Abdulloh Domla - Lut alayhissalom (Payg'ambarlar qissalari)

xayrul kalami kalamulloh va xayriya hadya hadya rasulillahi sallallohu alayhi vasallam. so'zlarni eng yaxshisi allohni so'zi va yo'llarini eng yaxshisi muhammad alayhissalotun vasallamni yo'li. siz bilan biz mana shu rasululloh sollallohga ummat qilgan alloh subhanahu va taologa hamma sanolar bo'lsin. va mana shu jomiy masjidda siz bilan biz allohni kalomini o'rganishida, allohni kitobini ustida jamlagandik, rasululloh sollallohu alayhi vasallamni suhbatida ham biz jamlagan bo'lsin. amin. o'tgan safargi suhbatimizda siz bilan biz mana

payg'ambarlarning eng urug'laridan bo'lgan ibrohim hallilullohni qissasini gaplashib tugatgan bo'ldik.

mana uch yoki to'rt suhbatda ibrohim alayhissalom qissasini o'rgangan bo'ldik va bir qancha xulosalarni olgan ham bo'ldik bu narsadan.

mana shu bugungi suhbatimizni, bugungi payg'ambarni tarixini gaplashdikdan avval, ana shu ibrohim alayhissalomni qissasidan olingan xulosalarni bir qator takrorlab qo'ysak, inshaalloh foydadan xoli bo'lmaydi.

ibrohim alayhissalom mana aytdik, tavakkulchilarni, mutavakkiliklarni ustozi deb aytdik. ya'ni tavakkul alloh taologa suyanishlik qanday bo'lishligini ibrohim alayhissalomning hayotida bir necha o'rinlarda kuzatgan bo'ldik. alloh taolo qur'ondan marhamat qildi va ibrohim alladiy vafa. u vafo qilgan ibrohim edi dedi. har bitta o'rinda alloh taoloni buyrug'iga ibrohim alayhissalom vafo qildi. o'zini qurbon qilishlik kerak bo'lganda vafo qildi.

ana shu sakson besh ga kirganda ko'rgan bir dona bolasini, ana shu xotini bilan bakka vodiysiga qo'yib kelishiga buyurilganda vafo qildi.

ana shu bir dona ko'rgan bolasini qo'li bilan so'yishlik buyurilganda vafo qildi. ka'va qurishlikda buyurib kelganda unga vafo qildi. va ibrohim alladiy, vaffada va alloh taolo hech qaysi bandasi bunday qilmoqdagan emas. u vafo qilgan ibrohim edi. tavakkalchiladi ustoz davati ibrohim alayhi assalomda. tavakkal nima edi? tavakkal inson o'ziga bog'liq bo'lgan hamma sabablarni qilib turib bir ishda, natijasi haqida g'am qilmaslik, bu tavakkal deb aytdik. ibrohim alayhi assalom

ana shu da'vatni qildi qavmini o'n olti o'n yetti yoshida. o'tga uloqtiramiz dedi, ana shu deli palaxmonni cho'michiga o'tkazib o'tadigan paytda, xas buni alloh dedi. ya'ni bizni hisobimiz allohni qo'lida naqadar ulug' zot parvardigorimiz, allohga suyanamiz dedi. bunaqa bandasini himoya qilgani farishtalar allohdan izn so'radi, lekin allohdan alloh bunaqa bandasini hatto farishtalarga ham hojatini tushirib qo'ygani yo'q. qunlayak naru kuniy bardam vosalamin ala ibrohim. ey ibrohim!

muhim, o'tga sovuq bo'ling, salomat bo'ling. tavakkal bobida hojar onani gapini eslashingimiz joiz bo'ladi. ana shu qo'lidagi emiziglik bolasi bilan hech qanday o'simlik, hech qanday bir hayvon, hech narsa bo'lmagan bakka vodiysiga cho'lga tashlab keta ekanda, ey ibrohim, yo olloh buyurdimi bu sizga bu buyruqda deganda, ha deb javob berdi. shunda hojar ona gapirdi, idam la in yudaya ana, olloh bizni zoya qilmaydi unda dedi, shak orqasiga qarab qaytdi. ollohga bu darajada qattiq

suygan bandalarni alloh taolo mukofotini kutib turmagan. biz ham tavakkal qilamiz allohga, lekin bizni tavakkalimiz ularnikida hammasiga tushunishak kerak, biz so'rayotgan yoki bir orzu qilayotgan narsalarga yetishimiz uchun uzoqroq muddat talab qilyapti. demak insonda alloh bilan bo'lgan tavakkoli qanchalik kuchli bo'lar ekan, so'ragan narsasi ham, talab qilgan narsasi ham, palat so'ragan narsasi ham alloh taolo shartta shartta berar ekan. ibrohim alayhissalomda qissasidan shunday bir xulosa olamizki, mana

rabbi arini kayfa tuhiyil ma'uta, parvardigoro ko'rsatgin menga o'ylayladi qanday tiriltirasan dedi. ya'ni u kishini allohni payg'ambari, payg'ambari edi. alloh taoloda tiriltiruvchi, o'ldiruvchi ekanligida shubhasi yo'q edi. lekin qalbi xotirjam bo'lishligi uchun so'rayapti. avvalambor umid deb alloh so'radi. parvardigor o'ylayladi qanday qilib tiriltirasan deganda, alloh taolo so'radi. iymon keltirmaysanmi? ishonmaysanmi?

yo'q dedi ibrohim alayhissalom, baravar lekin latatma inna qolbiy. ha, ishonaman, imon keltiraman, lekin qalbim xotirjam bo'lish uchun deydi. bu degani birodalar, har bitta mo'min, allohni tanitadigan darajadagi ilmga o'rganishlikka farz hisoblanadi. allohni birligini, borligini, qudratini tanitadigan darajadagi ilm o'rganishlik har bitta erkak ayolga farz. uni u yog'idagi olimlik darajasi farzi kifoya. shunday emasmi? shuning uchun rasululloh assalom marhamat qildi.

talab bo'l ilmiy, farizatini ala kunli muslimin va muslimating. ilm o'rganishlik har bitta muslim va muslimaga farz deyildi. ya'ni, ota bobomiz namoz o'qigani uchun, biz namoz o'qib, ota bobomiz allohni bitta degani uchun bitta demaylik. bu taqlidiy e'tiqod, e'tiqodda taqlid qilib bo'lmaydi. har bitta odamni o'zini e'tiqodi, qalbida mustahkam bo'lishligi kerak bo'ladi. arzimagan shabada uni burib yubormasligi kerak. shu o'rinda, shu savolidan maqsad

mana ulovnolar aytishadi, mana alloh taolo ko'rsatdi deylik, shu to'rtta to'qqizta olib maydala dedi, bir biriga go'sht bo'lganini aralashtir dedi, keyin chaqir dedi. shu o'rinda ikkita ilm haqida gap ketdi. ilm ul yaqin va aynan yaqin degan ilm bor deydi ulovnolar tomonidan. ilm ul yaqin kishi bir narsaga qattiq ishonadigan bo'lsa, ko'rmasa ham. bu ilm ul yaqin. qattiq ishonishlarga, hech shak shubhasi yo'q. umariddin xattobaziyor lohanov aytadi, agar menga deydi,

dedi. ya'ni o'zini iymonini ta'riflab aytadiki, agar menga shu ro'paramda osmon yorilib, bir tomonda jannat, bir tomonda do'zaxni ko'rsatib qo'yilsa ham, iymonim bundan oshiq ziyoda bo'lmaydi dedi. ya'ni ko'rmasam ham, ko'rgandan ko'ra yaxshiroq nima qilaman? ishonaman dedi. bu ilm ul yaqin. endi ibrohim alayhissalomda bu ilm ul yaqin bor edi. uni aynal yaqinga aylantirmoqchi bo'ldi. aynal yaqin. ana shu narsani ko'rgandan keyin iymon qanaqa bo'ladi? ya'ni butun yer

ahli bir tomonga o'tib turib, u narsani yo'q degan chog'ida ham, siz ko'rib kelganligingiz uchun nima deysiz? bor deysiz. qalbingizga zarracha shubha kirmaydi. demak, ilm ul yaqin, ko'rmasdan turib, ko'rgandaq ishonishlik, aynal yaqin, ko'rgandan keyingi ishonishlik. demak, har bitta odam iymonini ilm ul yaqin bo'lsa, aynal yaqin qilishlikka harakat qilishlik kerak ekan. ko'rgandaq ishonishlik. chunki biz har qancha urinmaylik, ibrohim alayhissalom uchun iymon bo'lmaydi.

bizda. lekin shu kishi aytyapti, qalbim xotirjam bo'layotsin, bir ko'rsatib qo'yaylik, qudratingni deyapti.

ana shuning uchun ibrohim alayhissalomni kitoblarida nimalar bor edi yo rasululloh deb so'rashgan edi. rasululloh hammasi ibrati deb turib bir qancha ibratlarni keltirdi. allohni qudrati haqida fikr yuritadigan bo'lsak, insonni dedi, mana ibrohim alayhissalomni sahifalarida keltirilgan so'zlardan, soatlari bo'lishi kerak. qanaqa soatlari? alloh taolo ni yaratgan maxluqotlari haqida fikr yuritadigan soatlari. agar fikr yutmas ekanmiz, mana shu tijoratimiz bilan dunyoviy g'am tashvish

shu ishimiz bilan, kallamiz bilan kirib keta oladigan bo'larkanmiz, alloh taolodi qudrati haqida fikr yuzmasak, iymonimiz ziyoda bo'lmaydi. alloh taolo aytadi, inna fiy xolqiy samovati va'l ag'diy vaqti ila fillay ila vannaxar la aya'tin li ulil albar. oyshonamiz, kunlarni birida rasulullohni oldiga kelgandi. rasululloh sallallohu alayhi vasallam shunday soqollari ho'l bo'lib ketgan darajada yig'lab, ko'zlari ishib qizarib turgan edi. yo rasululloh, nimaga yig'ladingiz? nima yig'ladi sizni bunchalik holga tushirdi deganda,

dedi. menga shu tunda shunday oyatlar nozil bo'ldiki, mana shu oyatlarni o'qib turib, allohni qudrati haqida fikr yutmaydigan kishilarga voy bo'lsin dedi. mana shu oyatni o'qidi. albatta, osmonni yerda yaralab turib yaralishinglar, kun bilan tunlar mashina turishligida, aql egalari uchun allohni qudratini tanitadigan alomatlar, belgilar bor dedi. o'sha daryodan oqib o'tayotgan suvimizga qaraganda jindak fikr qilib qo'yaylik ozgina. ko'p emas, ozgina. ko'p aqlimizni siroq qilib yubormaylik. chunki e'tiyot qilishimiz kerak

biz dunyo tijorati uchun bu narsani. ozgina fikr qilaylik, ichishlikdan burun. o'sha olmani yeyishlikdan bo'lib turib, burun. fikr qilaylik da. uni rangini, ta'mini, shaklini, hidini, bir xil yerdan chiqariladi shu ona rangi yoki anjirami. lekin nimaga? shakli ham, mazasi ham, ta'mi ham, rangi ham har xil. mana shu narsa haqida fikr yutadigan bo'lsa, inson farvadagorni qudratini ozgina mulohazasida bo'lsa, iymoniga iymon qo'shiladi. ibrohim alayhisselomni sahifalaridan muhosabada, ya'ni ibodatni odamlar esdan chiqarib qo'

deyildi. bu ibrohim alayhissalomni sahifalaridagi narsalardan. rasululloh aytib beryapti hodisalarida. inson o'zini o'zi hisob kitob qilib turishi kerak. hasiba ofisa kun qoblanu tohasab uzi ino amalukum qoblanu tuzana alaykum. hazratulloh aytgan bu gapni, o'zinglarni hisob kitob qilinglar. sizlarni hisob kitob qilgunlariga qadar. amallaringlarni o'lchab turinglar, amallaringlarni o'lchagunlariga qadar. bir oldinda aytdik, ana shu. a..............

javonini ustiga bitta chinini qo'yib, har kuni kechki payt kelib, o'zini gunohlarni sanab, bittadan mayda toshlar tashlab qo'yar ekan. bugun o'nta bo'ldi, yigirmata bo'ldi. shunaqa qilib sanab yurib, tashlagan ekan, bitta tushib ketdi. olib qarasa chinni to'libdi. juda oz fursatda chinni to'ldirib qo'yganligidan qo'rqib, o'tirib yig'lab o'tirgandi alloh jonini oladi. mana shu muhofaza bezimizdan chiqmasin. va ibrohim alayhissalomni sahifalarida mana eng chiroyli aytilingan so'zlardan bittasi bu munojab degan ibog'i

odatida. agar esinglarda bo'lsa, hayolinglardan ko'tarilmagan bo'lsa, o'tgan safar shu vazifa qilib berilgan. nima edi u? alloh taolo bilan gaplashishlik, ovoz chiqarib, dardingizni aytishlik, hojatingizni so'zlashligingiz, dardlaringizni aytishligingiz, problemalaringizni allohga tashlashlik. qilib ko'rdinglarmi? esga kelamanmi? buni haqiqatan qalbidan alloh bilan gaplashgan inson mazasini tushungan bo'lsa, endi

unga boshqa ikkinchi marta aytish hojati yo'q. u bir marta topib oldi u mazani.

inson albatta kimgadir yorilib turishi kerak. a? u eshitayotgan odam unga foyda keltiradimi, keltirmaydimi? faqat ichidagi dardini tashqariga chiqarib olsa yana mazza qilaveradi. endi u sizni dardingizni eshitganda ham bitta dard aytayotgan odamim bor. sizni sirdoshingiz ham bitta sirdoshi bor. unga aytsangiz, dardingiz ochiladi, aybingiz ochiladi. allohga aytsangiz, alloh yaxshi ko'radi. mushkulingizni oson qiladi, aybingizni yopadi.

degani, alloh taolo ni ko'rib turgandek gaplashilgan alloh taolo bilan. bu narsani har kunimiz, nima deydi, hech bo'lmaganda bir marta shu narsani o'tkazib turishimiz kerak. shu juda ko'pchilik ibodatda, bu ibodatda, munojot degan ibodatda esdan chiqarib qo'yganmiz. ibrohim alayhissalomni darsidan qisqa xulosalarni gapiradigan bo'lsak, o'zi bir soat vaqt ketadi. mana endi alloh qodir qilgancha qisqaroq qilib gaplashgan bo'ldik. bugun ana shu ibrohim alayhissalom

da hayotlik davrida sodir bo'lgan boshqa bir payg'ambarda hayoti. lut alayhissalom qissasini gaplashgan bo'lamiz, inshaalloh.

bismillahir rohmanir rohim. lut ibn qoron ibn tarix. ibrohim alayhissalom ana shu tarixni o'g'li. ana shu tarixni ozar deyiladi mana laqabi. yana bitta o'g'li qoron. demak lut alayhissalom.

ibrohim alayhissalomni akasini yoki ukasini bolasi. lut alayhissalom ibrohim alayhissalomga jiyan bo'ladi. jiyani bo'ladi. ibrohim alayhissalom mana amaksiz bo'ladigan bo'lsa, lut alayhissalomni yoshlik paytida otasi horon vafot qiladi va ana shu bobosi ozarni tarix uyida katta bo'ladi. ibrohim alayhissalomda lut alayhissalom qattiq yaxshi ko'radi.

ibrohim alayhissalomda ana shu o'n olti o'n yetti yashar paytida o'tga uloqtirganlarida kuymasdan chiqqandan keyin hech kimga iymon keltirmadi, lutdan boshqa.

fa a man alahu lut, va qoli inni muhajirun ila robbi, inna huquval azizul hakim. unga bas lut iymon keltirdi.

lut alayhissalomni qissasini gapiradigan bo'lsak, bu nihoyatda bir, insonlar nihoyatda bir hushyor bo'ladigan bir.

ishki bu narsani dunyo miqyosida ko'payib ketayotganligini televizorlarni, radiolardan ko'rib turibmiz. bu jinsiy buzug'lik. ayollarni qo'yib, erkaklar erkaklarga qarashligi. shu zud zud jinsiy. mana shu narsa shu narsa bir avj olib ketyapti. mana g'arb mamlakatlariga qaraydigan bo'lsak, televizorga qaraydigan bo'lsak, bir kino suratida kirib kelyapti, hazil toifasida kirib kelyapti. bir paytlar bu narsani haqida gapirilsa, odamlar

ozimcha qilib yuborardi hazil qilganligidan. lekin zon ma'lumotlar bilan televizorlarga chiqyapti, kulib qo'yishlikdan boshqa narsa yaramay qoldik. shunday emasmi? bu qanday razil, qanday iflos ish ekanligini lut alayhissalomning hissasini gaplashganimizdan keyin bundan bahovor bo'lamiz, inshaalloh. ibrohim alayhissalom misrdan falastinaga hijrat qilgan paytda lut alayhissalomni yer yuzida, buzuqchilikning cho'qqisiga chiqqan sadun qavmiga, al nutafika degan qavmga yuboradi. sadun

mana hozirgi kunda o'lik dengiziga yaqin bo'lgan bir hovuzni oldida yashardi. sadun qavmi. sadun qavmi tijorat karvonlar o'tadigan katta bir yulduzlar joylashgan bo'ladi. shuning uchun hamma tijorat karvonlari ana shu shaharga, deylik, ozuqa jamlab olishligi uchun, suv olishligi uchun kirar edi da, ular xuddi turuq deyiladi, haromiya, haromxo'rlik, yo'l to'sarlik bilan tirishchilik qilishar edi. ularni mana shu qoriyasiga

qishlog'iga kelgan har bitta karvonni o'ndan bir molini zulman tortib olishar edi.

sadum qavmida birorta mu'min bo'lgan emas. biror kishi mu'min bo'lgan emas. alloh taolo mana ana shu sadum qavmini vayron qilgan uchta farishtani tili bilan qur'onda bizga zikr qilib aytadiki,

qishloqdan deydi, farishtalar, qur'onda aytyapti. mo'minlardan borini chiqarib yubordik deydi, barobar kelishigidan burun. endi u qishloqda bir dona musulmon uyidan boshqa musulmon uy topadi deydi. qavmda lut va unga iymon keltirgan ikkita qizidan boshqa birorta musulmon bo'lgan emas. hatto ayoli kofira bo'lgan. hatto ayoli kofira bo'lgan. his hujum bobida hali hech kim yer yuzida qilmagan gunohni boshlagan.

boshlashgan edi. bu levod deyiladi mana. bachchavozlik har xil atlari bor, lekin ma'nosi bitta. ayollarni qo'yib, alloh taolo pokiza qilib yaratib bergan ayollarni qo'yib, erkaklar erkaklarga aloqa qilishligi. va lutan ig'iqolali qommixi atatu'nal fayhishataman saboqakum behamin ahadim minalla alamin. lut o'zini qo'miga aytdi, vaqtiki shunday dedi, axir sizlar, sizlardan burun birorta bir kishi dunyoda qilmagan fahshni qilasizlarmi? a innakum la

kutunar rejali shahvatan ming dunyni nisa, val an'tum qovmun musrifun. ahir sizlarga alloh yaratgan ayollarni qo'yib, erkaklarga qaraysizlarmi? albatta sizlar isrofgar qavm bo'ldinglar. mana sadun qavmi jinsiy buzuqlini g'ayrioddiy yo'lini boshlashgan edi. ashshuzuz. ashshuzuz degani lug'atda g'ayritabiiy degani. nenormalniy degani. to'g'ri bo'lmagan yo'li deyiladi.

ana shu taraqqiyotni, madaniyatni, yoki bo'lmasam, zamonaviylikni belgisida ekan ba'zi shu peshqadamlikni da'vo qilayotgan o'lkalarda, yerda shunaqa bir burchaklarida, bu kishini ixtiyori, nima deb qo'yamiz? inson haq huquqlari degan da'vo bilan xohlasa, erkakka yotsin, xohlasa, ayolga ayol uylansin, bu qonunlashilib qo'yilyapti ba'zi bir kuchil mamlakatlarida. ya'ni,

ana shu ishni qilayotgan razin iflos insonlar aytadiki, bu tabiiy deydi. bizni qonlarimizda bor deydi. bu narsa o'zimizni qonimizda, genlarimizda bo'lgandan keyin, bizda ayb nima? biz shunaqa bo'lib yaralgan bo'lsak deb turib, nauzibilloh allohga tuhmat qilayotgan bo'lib qoladi.

o'chirib qo'yib beringlar bunaqa qo'ysanglar. bu ochiq kufr, ochiq zalorat. bu alloh taolo ga tuhmat qilishlikni o'zi billoh. agar bu narsa erkakka erkak yotishligi insonni tabiatida qonada, genlarda bo'lsa, salom qamig'idan, burungilardan, shu yuz bilan shug'ullangan bo'lishi kerak edi. alloh taolo qur'onda aytyapti, sizlardan burun biror kishi qilmagan ishni qilasizlarmi deyapti. ya'ni bu hozirgi kunda nima deydi, qora narsani ham chiroyli qilib, reklama qilib, qog'ozga o'ra

xalqqa o'xshab o'tib ketyapti. xalq narsani qog'oz ko'rib, yomon qilib ham o'tkazib yuborilyapti. demak, bu narsani ham chiroyli bir doktorlarni gaplari bilan, statistika bilan, har xil yo'llari bilan fosil bo'lgan odamlar, bu tabiiy narsa deb singdirayotgan paytda musulmon odam aniq bilsinki, bu ifloslik, bu razivlik ana shu qavm boshlagan ish. insonda tabiati bu narsa bo'lgan emas. o'chirib qo'yaylik, qo'ymang, bo'ldi.

agar mana qaytaramiz gapimizni, bu insonni tabiatida bo'ladigan ish bo'lganida, sadum qomidan burun, kimdir bu nima qilgan bo'lishi kerak edi? qilgan bo'lishi kerak edi. ming afsus bo'lsinki, bu narsa madaniyat, taraqqiyot, kishi haq huquqlari degan har xil da'volar bilan ko'payib ketadi dunyo miqyosida. lekin musulmonlar hushyor bo'lishi kerak bu narsadan. bu shunday iflos razil ishki, qavmlar vayron qilingan bo'lsa, ularni asarlari belgilarib qolgan yer deb aytadi. od qavmi, maskanlari turibdi. samud qavmi, maskan

ana turibdi. lekin bu qavmni alloh taolo yer tagiga tiqib tashlagan ko'ngil. toki bu maraz yerni bu yerga qaytib chiqmasin degan ma'noda.

mollarda kasal bo'ladi, sibirskiy yozma degan va boshqa. o'shaqa bo'lib kasal bo'lgan molni o'ldirib, kuydirib, kulini yetti metr chuqur kallab, beton qilib, ustiga yana tulpoq tortadi. ya'ni chiqib ketmasin degan ma'noda bu razil kasal da. bularni ham alloh taolo yer tagiga shuni gapishtirib tashladi. yerni bu yerda belgisi ham qolmadi ularda.

agar bu narsa odamlar jiyanlarida bo'lganda, odamlar yerda tug'umi bo'lsa, salimdan burungilarda ham bo'lishi bo'lgan bo'lishi kerak edi. lekin hech kimda bo'lgan emas bu ish. alloh taolo ana shu farishtalar til bilan aytadi, qolu inna ursinlar ila qovmin mujrimin, ila a'la lutin inna la munajjuhim ajma'in. albatta biz mujrim bo'lgan qavmga yuborildik. ularni hammasi mujrimidi faqat lut oilasi.

albatta biz ularni barchasini saqlab qoldik.

toza odam bo'lgan emas. allohda rahmati bo'lsin lut alayhissalomga. mana shunday qavmni da'vat qilgan ekan. alloh taolo bu razil iflos amalni qanchalar yomon ko'rganini juda ko'p oyatlarda bayon qilgan va bizni bu narsadan ogohlantirgan. va lutam ifqol alayhom mehi atatu'nal fahiy chata'vantum tubus irun. bu qavmni hosiliga shu darajada ediki, bu iflos ishini yashirishmasida ham. ya'ni,

odam o'zini ayolga yaqinlik qiladigan bo'lsa, u necha parda, necha bir ehtiyotkorlikdan keyin, eshikni yopib pardan to'sib qilinadigan ish bu. a bular bu iflosligini oshkora qilishar edi. ko'chalarni qilardi, hammani oldi qilishar edi. axir sizlar bu fahshni ko'rib turgan holda qilasizlarmi? a innaku natatuna rejali shahbadan ming dunyom esa bal'antum qovnun tashxalon. yana bu qavmni

razilliklardan yana bittasi shuki, qur'onda qanaqa yomon sifat bo'lsa, hamma sifat shu qavmda jamlangan.

bir qavmda fasihun, jahlun kelgan bo'lsa, bir qavmda odum, kafirun, musrifun kelgan bo'lsa, qur'onda qanaqa bir qavmda alloh taolo yomon sifat bilan sifatlagan bo'lsa, shu sifatlarda hammasi sadum qamida jam bo'lgan.

muotadin, mufsiddin, musrifun, mujrimin, kafirin, jahlun, mufsiddin, zolimin, yettita sifat.

. hech qaysi qavm bunchalik unvonga ega bo'lgan emas.

. mana ularni fahshlari aytdik, hech kim qilmagan gunoh qilishdi. mana shu jamariy, jumruk o'n dan birini tortib olishlik ularga kasb bo'lib qolgan edi va ularda nodiylarida munkar bo'lardi. nodiy degani ana shu jamlarni to'plab o'tirishligida juda ko'p xunuk iflos ishlar bo'lardi. shundan bittasi to'planib o'tirgan majlislarida yerda ovoz chiqarib chiqarib ovoz bilan chiqarishar edi.

va kulishar edi. hayo degan sifat qolmagan edi.

qildi. lut qavmi. payg'ambarlarni deyilyapti. axir salom qavmiga bitta payg'ambar kelgandi yu. nimaga alloh taolo payg'ambarlarni, elchilarini yolg'onchi qildi deyapti. bitta payg'ambarni yolg'onchi qilishlik, hamma payg'ambarni yolg'onchi qilishlik bilan barobar. la nufarrihu bayna ahadim mir rusuliy. bizni imonimiz u. payg'ambarlardan birortasini ikkinchisida nima qilmaymiz? ajratmaymiz. bitta payg'ambarni inkor qilishlik, hamma payg'ambarni inkor qilishlik.

dan baravar bo'ladi. men sizlarga ochiq payg'ambarman. allohga itoat qilinglar, undan qo'rqinglar. bu qilayotgan ishim uchun sizlardan ajr so'rayotganim yo'q. meni ajrim robbil a'lamingni zimmasida. ya'ni avvalgi payg'ambarlardan ayni gapi. lekin bu qonunda ham o'zini payg'ambariga bergan javoni ham aynan ana shu boshqa avvalgi qonunlarning gapi. fan akana javaba qommixillil anqolu tinabi adabillah in kunta minas sodiqiyin. agar rostgo'llardan bo'lsang, qani akkacha o'sha balohingni ko'raylikchi.

men ko'rgan narsamga ishonaman. diydigan esli odam fikr qilsin. ko'rganiga ishonishlik hayvonlarga xos sifat. ko'rmagan narsasini aqli bilan silab topib ko'rishlik, bu insonga xos sifat. ko'chada turgan itga qarab, qovog'ingizni oling, so'king, turaveradi u. qachonki engichi u yerdan bir toshni olganga o'xshab bir ishora qilganingizda, ko'rganda nima qiladi? qochadi.

demak inson ko'rganiga ishonib oladigan bo'lsa, hayvondan parvo olmay qolar ekan.

endi bular so'rayotgan bavo kelgandan keyin ko'radi, lekin u ko'rishligini ilmi as qotadimi ularga?

anvaraxon batishatana fotima robin nuzur. payg'ambar ularni bizni azobimizdan ogohlantirdi, lekin ular yolg'on deyishdi bu narsani.

when, mana aytdik, bir zamonlar bo'lar ekan, fahsh munkar ma'rufga aylanib qolar ekan. ma'ruf munkarga aylanib qolar ekan. ya'ni, yomon narsa bir zamon kelib yaxshiga aylanib qolyapti. yaxshi narsa bir zamon kelib, hamma akana javoba qovmixi illa anqolu axriju a'la lutin minqoryatukon innahu munasun yota tohiru. aytdi, qarang. ey, deyish.

ular aytishdiki, lutf oilasini dedi, chiqarib yuboringlar qishlog'imizdan. ular ja pokiza odam bo'lib ketishdi. aybni qarang. pokizalik nima? ayb bo'lyapti. subhanalloh. alhamdulillah alloh taolo deb bir o'lchovi, qur'on degan o'lchovi qiyomatgacha turar ekan, biz qur'onga solib beraveramiz har qanday ishni. har qanday zamonda jamiyatda tarqayotgan, ko'payib ketayotgan, mohtalayotgan ish bo'lsa, biz qur'onga solib beramiz. shunday emasmi? bizda shunday o'lchoq borki, qiyomatgacha o'zgarmaydi. va

xaytona haq bo'lgan o'lchov bor. sopkiramiz, tushyaptimi, demak yaxshi ekan. odamlar yomon desa ham. endi hamma yaxshi deyaptimi, zo'r boryaptimi, qur'onga sopkaramiz. tushmayaptimi, noto'g'ri devoramiz biz. u zamonga borib, pokizalik aybga aylanib qolyapti. ya'ni, o'zlarini iflosliklarini ko'rishib qolyapti, qachon ichida shu ishni qilmayotgan odamni ko'rgan paytda. ya'ni, hamma safarga chiqqan bo'lsa, bir xil oq

ko'ynaga kiyib, besh kun, olti kunda oq ko'ynaga nima oladi? kir bo'ladi. hech kimni oq ko'ynaga kir olganini bir biriga bilmaydi, chunki hammaniki bir xil bo'lib qolgan. endi, bitta odam chamadonidan yangi ko'ynaga olib kiygan paytda, qolganlarni ko'ynagini kirligi bilinib qoladi. ya'ni majlisda hamma ichadigan, qing'ir qiyishi, so'kinadigan odamlar o'tirsa, oddiy hol u. to'g'rimi? so'kinish oddiy narsa. endi, bitta so'kinmaydigan odam kelib qolsa ichiga, gapini tirik gapiradigan, odob egasi kelib qoladigan bo'lsa

keladi, aybi ko'rinib qoladi. bular aytyapti, bizni iflosligimizni bu bildirib qo'yyapti. bu pokiza insonlar, chiqarib yuboringlar bularni deyapti. boshqa oyatda, va makana javoba qommixillahi anqoluhu axirijuhu minqoryatukum innahum unasun yetatuharun. ayb pokizalik. sadumxonada lut alayhissalomga ana shu ikkita qizidan boshqa hech kim iymon keltirmagan edi. bunaqa pokiza odamlarda bo'lishini ham xohlashmadi.

lut alayhissalom mana shuni iflos qavmda da'vat qilishida to'xtamadi. shafqatli bo'ldi birodarlar. mana shuni iflos odamlarga ham yumshoqlik bilan, halimligi bilan da'vat qildi. qulullohu a'lam la ina dedi alloh taolo. muso va horin alayhissalomni fir'anini oldiga borib turib, unga chiroyli so'z, yumshoq so'zni so'zlanglar demadimi? yer yuzidagi o'sha paytdagi eng zo'r ikkita odam, muso va horinni o'sha paytdagi eng

aziz, iflos bo'lgan she'r a'vni oldiga borib turib, yumshoq gapiringlar bandalarim deyapti.

shuning uchun birodarlar akamizga, ukamizga, oshnamizga nasihat qilib, dinni gapirmoqchi bo'lsak, so'zlarni nima qilamiz ekan? yumshoqni istang, chunki siz bu gapni gapirib, undan pul so'rayotganingiz yo'q. allohdan ajr so'rayapsiz. allohni roziligini o'ylab gapiryapsizmi? ko'tarasiz ana shu sassiq gapini. chunki lyub payg'ambar shunaqa odamlarga yaxshi gapirgan. chunki. true.

nima ekan? xudo o'yla sabili robbika beli hikmati va mav'iyatil hasanati. parvardigoringizni diniga hikmat bilan, orqa oldini o'ylab, oqibatini haqida fikr yuritib va chiroyli mav'iza bilan da'vat qilinglar da. agar qila olmasangiz, qilmay qo'ying shu da'vatni. chunki siz qosh qo'yaman da, ko'z chiqarib qo'ymang. boshqa birov gapiraman deganda narigini ko'ngli sinib, qaytadan eshitmaydigan qilib qo'ymang uni qalbini.

men ham aytaylik eng kamida, buzmay turing, qurolmasangiz. men aytvoray, keyin nima bo'lsa bo'lmasa yeyib ketmaydi akalar. bu ana shu da'vatdagi yumshoqlik degan so'zga ishora. xalq lut alayhissalomni da'vatini eshikda xohlamagandan keyin, aytishdiki, qolula ilam tantahiya lutu latakuna naminal muhrajin. e lut, agar sen bu da'vatingni to'xtatmasang, seni yurtimizdan chiqarib solamiz. xola inni ila amalikum naminal qoli. ya'ni lut alayhissalom

shunday duo qildi alloh rahmatullohga. ya'ni uydan chiqib, odamlarga gapirishlikka yo'lni yo'q qilib qo'ygandan keyin, uydan chiqmasdan allohga ibodat qilishinglardan boshqa chora topa olmay qoldi. nimaga uydan chiqa olmay qoldi? nut, alayhissalom, sadomga kelgin deydi. musofir edi. qarindosh urug'i, aka ukasi, urug' urug'i, qabilasi yo'q edi uni himoya qiladigan.

o'shaning uchun musofir kelgindi bo'lganligidan javob qaytarishlikka orqasida himoyachisi bo'lmaganligiga hech narsa deya olmadi.

demak bir inson orqasida himoyachisi bo'lsa, uni podderzhka qiladigan odami bo'lsa dunyoda o'zida ham, u odamda nima bo'lar ekan? ko'ksini tom bo'lar ekan. o'shaning uchun ulamalar aytadi, lut alayhissalomdan keyin kelgan hamma payg'ambarlar albatta bir kuchli urug' katta qabila yoki bir ulug' oilalardan chiqdi. toki ana shu payg'ambarlikni da'vosi bilan chiqqan paytda birovlar unga ozor bermasin.

huquqidan cho'chiganidan. tushunarli bo'ldimi? orqasida podderjkasi bo'lgan ularni. to'g'ri kelgan odam kelib, payg'ambar assalomga ham abu tolib tirik paytida ozor berolmagan u qurash. lut alayhissalomdan keyin kelgan hamma payg'ambarni podderjkasi bo'lgan orqasida. qola robbinsurniya ala qovmil muftiy deydi. parvardigor, endi payg'ambarlarni duosi ijobat. o'zini qalbini duoibad qildi. mana shu fosil bo'lgan qalbni ustida meni g'olib qilgin, menga yordam bergin.

dedi. alloh taolo bu payg'ambarini duosiga ijobat qildi. va jabroil, meikoyil, azroil alayhissalom, ba'zi rivoyatlarda isroil alayhissalom ham bor edi deyiladi, allohi alam. lekin mana shu uchta farishta kelganligi haqqi. bu uchta farishta lut alayhissalomni qavmini vayron qilgani kelyapti deb yo'lda, kim oldiga kiradi? ibrohim alayhissalomni tog' alayhissalomni tug'ilishi haqidagi xushxabarda aytgani kiradi. ibrohim alayhissalomni oldiga bir dona

o'g'li ismoilni so'g'ib yuborishga tayyor ekanini ko'rgandan keyin, alloh taolo tug'maydigan soronaga isxoqni tug'ishligi va uni o'g'li yoqubni tug'ilishligi va ikkalasi ham payg'ambar bo'lishiga xabarini berdi. bitta bolasini xurmon qiludi, alloh uchta mukofot berdi. to'rtta, agar to'g'ri aytadigan bo'lsak. tug'maydigan xotin tug'adi bitta. isxoq payg'ambar bo'ladi ikkita. uni orqasidan yoqib keladi, u ham payg'ambar bo'ladi. bitta yaxshilikka alloh taolo to'rtta yaxshilik qaytardi.

assalom ularni uyiga olib kelib, uchal farishtani, ulardan so'radi.

kelyapmiz. har bittasi ismi yozilgan toshlarni yog'dirish uchun kelyapmiz. musavvomatan degan so'z bu yerda ta'sir etilibdi, muallama, ya'ni o'rgatilingan degan ma'noda ekan. ana shu toshlarni har bittasiga qaysi odamni boshiga borib tinchligi yozilgan ismi deyilgan. olamma jad, rusulina ibrohima bil bushro, qolu inna, muxliqu ahli hadihil qoriya, inna axlahakam rolimiy. qarang, qanaqa yomon sifat bo'lsa qur'onda, alloh shu qonunda

shu sifat bilan sifatlayapti.

payg'ambarlarga ro'baro bo'lgan xalqlarni eng iflosi, eng razili bu sadum qavmi bo'lgan.

ibrohim alayhissalom halim bo'lgan, yumshoq ko'ngil bo'lgan, kechirimli bo'lgan.

sadum qavmiga shafqat qilganligidan farishtalar bilan ozgina so'zlashadi. aytadiki, axir sadum orasida lut bor u, uyaga balo kelsa, lut qanday u balo bo'layotgan joyda bo'ladi? so'radi farishtalardan. agar dedi, o'sh qishloqda uch yuzta musulmon bo'lsa, baloni yog'diraverasizlarmi dedi. farishtalar, agar uch yuzta musulmon bo'lsa, uyda balo bo'lmaydi dedi.

agar ikki yuzta bo'lsa chi musulmon dedi. o'zi uchta odamdan boshqa musulmon yo'q u yerda. lyud va ikkita qizdan boshqa musulmon yo'q. yo'q umuman musulmon qovundan. agar ikki yuzta musulmon bo'lsa chi, baloni yog'diraverasizlarmi? yo'q, agar ikki yuzta musulmon bo'lsa ham baloni yog'dirmaymiz. ibrohim alayhissalom, agar qirqta bo'lsa chi u yerda musulmon? qirqta bo'lsa ham baloni yog'dirasizlarmi? yo'q, qirqta bo'lsa ham baloni yog'dirmaymiz. demak, balo muammo bor joyga. allohni kal emasdan zikr qilib tur

o'nta musulmon bo'lsa chi dedi. ya'ni qavmga muxlis so'rayapti ibrohim alayhissalom. e o'n to'rtta bo'lsa ham balo tushirmaymiz. agar bitta bo'lsa chi dedi. agar bitta muammo bo'lsa, o'sha qavmga balo yoqdirasizlarmi dedi. agar bitta muammo bo'lsa ham balo yoqdirmaymiz dedi. a u yerda lut bor u bo'lmasam dedi. qolu inna muxliku ahli hadexil qoriya inna ahlahi kanu zolimiy. qola inna fixa lutu. qolu naqnu a'lamu biman fixa la nuna jiyannahu ahlahu illa murotahu kanat minal g'obiyin.

qur'onda mana shu munoqacha, mana shu diskussiyani zika qilib aytadi. farishtalar aytishdi, albatta biz mana shu qishloq ahlini halok qilamiz. albatta bu qishloq ahli zolimlardandir. ibrohim aytdi, axir u yerda lut bor ku. ular aytdilar, albatta biz u yerda kim borligini bilamiz. uni va oilasini biz qutqaramiz, faqat ayoli badbaxtlardan bo'ladi. ya'ni biz bu qishloqni vayron qilayotgan paytimizda, u yerda lut va ana shu ikki mo'mina qizi bo'lmaydi.

bilmaydi u yerda deydi. talamma dha'hada ana ibrohimaro va ja atxulbushro yujoiddino nafiy qovmilut. ibrohim alayhissalom mana qo'rqib ketdi u farishtalarga. nimaga qo'rqdi? u farishtalardan oldiga semiz bir bo'lsa edi, pishirib olib kelib qo'yadi, hech qaysi qo'lni uzatmadi. qo'rqib ketdi ulardan. aytishdiki, qo'rqmang, biz allohni elchilarimiz dedi. mana shu ibrohim alayhissalomni mehmon do'stligi, mayda ishlab ham allohni eslatishligi. yeyiladi desa, biz hadya sifatida sadaqa

suhbat yemaymiz deyishibdi farishtalar. biz haqqini to'lab yashaymiz dedi. a bo'pti dedi ibrohim aka, haqqini to'langlar dedi. haqqini nima dedi? yeganda bismillo deysizlar, ye bo'lganda alhamdulillah deysizlar dedi. shunda subhanalloh, alloh sizni bekarga haqiqatdan haqiqatdan haq ekansiz do'st bo'lishlikka. mana shunday oddiy ishlarni ham allohda eslatyapsiz deydi. innay ibrohim ala halimun avvohun muniyybin. ibrohim alayhissalom o'ziga zulm qilganlarga ham yaxshilik ko'rsata olgan kishi edi. lutga qancha ozor berishiga qaramasdan,

shafqat qilib, ularga muxlat so'rayaptiki, go'yoki bir insofga kelib qolishar, ozgina to'xtatib turinglar. ana shu fosiq qavmga shafqat qilyapti. farishtalar u kishiga rad javobini berib aytdiki, ya ibrohim a'ridan hada innah u qodikani qodija am robbik va innahum la'atihim adabihoyir mabodo. ya'ni bu bu munosabchani bu savol javobni to'xtating. parvardigoringizni hukmi aytilindi.

bu orqaga qaytmaydigan balo keladi bularga deyildi.

rasa bir kelishgan yosh chiroyli yigitlar suratida, odam suratida savdo muqomiga qarab kelishdi.

alloh taolodning taqdiri lut alayhissalomning qizlaridan bittasi suv olgani, ana shu qishloqning tashqarisiga chiqqan bo'ladi.

chiqib, haligi yigitlarni ko'radi da, yugurib oldiga boradi. kimsizlar, to'xtanglar desa, mehmonmiz deydi. to'xtab turlar shu yerda deydi da, lut alayhissalomda chaqirib keladi.

.

when? ya'ni qizlarini ham mana shu fisq bo'lmasligi bo'lgan xirsini qaraylik. lut alayhissalom kelib, kimsizlar dedi. ular aytishdi, qishloqinglarga mehmonmiz dedi. shu mehmonmiz degan so'zi lut alayhissalomni qaytib ketinglar orqanglarga deyishdan to'sdi. chunki mehmonni qaytarib bo'lmaydi.

seylarga bu qishloqqa kirmaylik, bu qishloqdagilar fosiq, iflos, yer yuzida bunaqa rosa odam yo'q demoqchi edi, lekin mehmonmiz degan so'zi og'zini bog'lab qo'ydi. endi qishloqqa qarab ertalab kelishni boshladi da. har kelayotganlar orqasiga qarab turib, shoyad endi qaytish borsa deb turib, ey mehmonlar dedi, bu qavmdaqa iflosaroq, fosaroq xalq yo'q da, deb ozgina yurdi. yana to'xtab turib, bunaqa iflos xalq yo'q da, parisdalasi sanab ketyapti. uch marta, to'rt martagacha aytdi.

farishtalar nima qilishdi? sanab ketish yo'li. alloh taolvoni buyruq bo'lgan edi. guvohlikka o'zi o'tmagunicha, bu qonunni vayron qilmanglar degan edi. lut alayhissalom mehmonlarni uyiga olib keldi va yashirmoqchi ham bo'ldi. lut alayhissalomni ayoli kofir edi. va uydagi sirda ko'chaga olib chiqadigan ham mana shu edi. shoshilganicha, o'zini fosiq qavmiga bordi da, aytdiki, lutni uyida sizlar hayotingizni hech ham ko'rmagan

go'zal yosh yigitlar o'tiribdi dedi. va ja ahu qovmuxu yuqrog'i ona ilay va min qobil u kanu ya amaluni sayyat. lutin qovmi uni uyiga yuqrog'i ona. shoshilib pishilib degani, quruq qolmaylik degan maqsadga yurib keldi. va bundan bir ham sayyiy otlarni yomon ishlab qilishar edi. boshqa oyatda, va ja ahlu madinati yastabi shirin. ana shu madina, ana shu qishloq ahli xushxabar topgan odamdaqa xursand bo'lib kelishdi.

yoki lutni uyga deydi. ya'ni ko'nglingda qaysi darajaga yetgan fisq, fujur? lut alayhissalom bularda to'smoqchi bo'lib eshikni oldiga chiqdi da. qoli ha ulay banatiy in kun tun fayli. ya'ni bu ishni qilmoqchi bo'lsanglar ana qizlarim turibdi ku dedi. mana shu oyatda ba'zi noto'g'ri tafsirlar bor, shuni to'g'irlab qo'yishimiz kerak bo'ladi. bu yerda qizlarimdan murod, qizlarim deganda lut o'zini qizlarini ana shu zinoga taklif qildi, mehmonlarni himoya qilish uchun yoki shunga o'xshagan

lekin noto'g'ri, ba'zi bir tushunchalar bor. qizlarimdan murod, bu mufassillarni so'zi, rost bo'lsangiz mana hadisda keladi mana, har bir payg'ambar o'zini ummat uchun ota bo'ladi. va ummatlar farzand o'rnida bo'ladi. ya'ni qizlarim deganda ana shu, o'zinglarni qavminglarni, sadum qavmidagi ayollar turibdi ku. bu aloqani bunaqa ishni qilmoqchi bo'lsanglar, ayollarga qarasanglar bo'lmaydimi degan ma'no bor. shuning uchun, qur'onni o'qigan paytimizda,

ana shu oyatni o'qisak, ana qizlarim turibdi ku deganda, lut alixzodim o'zini ikki dona, mo'mina qizini fahshga ro'baro' qildi degan tushuncha kelmasin. bu xato. qanday qilib payg'ambarlarni sha'nida bunday gapni gapirishingiz mumkin? ibnikasida keladi, qanday qilib payg'ambar o'zini qizini iznoga taklif qilishi mumkin? payg'ambar bo'lmagan oddiy muammo narsadan hazar qiladi. tataqulloha valatuqzun, valatuqzuni fi zofiy, qola yaqomi, ha ulay banati, xunna atxorlab,

alaysa ming kun rojelun roshid. ichinglarda birorta to'g'ri yo'ldagi insofli odam yo'qmi? ya'ni birorta odam yo'q. qo'l u laqoda alimta ma'lana fi banatika min haq va innakalla ta'limu man nurid. qizlaringga bizni hojatimiz yo'qligini ham yaxshi bilasan va biz nimani ko'nglimiz kuchayotganligini ham bilib turibsan. qo'l alav anna li bikun quva av aviy ila ruknin shaliy. ey dada mana shu kuch yetmay qolganda eshidi bekitib ichkaridan to'sib turdi. ular eshidi

chilik yorib kelishlik harakatida bo'ldi. aytdiki, bir kuchim bo'lganda dedi, bir quvvatim bo'lganini ko'rsatib qo'yardim senlarga. endi rukunin shadidga suyanaman dedi. ya'ni meni suyanadigan, podderzhka qiladigan odamim yo'q orqamda. men faqat allohga suyanaman dedi. o'shaning uchun lut alayhissalomdan keyin, keyin payg'ambarni hammasida, orqasida podderzhka qiladigan urug'i bo'ldi yoki qandaydir qarindosh do'st yorlari bo'ldi. lutga ikki qizdan boshqa hech kim iymon keltirmagan edi. rossula so'rasalar

ham lut alayhissalom haqida aytadiki, lutni alloh rahmat qilsin deydi. ruknun shadikka allohga suyanni. suyanadigan boshqa hech kim yo'q. subhanalloh. bunaqa bandasi allohga g'amoni topshirib, allohga suyanadigan bo'lsa, alloh o'zi bilarkan qanday qilib javob berish deydi. qavmni ichida birorta nomi yo'q. xuddi ibrohim alayhissalomga o'tib keldi ekanda, birorta odam qo'yilar ey, yosh ekan demagandek. mana shu o'rinda ham nima deyapti? allohga suyandan deyapti.

lekin lut alayhissalomda birorta yordamchisi yo'q edi. ham lut alayhissalomni mehmon ko'chishligidan ham man qilgan edi. da'vat haqida so'z ochishligidan ham man qilgan edi. ya'ni havosini bo'g'ib qo'ygan edi bizlarda bilan aytganda.

vo ja ahlu madinati yasta bishirun, qola inna ha ulay voyfiy falat afzalxun, vattaqulloha valato'xzun, qolu avvalamdan hakangni a'laming. axir biz seni qaytarmaganmizmi bu narsalarni? mehmon ham kutmaysan, da'vat ham qilmaysan demaganmizmi? shahvat ularni ko'zini ko'r qilganligi uchun haqdan uzoq bo'ldilar. alloh taolo yer yuzida yashagan insonlardan faqat muhokama

muhammad alayhissalomni umriga qasam ichdi.

aqlini yo'qotishligida adashdi ular. qasam ichib aytyapti alloh taolo. ya'ni bu qavm hech qachon imonga kelmasligiga bir dalil bo'ladi. alloh qasam ichib aytyapti. bular imon keltirmaydi. sadun qavmi eshikni yorib, uyga bostirib kirmoqchi bo'lishdi. shunda lutashan to'xtab turlar, shoshmanglar dedi da, ichkariga kirdi. kirsa, bu uchta yosh yigit muammo to'g'ridan to'g'ri ularga ta'sir qiladi. shularda

ular olamiz qo'limizga deb harakat qilyapti. lekin uchchala mehmon jim xotirjam bezovtu bo'lmasdan o'tirganini ko'rib, hayron bo'ldi alayhissalom. ular mehmonmiz dedi, farishtlarigina aytmagan edi. qola innakum qovmu munkarun. men tushunmayapman dedi. men tanimayapman sizlarni. nimaga bunaqa dedi? qolu bal jinaka bemakamu fi yamtarun va atayinaka bil haqqi va innala sodiqun.

seni ilo ey lut, sizni yolg'onchi qilgan narsani, ular yolg'onchi qilgan narsani ko'tarib keldik biz. balo deyotdik, ishonishmadi? biz balo olib kelganmiz. albatta biz haqni gapiryapmiz, biz rozgo'ylardanmiz, biz farishtalarimiz dedi. endi salom qavmini kuni soati bitta. endi bularni birortasi iymon keltirishiga muhlat yo'q. alloh saqlasin ana shu qavmlardan bo'lib qolmaganligimizga. chunki to'qqiz yuz yil qo'shni payg'ambar bo'lib, bitta kalimani ayta olmaydi bir odam. otasi payg'ambar bo'lib, bolasi kalimani ayta olmaydi bir od

aytolmayapti. bolasi payg'amboy va otasi kalimani ayta olmayapti. eng katta ne'mat bu iymon degan ne'mat. qol ular taqob va la tahzan innah munajjuka vahlaka illa murod aka kanit minal g'obilin. ular aytishdi ey lut, siz qo'rqmang va mahzun ham bo'lmang. albatta biz sizni va oilangizni najotga chiqaramiz. faqat ayolingiz badbaqlardan deyildi. innah munziluna ala ahli hadihil qoriya ridza minassama bima kam.

yaxshi xun. albatta bu qon fosiq bo'lganliglari sababli osmondan ularga biz balodi yog'diramiz. ya lut, inna rusul robbik lang yasalu ilayk. elut, biz allohga elchilarimiz, sizga hargiz yomonlik qila olmaydi ular dedi. qon eshikni yoramiz deb turgan paytda lut alayhissalom ularni oldiga chiqdi. qonotini bir uchi bilan bir urdanishni eshik tayyorlaylardi. balaqodirov voduxu andoy qiy, batamasna ayyuna qobil fazuxu azabiyun, uzr. uni mehmonlarini

ularni xas qilishgan edi. biz ularni ko'zlarini urib ko'r qildik. azobimiz, xohlashligimiz qanday bo'ldi? totiylar.

ana shu eshikda turganlarda ko'zi ko'r bo'lib qolgandan keyin aytishdiki, sen bizni sehrlab qo'yding. tomotsin, bir ish bor. tomotsin, ko'rsatamiz senga. ko'zi ko'r bo'lganda ham tavba qolmayapti. devolda ushlab, devolda paypaslab, devorga suyanib uylariga borishib oldi. shundan keyin farishtalar lut alayhissalomga aytishdiki,

oida humus subh, alaysa subuhu beqoriybi. ularga va'dan qilingan vaqt subh. tong otganda balo keladi. oz qolmadimi subhga? harakatinglarni qilinglar dedi.

oilangiz bilan tunda, sunni bir qismida yo'lga chiqinglar va qavmga orqinglarni qilinglar. sizlardan biror bir kishi orqasiga qaramasin, ko'rsatilgan tomonga qarab yursin.

na ilayhi rarikal amri anna dabiru ha ulay maqto'g'ul musbixin. ana shu orqadagi qavmni tong otganda orqasi qirqilishligini biz qazo qildik da alloh taolo. ya'ni subh kirganda ular halok bo'ladi. fanajjaynahu ahlahu ajma'in ila ajuzan fil g'hoberin. kampir ey qarang, kampir. qavmiga mana shu fashhda, fashhda yordam berardi. lut alayhissalomda sirini ko'chaga olib chiqib turar edi. kampir. yigit kishini baxti to'rtta bo'ladi.

keng hovlida, yaxshi markabda, yaxshi qo'shnida va soliha ayolda. alloh iymon degan ne'matni faqat yaxshi ko'rganiga beradi. eri payg'ambar bo'lib turib xotini kofir bo'lib ketyapti.

inna rusalla alayhim hasiban illa a'la lut, najaynahum bisahar, ne amatan min indinah, kadalika nad zimani shakar. tun oxirida najotga erishdilar. lut alayhissalom o'zining ikkita qizi bilan qishloqdan uzoqlashgach, subh ko'rindi. shuruq boshlaydi. valaqod sabbaha hum bukratan adabu mustaqir, fazuqu adabiba nuzur. qamar surasi. azob qanday bo'ldi? yerda.

bitta yashab, kofir bo'lib, vayron bo'lgan xalqlar yer yuzida turganda balo kelgan ularga.

when jibriyat alayhissalom qonotini bir uchini qishloqni tagiga tiqdi. butun bir qishloqni osmonga ko'tardi. hadislarda keladi. shunday rivoyatlar bor ekanki, ana shu qishloqni itlarini huriganini, xo'rozlarni qichqirganini kerak tong saharda. osmon ahli, farishtalar eshitishdi. farishtalarni tasbehini qishloqda ilari eshitdi, uyg'oqlari. mana shunday holatda har birini ustiga ularni ismi yozilgan toshi yog'di.

birini ati yozilgan tosh yog'li. bazirvodlari kelarkan, ana shu sadom qamoqdan bo'lgan fosig'lar bazilari safarda bo'lgan bo'lsa, tijorat bilan birga ketgan bo'lsa, ularga aytilgan tosh ana shu turgan joyga borib urdi deyiladi. alloh xodir. chunki hazar qadrdan saqlamaydi. biz ehtiyot chorani ko'raveramiz, allohda aytgani bo'laveradi baribir. ularga balo yozilganmi, halok bo'lishi shartdir qilinganmi, halok bo'ldi. hammasini ustiga bittadan ism yozilgan tosh yog'li.

va ustiga javoyisidan ham bitta qichqirdi, qatib qolishdi.

alam maja amruna ja'na aliyaha safilaha va umtarna alayhim hijarotamin sijjil manbud. musavvomatana inda robbikin va ma'yya mina zolimina bibayin. vafotat humus soyxoti mushriqin fa ja'na aliyaha safilaha va umtarna alayhim hijarotamin sijjil. mana shunday osmonda halok qilindi va yerga to'ntarib tashlab qo'yildi. ya'ni yerni betida qolishi mumkin bo'lmadi bularni. aytdik, od va samud qonlari halok bo'ldi, lekin yerni betida, yerni betida qolishi mumkin bo'lmadi.

ularni asarlari, ularni ba'zi uydan qolgan asoratlar bor, lekin samud qavmi asoratlari qolgani yo'q. saduq qomini belgilari qolgani yo'q.

va umtar na alayhi mataro fandur kayfakan, aqibatil mujlimin. biz ularni ustiga yomg'ir yog'dirdik. endi mujlim bo'lgan qavmni oqibati nima bo'ldi?

mamtabna alayhimma tarom fasa va taril mo'lzarin. inna fidalikalar ayatan va makan aksaruhi mo'minin va inna robbakalahu azizur rahim. mana shunday fahsh qilganligi uchun, alloh taolo qanday balo yubordi va qanday holatda qoldirdi ularni. mana shu narsada aql egalari uchun ibrat bor, lekin insonlarda ko'p unga ishonmaydi. zino ko'paygan joydan baraka ketadi. zino ko'paygan joyda o'lim ko'payadi.

istiqpor ko'paytirgan joyda yomg'irli bulut keladi. alloh istifor ko'payotgan bandaga, farzandlarni, moli dunyoni yodib beradi. istiforni ko'payotgan qonunda bog'rog'i yaxshi bo'ladi, daryolarda to'liq sovqadi deb alloh mukofotlarda qilyapti va bunaqa fahsh bilan shug'ullanadigan bo'lsa, mana bunday balo keladi deyapti. ana shu televizorda ko'rayotgan yangiliklarda qilyapmiz, shamol olib ketyapti bir yerini, suv bosyapti bir yerini, birodalar jinni fikr qilmaydi buni. alloh bandalarga mehribon, lekin bandalarga

o'ziga o'zlariga zulm qilib qo'yadi. hech qaysi bandaga o'zi so'rab o'zi loyiq bo'lib qolmagunicha balo kelgan emas. mana shu gunohdan aytyap bo'laylik, bu ommaviy sur'atda avj olib ketishligi mumkin emas bu. lekin men afzal bo'lsinki, har xil ta'sirlarni ostida mana kinoni ko'rib kulib qo'yyapmiz a? ha, anaqa ekanda kulib qo'yyapmiz. hazar qilamizmi da? chapdalar aytmaysizlarmi shu narsalarni? bu to'g'da gap kelsa odamlar og'zini chaqim qilib yuborsin.

razil narsada yomon ko'rishardi. hozir biz ko'rib kulib o'tiribmiz bu narsalarni.

ko'rmasa uni orqasida bug'doyda donasichaligimga imon bo'lmaydi deyapti rasululloh.

o'lik dengiz mintaqasida sadum shunday halok qilindi. keyingi avlodlar qaqshdan, alloh taazobidan ogoh bo'lishlari uchun, ularni yashagan joyi belgi qilib qoldirildi baribir. lut hovuzi deyiladi.

u yerda bir tirik jonzot yashamaydi suvda.

qur'ata ayyun va ja anna lil mutaqiyna imani. parvozgor, bizni ahli ayollarimizdan va farzandlarimizdan ko'zimizni quvonchini bergin va bizni taqvodorlarga boshliq qilgin, imom qilgin. ko'zimizni quvonchi nimada? moshina minganligida o'lyaptimi? allohni ko'rsatadi. ko'zimizni quvonchi nima? chiroyli imorat solganligidami? unda ko'rsatadi. ko'zimizni quvonchi nima? hammaga ko'z ko'z bo'lib yurganligidami? uni ko'rsatadi. yoki ko'zimizni quvonchi allohni rozi qiladi.

ishlari bilan bolalarimiz ovora bo'lib yurgandami? qur'on o'qigani ko'rib ko'zimiz quvonyaptimi? agar bizni o'lchovimiz shu bo'lsa, bolalarimiz ana shunday insonlar bo'ladi. biz kim bo'lsak, bolalarimiz o'zimizga yarasha bo'ladi. biz kim bo'lsak, ahli ayollarimiz, xonadonimiz o'zimizga yarasha bo'ladi. shuning uchun xotindan itoatda, ibodatda, taqvoda talab qilayotgan paytda, bolalardan bomdodda o'qi, qur'on o'qidi, ularni taqillayotgan paytimizda ozgina insof qilib, o'zimizga ham o'yalib tushadi. o'z

nimani talab qilyapmiz? shuning uchun farzandlarimiz haqida duo qilaylik. alloh taolo mana shunday bir ma'siyatdan, fizika hujumdan o'zi saqlagan bo'lsin. chunki alloh taolo bemasa biz og'zimizdagi bir kilo suvimizni yuta olmaymiz. bolalarni tarbiyasi juda og'ir narsa. alloh taolo o'zi tavfiq bergan bo'lsin. o'tgan safar besh o'n minut oz bo'lib qolgandi, shuncha ko'payib ketdi, ayb ko'rib yurmaysizlar. inshaalloh keyingi suhbatimizda alloh nasib qilsa, qissalarda eng go'zal

bo'lgan, yusuf aleyhissalom qissasini boshlagan bolamiz, inshaalloh. kech qolmasdan vaqtliroq kelasizlar. assalomu alaykum va rahmatulloh va barakatuh.