiz, o'g'ri olib qo'yibdimi, tushib qolibdimi? Mana ming so'm tashlamadingiz. Savob bormi sizga? Bor. Chunki sizni qilgan savobli amalingiz sizga savob bo'lish uchun uchta narsa bo'lishi kerak u amalingizda. Niyat bo'lishi kerak. Shu niyatingizga qudratingiz yetishi kerak va mana shu niyatingiz bilan qudratingiz yetgan narsani amalga oshirish uchun harakat qilishingiz kerak.
yigitali va barakat.