Abdulloh Domla - Odam alayhissalomning yaratilishi (Payg'ambarlar qissalari)

aholiqtul jinnaval inza illali abdun. men jinlarni va insonlarni, odamlarni ibodat uchun yaratdim. deb marhamat qildi. demak, insonni yaralishligidan maqsad ibodat bo'ladi. agar qaysi bir inson dunyoga kelsa yu, robbisini ta'lim unga ibodat qilmaydigan bo'lsa, o'zi ma'lum bir maqsad uchun yaralgan edi, shu maqsadni amalga oshirmagan bo'ladi. mana shu qo'limizdagi qalam agar yozishingizdan to'xtab qolsa, o'z o'zidan

kerak emas narsaga aylanib qoladi. qo'limizdagi telefonimiz suvga tushib ketib, kuyov degan bo'lsa, remont bo'lishigina, remont bo'lmasligini ustidan eshitgan paytimizda har qancha qimmat pulga olgan bo'lmaylik, u arzimagan, ikki pulga qiymat narsa bo'lib qoladi. har bitta narsa o'zini mavjud bo'lib turishligida ma'lum bir maqsadni ko'zlaydi. shu maqsaddan, maqsadni amalga oshirishdan yaramay qolganda, u narsa kerak emas narsaga aylanib qoladi. xuddi shunga o'xshagan insonni dunyoga kiritishiga ham maqsadi ibodat ekan

kerak emas buyum qatorida bo'lib qoladi. xohlamanki alloh subhanahu va taolo siz bilan bizni ibodatimizga muhtoj emas edi. alloh taologa nima keragi bor odam yaratishlikda? nima keragi bor edi mahluqotlar yaratishligini? alloh taolo g'oningni anila a'lamin, butun olamlardan behojat bo'lgan parvardigor edi. hech o'ylab ko'rganmizmi nimaga alloh taolo yaratgan siz bilan bizni? nimaga keragi bor edi alloh taologa? shuni yaxshi tushunib olsak,

bizga alloh taolo eng asosiy narsa berganligini yu, biz dunyodagi eng boy odamlar ekanligimizni anglab yetamiz. alloh azza va jallani go'zal ism, sifatlari bor. alloh taoloni rahmati bor, karami bor, marhamati bor. mana shu sifatlarni alloh taolo zohir qilishlikda xohladi. bandalarni yaratdi, maxluqotlarni yaratdi. ularga ne'matlarni berdi, o'zini tanitdi. o'zini alloh azza va jalla tanitishlikda xohladi. demak, butun koinotda yaralishligidan maqsad, alloh

bog'ni tanishligi bo'ladi. demak siz bilan biz dunyoga kelib alloh aziz va jalilni tanibmiz, uni ismi sifatlarini o'rganibmiz, qanday sifatlarga ekanligini ko'ribmiz, iymon keltiribmiz, demak eng asosiy narsa bor bizda. uni buyog'idagi narsa alloh taolo ni xohishidagi narsa, xohlasa berardi, xohlamasa bermas edi. bandalar bor, dunyodagi hamma matog'ni olgan, lekin robbisini tanishligi baxtidan mahrum. bandalar bor, yer yuzida sulton bo'lgan, yer yuzini hukmronlari, podshohlari bo'lgan, lekin robbisiga

subhanaro birodo peshonasini yerga qo'yib sajda qilishlik baxtidan mahrum. chunki birodarlar, do'st qidirsang ibodat etar deyilgan. har qancha narsa insonda ko'p bo'lsin, lekin ibodati bo'lmaydigan bo'lsa, yerni ustida to'plagan jamiyiyka narsasi ko'milganda inson yerni tagiga o'zi kirib ketadi, yerni bu yerda qoladi, faqat insonni ibodati bilan kiradi. demak, alloh azza va jalani siz bilan biz tanishligimiz biz uchun berilgan eng oliy ne'mat bo'ladi. allohga hamdulloh bo'lsin.

alloh subhanahu va ta'ala mana odam alayhissalomni yarashiga haqidagi bahs, so'z, odam alayhissalom hali yaralmasdan turib boshlandi.

astaydu billah, idhqol robbu kalil mala ikkati inni ja'ilun fil arbiy xolifa. vaqtiki parvardigoringiz farishtalarga men yer yuzida o'zimni xalifamni yaratmoqchiman dedi. xalifa degan so'z, bu o'rinbosar degani.

jallani yerdagi o'rinbosari degani. yer yuziga hali odam demadi alloh taolo. bashar demadi, o'rinbosar dedi. ana shu alloh taolo o'zini niyatini aytgan paytda, siz bilan bizni otamiz odil aka salomat bir marta aziz bo'ldi. chunki nima deyapti alloh? meni o'rinbosarim. davlatni birinchi rahbari podshohi bo'lsa, undan keyingi odam o'rinbosari bo'ladi. ikkinchi odam bo'ladi. alloh taolo

sog'lom siz bilan bizga shunday unvon deb beryaptiki, yer yuzini meni hukmimni joriy qilishlik bilan yer yuzini obod qiladi. meni hukmimni hayotda tadbiq qiladi. shuning uchun o'rinbosar dedi. bundan katta birodarlar amal, bundan katta mansab bo'lmaydi. har bitta erkak kishi, alloh taoloni xalifasi o'zini uyidan. ana shu olti soti, yetti soti uyingizda to'rtta borasiz, bitta xotiningizga xo'jayinmisiz, allohning yer yuzidagi o'rinbosari bo'lasiz. ya'ni alloh azza va jalil ertaga qiyomat kunini

da ana shu to'rtta farzandingiz u xotiningizni ustida sizga savol beradi. demak, yaralishlikni boshida alloh taolo aziz qilib qo'yapti bu bandasini. kim deyapti? o'rinbosar bo'lyapti. hali otamiz odamlar esa ham bir marta alhamdulillah yoki bir marta subhanalloh demasdan alloh martabasini qanday ko'taryapti. biz shunday odamni bolalarimiz birodarlar. allohni hukmlarini inson yerda tatbiq qiladi va yer yuzida tatbiq qiladi.

yuzini obod qiladi. uni hukmi bilan tadbiq qiladi. yer yuzini obod qiladi degan joy kelyapti, birodarlar. islom degani tarki dunyo, faqat oxiratiga ishlaydi, dunyosini tashlab yuboradi, degan gap emas. yer yuzini obod qilish ham birodarlar, ana shu alloh taolo deb buyurgilaridan. ya'ni o'tirgan joyingizda toza tutishingiz, yurtingizni iqtisodini ko'tarishingiz, ko'chani toza tutishingiz, yer yuzida yashayotganda, hadislarda keldi, o'lmaydigandaqa dunyoda ishini qilinglar, hozir o'ladigandaqa ibodat qilinglar deydi.

dedi. lekin men arzib olsinki, biz o'lmaydigandaqa dunyoda yashayapmiz, o'lgandaqa ibodatsiz tashlab qo'ydik. faqat bir tomonda obod qilishingizdan ovora bo'lib qoldik. ana shu o'ttiz yil sizdan ta'lim oldim dedi bir shogird ustoziga. olti qotar so'zni o'rgandim. shundan bittasi, hammani uyi bor ekan. meni uyim qabr ekan. hamma uyni obod qilishga harakat qilar ekan. men qabr degan uyimni obod qilishga harakat qildim dedi. demak, ikki dunyoda obod qilishdagi musulmonni vazifasi hisoblanadi. jinnlarga

ga yer yuzini obod qilishlik vazifasi yuklatilinmagan edi. mana aytildi, va men xoloq to'ljin navo inisa illa li abodun. jinnlarni va insonlarni faqat menga ibodat qilsin deb yaratdim, ulardan rizq so'ramayman dedi alloh. nimaga jinlarga yer yuzini obod qilishlik vazifasi yuklatilinmadi? jumhur g'ulomolari fikriga ko'ra, eng aqlli jin o'n yashar inson bolasini aqlichalik bo'lar ekan ahli.

qanday qilib obod qilsin? o'n yashar bola aqliga ega bo'lgan jin. endi shunday odamlar yo'qmaski, jinlardan yordam so'raydigan, jinlardan panoh so'raydigan, ishlarini, yo'llarini ochib berishligini, pollarni ko'rib qo'shishni xohlaydigan odamlar bo'ladi. birodarli, ular ham siz bilan bizga o'xshagan zaif maxluq. balki bizdan ko'ra aqli, ojizroq bo'lgan maxluqlar. yer yuzini obod qilishadi alloh azza va jalla, ularga yuklagani yo'q.

alloh taolo odam aleyhis salomni yaratdi va suratini go'zal qildi. laqodahola qunal insona fi axsan taquvim tim marodiddinah vas falasafilin.

biz insonni eng go'zal suratda yaratdik deydi. mana ulamolardan bir kishini oldiga bir ayol kishi keladi da. ey mom deydi, erim, menga sen agar oydan chiroyli bo'lmasang, taraqsan dedi.

talaq tushadimi, tushmaydimi dedi.

gan imomni oldiga keldi. ustozingiz taraq tushadi dedi deb aytdi. haligi imom yuringda ustozni oldiga, oldiga to'lab bordi, aytdi. ustoz, taraq tushadi debsiz. taraq tushmaydi. ustozi nimaga tushmaydi? axir inson oydan chiroyli bo'lolmaydi yu desa, ana shu imom, shogirdi ustozga aytyaptiki, ey ustoz deydi, alloh taolo laqodahalqumal insana fiy axsanit taquim degan oyatda biz insonni eng, eng go'zal suratni yaratdik deyapti. demak, eng go'zal surat insonda ekan.

oydan sen chiroylisan, talaq tushmaydi deganda ustozi tan olgan ekan xatosini.

javob berib aytdiki, atajal ufixa mayyusid ufixa va yasvikud deyman. axir yer yuzida fasod tarqatadigan nohaq qonlar to'kadiganini yaratmoqchimisan? farishtalarda bu so'zni alloh taologa e'tiroz emas edi. iste'fon, ya'ni so'rash ma'nosida edi. axir biz seni ulug'lab turgan bo'lsak, senga tasvir aytayotgan bo'lsak, yer yuzida qon to'kaydigan gunoh qiladigan

qilgan bandani yaratasanmi? alloh taolo inni a'lamu ma'lata'lamu, men, sizlar bilmaydigan narsani bilaman dedi. bu savolni farishtalar mana aytdik, e'tiroz qilib aytgani yo'q. balki aniqlash uchun, bilib olishlik uchun berishdi. farishtalar hech qachon allohga osiy bo'lgan emas. ibodun mukromun la yasuna rabbaxun ammaraxun va yafa'luna ma'umarun. ular hurmatli banda. ular rabbilarga hargiz osiy bo'lmaydilar. balki parvardigorni buyurgan

ni so'zsiz bajaradilar. farishtalarni bunday deyishiga sabab bor edi. alloh taolo jinlarni yer yuziga tushirib, yer yuzida maskan qilib berib, ixtiyorni ularga berganida juda ko'p gunohlarni qilishdi. nohaq qonlarni to'kishdi. shunda alloh taolo farishtalardan iborat qo'shnini surib, mana o'tgan darsda aytdik, qirib yo'q qilib tashladi bularda. qolganlarini dengizlardagi, okeanlardagi orollarga surib tashladi. farishtalar uni ko'rgan edi.

ya'ni ana shunaqa jimda qilib yuboradimi yaratganing? axir biz senga tasvir aytyapmiz u. deb aniqlash ma'nosida so'radi. ikkinchi ma'nosi, yo biz allohga ham maqtov aytishligida noxislik qilib qo'ydikmikin, alloh boshqa bandlarni yer yuziga yarataman deyapti. ikki xil ma'noda o'z ichiga oladi mana shu savol. alloh taolo men sizlar bilmagan narsani bilaman dedi. farishtalar o'zaro suhbatlashib aytishgan.

aytishdiki, alloh xohlagan bandasini yarataversin, baribir biz allohni huzurida hurmatli banda bo'laveramiz. ilmli bo'laveramiz. baribir bizdaqa bo'lmaydi u deyishdi. bunday deyishiga sabab bor edi. chunki farishtalar butun koinot ishini tadbir qilib turishardi. yerda aylantirayotgan, bulutni haydab kelayotgan, rizq bilan tarqatayotgan va ulardaqa ilmlik, ulardaqa alloh taoloqga so'zsiz itoat qiladigan bandalar haqiqatan yo'q edi. o'z orasida aytishdiki, kim bo'lsa ham bizdaqa bo'lmaydi baribir.

bir. baribir men boshqachaman deb o'ylaymiz hammamiz, otamizga. rasululloh saviy salom, ya'ni insonni tabiatiga, rasululloh saviy salom muomala shu yerda bir axloqini aytib ketishimiz kerak. amr ibn oz roziyallohu anhu musulmon bo'lgandan keyin, ancha kech islomga kirgan. xoli ibn valid usmonovning talxa, amr ibn oz uchalasi, uchala bir amir bo'lgan, juda kuchli bir qo'mondan lashkarbosh bo'lgan sahobalar xudoybiyat surxida kelib, birdaniga iymon keltirishgan. shunda amr ibn oz

xudo xohlasa. payg'ambarimiz shunday bir zo'r muomala qilganini ko'rib turib, men rasululloga hammadan yaxshi yo'l yurinsam kerak. chunki menga hech kimga qilmagan muomalasini qilyapti deb. yo rasululloh, sizga eng yaxshi ko'ringan odam kim desa, oisha degan ekan. yo'q, erkaklardan aytyapman desa, uni otasi abu bakir degan ekan. endi payg'ambarimiz aholig'ini ko'ringki, shunaqa yaxshi muomala qilganligidan men isklyuchitelniyman deyapti da. menman deyapti. men, hammadan men, shunday narsani bera oladigan payg'ambar assalom.

yo'q, erkaklardan aytyapman desa, abu bakir deydi. keyinchi desa, umar deydi. keyinchi desa, usmon deydi. e, deydi, bekar so'rabman deydi. agar deydi, davom etaversam, oxirida bo'lib qolishimdan qo'rqib to'xtatib qo'ydim, bekar so'rabman. so'ramasdan, hammasidan meni payg'ambarimiz yaxshi ko'radi deb yurganim yaxshi edi ekan. rasulullohni axloqini ko'rib qo'yaylik. bir shingil birodalar. har bitta sohibasiga personalniy muomala qilgan. har bitta sohiba o'zini boshqacha deb bilgan paytda.

payg'ambarimizni oldida. parishtalar baribir bizdaqa bo'lmaydi kim yaratsa ham. baribir biz boshqachamiz deyishdi. darhaqiqat ular alloh taoloning huzurida eng hurmatli, eng bilimdon maxluqlar edi. alloh azza va jalla odam alayhissalomni turpog'idan yaratmoqchi bo'ldi. endi turli xil rivoyatlar bor. haligi o'tmendan yaratdida, biz u zaif bo'lgan rivoyatda olmaymizda, sahihani olamiz. alloh taolo odam alayhissalomni turpog'idan, yer jinsidan

yaratmoqchi bo'ldi. imom ahmad, imom termiz ibn mehmonlarda keltirilgan hadisda, alloh azza va jalla buyurdi farishtalarga, yer yuzida qanaqa tuproqni surtib bo'lsa, shundan bir qismni olib chiqildi. sarig'i bor tuprog'ida, qattiq'i bor, sho'ri bor, qorasi bor, yumshoq'i bor, dag'ali bor. mana shu tuproqdan odam alayhissalom aralashtirib, loydan yasaldi. demak, odamlarni tabiatini xilma xil bo'lishi, nimasidan ekan? tuprog'idan ekan.

ya'ni bitta otadan uch xil bola chiqishi mumkin, tabiati, xarakteri. bu nimasiga bog'liq bo'lyapti? turpog'iga. shuning uchun ba'zi bir birodaringizni injig'ligini, ba'zi bir birodaringizni sholdir shuldirligini turpog'idan deb qo'yib, nima qilib qo'yavering? kechirib qo'yavering, avf qiladigan bo'lsangiz, bu zaiflarga ehson deyiladi, rizqingizga baraka kerak birodarlar. rizqni aytib o'tmasak bo'lmaydi. vaqtiyki alloh farishtalariga men loydan inson boshlarini yaratib

moqchiman dedi. va bu loyni alloh taolo aralashtirdi va tiyinun la azib deyiladi. yopishqoq loyga aylandi. bir biriga qattiq aralashdi. so'ngra alloh azza va jalla odam alayhissalomni o'zini ikki qo'li bilan yaratdi. bir marta aziz bo'lgandi. qachon? o'zimni o'rinbosarimni, xalifamni yarataman degan edi. bir marta aziz bo'ldi. ya iblisu man mani akam tas juda lima xolatu biyaday. ey iblis, nimaga men o'zimni ikki qo'lim bilan yaratgan

andaga sajda qilishlikdan bosh tortdi dedi.

qo'li bor deyilyapti mana. nima deymiz bunga biz? muattalar, mushabbaha degan firqalar chiqib ketdi. muattalar aytishdi, allohni qo'li yo'q dedi. qo'li bo'lsa yelkasi ham bo'lishi kerak. u beli ham bo'lishi kerak. u bizga o'xshab qoladi, allohni qo'li yo'q dedi da, yo'q deganligi uchun allohni qo'lini kofir bo'lib ketishdi. chunki alloh taolo ikki qo'lim bilan deyapti, biyaday deyapti, lug'atni biladigan birodarlar. ikki qo'lim bilan deyapti. oyatni inkor qilishda kofir bo'lishdi. mushabbahalar chi

qo'limizga o'xshaganlar allohni qo'liga sifatni belgilab qo'yishdi. ular allohni qo'liga sifat bergani uchun kofir bo'lib ketishdi. bizni tutgan ma'qufimiz qanaqa bo'ladi? allohni qo'li bor, kayfiyatini alloh o'zi biladi. demak alloh ikki qo'lim bilan yaratdi dedi, qo'li borligiga iymon keltiramiz. qandayligini alloh biladi. la isaka mithni hishayun va huvas sami'al alim. alloh taoloqqa hech bir o'xshaydigan narsa yo'q. yana alloh eshituvchi, biluvchi bo'lgan zot. eshitish qanaqa? bilish qanaqa?

kayfiyati bizga berilgan emas.

oltmish metr. yelkasini kenglik yetti metrda bo'lgan rivoyatlar bor.

ya'ni, vama xalq, vama xalquv, vama yon. vama zalil xalquv, yonqusi muzuzaq. rostini aytdi. ana shu kundan boshlab, vama zalil xalquv, yonqusi muzuzaq. o'sha kundan boshlab insoniyat kichik ishga qarab ketadi deydi. dalil kerakmi? muzeylarga borsanglar besh yuz yil burun odamlarni kiygan kiyimlari, ushlagan qilichlari bor. a? ikki sobli, uch sobli deb o'rtasidagi ritserlarni qilishini qarasangiz, u bitta qilishga ko'proq kechgacha

chopishgan ular. biz ikkitamiz ham ko'tara olmaymiz uni. nimani belgisi bu? siz bilan biz, mana yoshi katta oqsoqollar o'tiribdi, otalarimizni eslaylik da, opa dadalarimizni. qanaqa bir gavdalik, ularni ushlagan ketmonini biz o'rnidan ko'tara olmaymiz kerak bo'lsa, lekin kechgacha ketmon chopgan. insoniyat qiyomatgacha kichikib borishligi mana shu hadisdan hujjat olinadi. oltmish metr bo'lgan bo'yi, ana shu kundan boshlab insonlar kichik eshitib boshladi.

bir avlod, keyingi avloddan kichayib ketaveradi. o'zimiz ham ko'rib turibmiz ku, birodarlar.

jannat ahllarini bo'ylari, ana shu odam alayhissalomni bo'yi oltmish metrda bo'ladi. rasululloh saviyasida mana imom ahmad ro'yob qilgan hadisda aytgan ekan, odamni bo'yi oltmish metr edi, ziro edi, yana yetti metr, yetti ziro edi. imom musulmon ahmadga kiritilgan hadisda rasululloh aytadi, alloh odamni yaratib, yasab, shakllab bo'lgach, bir muddat o'z holiga tashlab qo'ydi.

ruh kirgizmadi. qola lim mahaloqillohu adam tarakaho mash'angada. haykal holatda turdi. qirq kun deyiladi vallohu a'lam. iblis jannatda edi. iblis farishta emas edi. iblis lain emas edi hali. yer yuzida rivoyatlarda keladi, ana shu jinlarni ichidagi eng taqvoligi, eng ibodatga polvon bo'lganligidan alloh azza va jalol uni ikroman hurmat qilgan holda jannatga olib chiqib qo'ygan edi.

allohni makiridan faqat fostiq qonunlar orqali ofil qoladi. jannatga kirganda ham alloh xohlasa makir bilan chiqarib yuborgan ekan, ishonmadim meni.

iblis keldi da, hasad qildi. kim bu dedi? nima uchun yaraldi? har tomonda aylanib ko'rdi. hadislarda keladi, iblis kelib, tepib ko'rdi odam alayhissalomni. shunda ovoz chiqdi. odam alayhissalomni qorni bo'sh edi. haykal holatda qorni bo'sh edi. ovoz chiqqani ko'rdi da, odam alayhissalomni ichi g'ovoyib, bo'm bo'shligini ko'rdi da,

da quvvvati yo'qligini bildi. ibn abbos tabarida keltirilgan rivoyatlarda odam shakllangan, yaralgan holda qiziqib, ruhsiz holda turdi. shayton keldi, ko'rdi, qo'rqdi, hasad qildi. farishtalar ham qo'rqishdi. oyog'i bilan tepib ko'rdi, u novvosi chiqdi. odamni og'zidan kelib, orqasidan chiqdi iblis. ichini bo'shligini ko'rdi va farishtalarga aytdi, undan qo'rqmanglar. agar alloh uni menga bo'yni sindirib qo'ysa, uni halok qilaman. agar meni unga bo'yni sindirsa, bo'yni sinmayman.

man dedi. niyatni qaranglar da. hasad, kibrdan burun hasad bo'lyapti bir odamlar gunoh. hasaddan boshlanadi ko'p narsa. keyin kibr qilasiz. va hamma hayron bo'ldi, nima uchun yaraldi bu yangi maxluq? kimligini o'lmaydi. necha marta aziz bo'ldi? uch martami? yo'q.

yapti shekilli ekan. so'ngra alloh azza va jalla odam alayhissalomga ruh kirgizdi. faida nafaqt, faida savoytuhu va nafaqtu fihi miruhiy, faqovulahu sajiddin. qachoniki men unga, uni yaratib, tekislab, shakllab, o'zimni ruhimdan puflab kirgizganimda, unga sajda qilgan holda yiqilinglar. mana endi shu marta bo'ldi. nimamdan deyapti alloh? ruhimdan deyapti. birodar siz bilan bizdagi tirik qilib turgan ruh, bu allohni

ruhidan ajralib chiqqan ruh birodarlar. manavi jasad. bu tuproqdan bo'lgan, yerdan bo'lgan. o'lganimizda kirib ketadi. inson o'lganda, yerdiki yerga, osmondiki, osmon ko'tariladi. nima o'lmaydi? jasadmi, ruhmi? allohu la ilaha illa huval hayyul qoyum la taahudug'u, sinatun va la'na'un. allohni na uyqu oladi, na mudroq oladi. ruh uxlamaydi birodarlar. o'lmaydigan, uxlamaydigan, mudramaydigan

alloh azza va jallani ruhidan chiqib bizga kirdi. bizni aziz qilgan narsam shu ruh, birodalar. shu ruhni alloh taolo kiyintirib qo'ydi mana jasad bilan. qiyomatda alloh taolo boshqadan tuproqdan chiqarib kiyintirib qo'yadi bu jasadga. jasadni e'tiyot qilib, ruhni qiynamanglar birodalar. namozda turganda rohat oladi, to'g'ri oyog'imiz tolyapti, belimiz tolyapti, chiqib ketib qolyapti chidamasdan. ishlatib qolish kerak bu jasadda, bu ruhni rohati uchun. hadislarda

keladi. mana quyidagi hadisda odam alayhissalomga ruh kirishlik tafsilotlari keladi. alloh taolo odam alayhissalomga ruhni boshidan kirgizdi. birinchi bo'lib ko'zi ishladi. jannatdagi ne'matlarni, mevalarni ko'rdi. aqli ishladi. pastga qarab keldi. mana shu joyga kelganda odam alayhissalom bittak so'rdi. shunda farishtalar alhamdulillah deng deyishdi. odam alayhissalomning birinchi og'zidan chiqqan so'zi alhamdulillah.

ulloh bo'ldi. alhamdulillah, ibodatlarda ibodati bor odamlar. inshaalloh, keyingi suhbatlarda alhamdulillah qanaqa ibodatligini gapirib beramiz. alhamdulillah dedi. voyey, nima edi? alloh azza va jalla javob berdi. rohim aka robbuk, robbingni senga rahmati bo'ldi dedi. necha marta bo'ldi? qaranglar, otamiz qanaqa inson?

inson bo'lgan. qanday banda bo'lgan? o'sha otamizni farzandimizimiz haqiqiy. bir gunoh qilib qo'yib turib, kunni buni adam xatdan ol va kunni qoyruq xatdan ina tavo buni devoramiz. nima deymiz? xato qiluvchilarni, odam bolasi borki xato qiladi, xato qiluvchilaring yaxshi, to'g'ri boqib, birodalar otamizga ergashsak, otamiz bir marta xato qilgan. bir marta o'sha mevani yeb qo'ygan. qaytib gunoh qilmagan. rast otamizni farzandi bo'ladigan bo'lsa, gunohni kamroq qilaylik.

bir safar gunoh qilib qo'yib turinglar, yaxshi pul o'tsa, to'g'ri boqir o'tsa. qilmaslikka harakat qilinglar birodalar. to'rtinchi marta allohga rahmati bo'ldi. ruh, odam alayhissalomni qorniga yetganda, qorni ishga tushdi da, jannatda mevalarini ko'rdi, yeyish kerakligini tushundi, hali jon oyog'iga yetmasdan turib intilvordi. shoshilib ketdi. otamizdan bu ham. bir narsani mo'ljallasa, yetguncha bo'lmay ketamiz u.

kutib shoshilyapmiz u birodarlar. shoshilsak ham, shoshilmasak ham alloh bergan kun bo'lishiga iymon keltirdingmi? shoshilmang. shoshilmang. kim aytgani bo'ladi? xotirjamlik shu emasmi? odam alayhissalom shoshib yuborgan ekan. xunuk alayhissalom ajoyib, avvalo, avvalo, inson shosh qolog'i deyapti. shoshib ketamiz da, bo'lmayapti da, bo'lmayapti. duo qildingiz, necha yildan beri so'raysiz, bo'lmayapti. birodarlar, duo qilavering da. bo'lmayapti desangiz pishib qolishi mumkin.

turibdi, tushishi kerak. shuncha so'radim, behemadi dedingiz. ellik yilda ham behemadi dedingiz. bo'ldi. tushmaydi endi.

shu shunday bir ulam oladi gaplari keladi, inson mana shu o'lganida ko'ramiz, haligi kino oladi, ko'ramiz da endi. ko'zi shunday osmonga qarab qoladi. ruxuni chiqib ketayotganini ko'rar ekan ko'zi oxirgi marta. ruxuni ko'rar ekan o'zini. xo'p, u hali qancha bor unga deymiz u. o'rtacha bir yetmish ga kirsam. kim biladi, birodarlar? kim biladi yetmish ga kirishimiz?

alloh subhanahu va taolo odam alayhissalomga jon kirgizib bo'lgandan keyin, u murtqasini o'ng qo'li bilan sinadi. va qiyomatgacha, ana shu lahzadan boshlab, qiyomatgacha yashaydigan odamlarni ruhini bir vaqtda yaratdi. bu yerda o'tirganlar yoshi qancha bo'lishidan qat'iy nazar, ruhimiz teng akalar. odam alayhissalomni birinchi farzandlari va oxirgi qiyomatdagacha yaqin tug'iladigan farzandlarni ruhi

bir vaqtda alloh taolo bo'ldi dedi, hamma ruhlar bir vaqtda yaraldi. endi dunyoga kirishlik tartibi, alloh taolo taqdir qilib qo'ygandaqa, birimiz burun, birimiz keyin dunyoga kelamiz. alloh azza va jalla mana shu o'rinda bandalar bilan miysoq tuzdi. musulmonmisan? alhamdulillah musulmonmisan. musulmonman. kimni millatidansan? kitobing nima? xudoying nima? qachondan beri musulmonsan desa, almusog'idan beri musulmon.

deymiz. almisoqni ma'nosi nima desa, haligi test qatorini bo'lib qolgan, yodlatib qo'ygan kattalarimiz. almisoqni ma'nosi nima desa, ruhlar balo degan kuni. nima degani? mana shu mesodda gaplashamiz, inshaalloh. inay to'xtatamiz.

va kunna zo'ri yetamin badishim afatuqli kuna bima faolani mubit ilon. qiyomat kunida allohni oldiga borganda, bir banda, ha men eshitmagan ekanman bularni. ha menga burov aytmagan ekan der ekan. biror bir qavm bo'lmaydi, magar ichida albatta oxiratda oyoqlantiradigan nazir oyoqlantiruvchisi bo'ladi deyildi. endi bir banda eshitmadik ham deylik, ruh ana shu paytda yaratib qo'yib turib, hammamizni ruhimiz alloh taolo

astubi robbikum. men sizlarni yo'g'idan bor qilgan robbilar emasmanmi deganda hammamiz bir ovozdan ha, biz guvohimiz sen bizni yo'g'idan bor qilganingga deb javob berganmiz. kim eslay oladi shuni? eslay olmaysizlar a? men ham eslay olmayman. chunki agar buni eslay buni eslaydigan bo'lsak, bu qanaqa bu imtihon bo'lib qoladi? alloh taolo aytyapti mana, biz guvohlikka o'tdik. qiyomat kunida, e biz bu narsalardan bexabar ekanmiz.

akamiz, otalarimiz mushrik bo'lgan ekan, otalarimiz qilgan gunoh tufayli, ana shu ahmoq bo'lgan odamlarga ergashganligim uchun azoblaysanmi, demasligimiz uchun senga hozir so'z beryapmiz. ya'ni har bittamiz bittadan bittadan eslaymiz birodalar qiyomatga ularda, bergan so'zimizni. ana shu payt miyisoq deyiladi. ruhlar parvardigori bilan ittifoq qilgan, dogovor qilgan kuni miyisoq deyiladi. qachondir musulmon akamiz?

almasoqdan ber. almasoqni ma'nosi nima ekan? hammamiz ham parvardigor. sen bizni yo'ldan boqilgan robbimizsan, bizga hech qanaqa uzr qolmadi degan kunimiz.

demak hech kimga qiyomat ko'nida, uzr qolmaydi.

ro'za qiladi. biz namoye omonimizni o'ng qo'limizdan olib, jannatiligimizni xabarini topmaguncha hech qachon xursand bo'lishga haqqimiz yo'q. tushundingmi? va amma man o'tiga ketadog'u, biya meniki paya qo'li ha umu qur'og'u ketadig'a. ammo kimni kitobini o'ng qo'lidan bersa deydi alloh taolo. kitobini oladida xursand bo'lib ko'ringlar. mana alloh meni kitobimni o'ng qo'ldan berdi. va amma man o'tiga ketadog'u beshimaligi, ammo kimni kitobini chopqo'lidan bersa

versak, o'ng qo'ldan chop qo'ldan olinadi. ana shu kun kelguncha hech kim xursand bo'lib xotirjam bo'lish ekan, haqqi yo'q. shunda bir kishi so'raydi, yo rasululloh dedi, kimi jannatga, kimi do'zaxga borishi hal qilinganmi? ha dedi rasululloh. a unda nima qilamiz qiynalib amal qiladi dedi. kitobimizga suyanib, yozib qo'ygan narsaga suyanib yota olmaymizmi? meni jannatim bo'lganimga yozgan bo'lsam, men doddasiman, faryoddasiman, jannatga kiraman ekan. shundaymi?

shunday. men har qancha amal qilsam, agar do'zaxligimni yozgan bo'lsa, do'zaxga kirib keta olaman ekan. shundaymi? unday emas, birodar. e amal u kunni muyassar limon huli qaradi, rasululloh. yo'q dedi, amal qilinglar dedi. har kim dedi, diqqat qilaylik. qayoqqa yozilgan bo'lsa, shu yoqqa olib boradigan ishlarni qilishlikni oson qilib qo'yadi u uchun. tushuntira oladimmi? bemalol kechqurun turib namoz o'qiy olasiz, bemalol

bemalol ellikda yerda bir yuz dollar turganda oqlab o'tib keta olasiz. bemalol ko'zingizni shunday yerga olib qocha olasiz, zino bo'layotganda ko'z zinosi. bemalol televizorda ishlab qola olasiz. bemalol qur'oningizni ochib televizorni o'chirib qo'ya olasiz, bemalol qur'oningizni o'qiy olasiz. va aksincha, bir biridan alloh do'zax qilib yozgan bo'lsa, uni hech kim bilmaydi. putta jannatga yozganini bilmagandek. lekin bu do'zaxiy ishlarni qilishlik bilan mashg'ul bo'ladi, do'zaxiy ishlar qilish unga oson bo'l

ketadi. beqas qildingiz, lekin ichingiz ezilib ketadi. endi odamlarga ochiq zulm qilayotgan odamni ko'rganda nima deysiz? yo'q, alloh biladi buni, ayta olmaymiz do'zaxligini. demak, ba'zi odamlarga do'zaxni ishini qilishiga oson bo'lar ekan. ba'zi odamlarga jannatni ishlab qilishlik. demak, teshiraylik birodarlar. o'zimizga savol beraylik. qaysinisi oson bo'lyapti? yana noaniq kimni qaqqa borishligi.

uchun. alloh azza va jalla o'zi biladi. xulosa birodalar, har bir inson o'ziga qaysi tomon yozib qo'yganligini bilmaydi. va har bitta insonda ixtiyor bor. indalloh shu gapda. ixtiyoringiz bilan jannati ishlatib qiling, jannatga kiring, ixtiyoringiz bilan do'zaxga ishlatib qiling, do'zaxga kiring. lekin jannati ishlatib ixtiyoringiz bilan qilayotganda ham kerilmang. chunki innamal amol bil xavotim. amallar xotimasiga qarab o'lchanadi.

o'tirishimiz hech narsa emas. ketar soatda shunday holatda ketmasak, bu o'tirishimiz hech narsa emas. o'shaning uchun o'zimizga katta baho berib, xotirjam bo'lib qolmaydi. necha marta aziz bo'ldi? birinchisi, o'rinbosarim dedi. ikkinchisi, qo'li bilan yaratdi. uchinchisi, o'zini ruhidan kirgizdi. to'rtinchisi, rahima karobuk dedi. mana shu joyda to'xtatib, qolganini keyingi darsda inshaalloh suhbatlashgan bo'lamiz.

assalomu alaykum va rahmatulloh va barakatuh.