bismillohu rahmonur rahim. Alhamdulillohu rabbil a'lamin. Vassalatu vassalomu ala shirofil mursalin va ala alihi va asadihi ajma'in. Amma abad, assalomu alaykum va rahmatullohi ta'al va barakatuh. Tazkiyatun nafs. Nafsni poklash darslarimizda murodarlar rozgo'ylik manzillatini o'qiyotgan edik. Bugun oxirgi dars. Alloh azza va jalol qur'on karimda kunu ma'z sodiqin.
rozgo'ylar bilan birga bo'linglar deb buyurdi.
mana shu uchala turi bor bo'lsa, shu inson haqiqiy rostgo'ylardan deyiladi. So'zida rostgo'y bo'lishi, aytayotgan gapini voqelikka to'g'ri kelishligi. Aytayotgan so'zi voqelikka to'g'ri kelsa, bu odam so'zida rostgo'y. Endi qilayotgan ishlari, aytayotgan so'ziga to'g'ri kelsa, bu odam o'zining fe'lida, ishlarida rostgo'y. Endi uchinchi turi, holida rostgo'y. Tili va amalada borligi.
narsa qalbida ham bo'ladi. Haqiqiy rozgo'ydan mana shu uchala ko'rinish bo'lishligi kerak bo'ladi. Yana shu darsimiz aytib o'tgan muhim nuqtalardan bittasi, agar Alloh bilan bo'lgan muomalangizda sodiq rozgo'y bo'lsangiz, Alloh albatta niyatingizni yetkazadi. Ya'ni ahlingizni, ayolingizni toatga, ibodatga chaqirishlik niyatida sodiq bo'ladigan bo'lsangiz, Alloh sizga shunday bir ilhomni,
shunday bir uslubni, shunday bir so'zlarni beradiki, u bilan boyagi aytayotgan maqsadingizga yetasiz.
haq yo'lda sobit turaman deb, niyatingizda sodiq bo'lsangiz, Alloh sizga mana shu haq yo'lda bo'lgan odamlarni ro'baroq qilib qo'yadi, haqni topib olasiz.
rozgo'ylikni beshta turini gapirdik, undan tashqari. Rozgo'ylik kirishi, rozgo'ylik chiqishi, rozgo'ylik tili, rozgo'ylik qadami va rozgo'ylik o'rni.
rozgo'y bo'lgan insonga nima bor? Rozgo'y bo'lgan inson hayotda xotirjam yashaydi.
rozgo'y bo'lgan odam, sodiq bo'lgan odam, Alloh taoloning panohida bo'ladi. To'g'ri odamni Alloh saqlaydi. Ya'ni sodiq bo'lgan, rozgo'y bo'lgan odamni Alloh taolo saqlaydi. Rozgo'ylikning ta'riflaridan biri ham, ayni mana shunday, so'zingga amalingni muvofiq kelishligi. Yana aytiladi, rozgo'ylik qalbingni tiling bilan bir xil bo'lishi.
birovni ko'rasiz, uyingizga kelib qoladi, uyingizga mehmon kelib qoladi, yoki ko'chada uchratib qolasiz da. Ha, birodar, bormisiz? Sog'intirib yubordingiz u. Ha, sizni ko'rib, boshim osmonga yetdi. Ha, bormisiz? Ko'rganimdan xursandman. Ketgandan keyin chi? Ketgandan keyin chi? Joningizni orom oladi. Ketgandan keyin xursandsiz. Demak, bu odam rostgo'y emas. Musulmon odam bunaqa bo'lmaydi.
qalbingda yo'q narsani bor qilib ko'rsatish, bu yolg'onchilik deyiladi, kazzoblik deyiladi. Taassuf, agar qidirib ko'rsak, juda ko'pchiligimizda mana shu sifat bor. Odamlarga boshqacha yuzi bilan ko'rinamiz, o'zi aslida qalbimizda boshqa narsa bo'ladi. To'g'rimi? Rozgo'ylik haqidagi keyingi ta'rif. Siring va oshko'z
joriyini bir xil bo'lishi. Odamlar ko'rib turgan holating bilan, odamlar ko'rmayotgan maxfiy holatingni bir xil bo'lishligi.
halokat o'rnida ham haq so'zni aytishing. Moling, joning, hurriyating, ustida xatar turganda ham chin so'zli bo'lishing. Haqni aytishdan qo'rqmasliging. Mana shu ham rostgo'lingni bir ta'rifi bo'ladi. Agar shunaqa bo'lsang, Alloh seni saqlaydi. O'zi himoya qiladi. O'zi rioya qiladi, o'zi qo'llab quvvatlaydi. Ana, tarixdan misol aytadigan bo'lsak, hasan al basriy, tobenlarning
ulug'laridan. Hajjoj ibn yusuf as saqofiy. Bu bani umayyaning amirlaridan bo'lgan, juda bir fosiq, tog'iy, zolim odam bo'lgan, juda ko'p musulmonlarda qonlar noqizgan, nohaq. Hasan basriy ana shu hajjoj ibn yusuf haqida aytgan hajjozga yoqmaydigan so'zlarni yetkazishdi. Hasan basriy siz haqingizda undog' dedi, bundog' dedi. Hajjoj ibn yusuf
bu ulug' tovbeyni qatl qilmoqchi bo'lib, saroyga chaqirdi.
. Majlisiga jallodni hozir qilib qo'ydi. Hozir hasan basri kiradi da, qatl qilinadi. Hasan al basri majlisiga kirdi, jallodni ko'rdi, xonaga kirib ketyapti, bir narsalarda pichiradi. Hadjo juni ko'rishi bilan shart o'rnidan turdi da, yugurib oldiga borib, ochiq yuzi bilan kutib oldi.
deydi, qo'yib qildi. O'zini oldidan joy berdi, o'tirdi. Bu manzarani ko'rgan jallod, eshikni oldida turadigan odamlarda xayoli ushdi boshidan. Chunki bu narsa uchun chaqirilmagan edi da. Xarjod bu ulug' tobeim bilan suhbat qildi, duo so'radi, bir qancha savollarni so'rab bilgandan keyin izzat ikrom bilan kuzatib qo'ydi. Hasanov asriy
haq so'zni halokat o'rnida bo'lsa ham aytdi. Shuning uchun Alloh taolo uni saqladi, qo'lladi. Shuning uchun asid qumanjad, rozgo'ylik faqat najotga boshlaydi. Bir kishidan qo'rqib turibsan. Yoki bir kishidan bir narsani ta'ma qilib umid qilib turibsan. Birovdan qo'rqyapsan, ikkinchisidan bir narsa umid qilyapsan. Mana shularni oldida ham, rost so'zda aytadigan bo'lsang, seni qadring baland bo'ladi.
mana shu ikkala odamni oldida gapirayotgan gapingga qarab turib, o'zingni kazzob yoki rostgo'yligini bilib olsang bo'ladi. Bittasidan yomonlik yetmasin deb qo'rqib turibsan, ikkinchisidan bir narsani ta'ma qilib umid qilib turibsan. Demak, mana shu ikki odamni oldida, ikki toifani oldida aytayotgan so'zingdan o'zingni kiyimligini bilib olsang bo'ladi. Endi bittasini zararidan qutilish uchun, ikkinchisini
foydasidan umid qilib, Allohni norozi qila oladigan bo'lsa ham, ularga yoqadigan so'zni aytasanmi?
mana shu o'rinda malomachini malomatidan qo'rqasanmi, yo'qmi?
foydani ham, zararni ham kim berardi? Alloh beramidi? Bittasidan zarardan qo'rqyapsan, bittasini foydasidan umid qilyapsan. Vaholanki uni zararini, buni foydasini bera oladigan yoki qaytara oladigan kim? Alloh subhanahu va taoloning o'zi. Jinoyat rahimahulloh dedi, sodiq, rozgo'y inson bir kunda qirq marta bezovtalanib turadi. Riyo
riyokor, yolg'onchi esa qirq yil bo'lsa ham bir xil holatda turaveradi. Qaytaramiz. Sodiq, rozgo'y inson bir kunda qirq marta bezovta o'tiradi. Kazzob, riyokor, yolg'onchi inson esa qirq yil, bir xil holatda turadi. Nima degani bu? Rozgo'y inson gunohga kirib qolmay, adashib ketmay, xatoga yo'l qo'ymaydi, doim xavotirda turadi.
shuning uchun qirq marta uni holati o'zgaradi. Hali namoz o'qiydi, hali tasbiq qaytadi, hali tilovat qiladi, zikrda bo'ladi, siylak rahm qilishga shoshiladi. Yolg'onchi bo'lsa bir xil turadi. Unda bunaqa xavotir yo'q. Shuning uchun holat o'zgarmaydi. Shayton uni xotirjam qilib qo'ygan. Unda bunaqa iztirob yo'q. Chunki bu odam yolg'onchi odam. Shaytonni maqsadini amalga oshiryapti da.
shuning uchun shayton uni xotirjam qilib qo'ygan. Hamma yog'ing zo'r deydi. Haqiqiy rozgo'y odam Allohni shariatidan chekkaga chiqib ketib qolmaydi, xavotirda turadi, iztirobda turadi, kazzobadan xotirjam turadi. Misol. Bir talabadan jomeyani yoki bir madrasani talabasidan o'qishlar qalay ketyapti desangiz, alhamdulillah hammasi yaxshi deydi.
nima degani bu? Yolg'onchi degani bu. Nima uchun hammasi zo'r, alhamdulillah deyapti? Chunki o'qimayapti da u. Alhamdulillah hammasi zo'r deyapti. Talabalar bormi ichimizda? Hamma yog'inglar zo'rmi talabalar? A? Hamma fandan zo'r o'qiyapsizlarmi? Agar talaba o'qishlari qalay bo'lyapti desa, hammasi zo'r desa, bilingki bu yolg'onchi.
chunki albatta bir fan bor, tushunmayapti. Qaysidir bir moddani bir nima qilmayapti, anglay olmayapti. Agar bu fe'l an darsiga e'tiborli bo'lganida, fe'l an ilmda yaxshi natijaga erishaman deb harakat qilayotgan bo'lsa, albatta bir mushkula chiqaradi. Bitta fanni tushunmayotgan bo'lsa, sherik kerak, biror bir fandan, bir ustozdan qo'shimcha ma'lumotga olish kerak, ma'lumot olish kerak bo'lardi.
demak, o'qishlar qalay desa, hamma yog'i zo'r deyaptimi? Ishonmang. Bu odam yolg'onchi bo'ladi. Borib sinab ko'ringlarda borib. Mana jiyaningiz o'qiydi, katta ukangiz o'qiydi, o'g'lingiz o'qiydi. O'qishlaring yaxshimi uka? Yo jiyan desangiz nima deydi? Ha zo'r amaki deydi. Hammasi zo'r deydi. Shu o'rinda yana bitta bir mulohaza bor da. Bir jo'ralar, bir mehmonga domlani chaqiradi. Bir ziyofatiga yo bir qandaydir to'y munosabati bilan bir xos
machinada o'tirasiz da, domla biror bir mavzuda bir yarim soat, qirq minut suhbat qilib beradi.
domla darsni tugatgandan keyin savollar bormi deydi.
demak, kazzoq inson qirq yil bo'lsa ham holati bir xil turaveradi. Sodiq inson bo'lsa, bir kunda qirq marta holati o'zgarib, iztirobga tushib turadi.
mana bu narsani yesa bo'ladimi, yo'qmi? Mana bu masalani javobi qanaqa bo'ladi? Falon holatda haqni kim to'laydi? Ish haqida, muomalasi haqida, zikri, namozi haqida albatta savoli bo'ladi.
odig'ida u. Qilayotgan ishim xato bo'lib qolmasin degan xavotiri bor uni. Allohni huzuridagi martabasi haqida g'ami bor uni. Ammo kazzob odamda aytdik, u doim bir xil. Demak, bunaqa inson nafas olib harakatlanib turgan bo'lsa ham, mayit hisobida bo'ladi. Tirik insonda g'am bo'lishi kerak, savol bo'lishi kerak, mushkula bo'lishi kerak. Chunki tirik inson harakatda bo'ladi da.
rozgo'ylik manzilati. Bu bitta manzilat xolosmi? Yoki hamma yaxshi manzilatlarning onasimi? Qaytaraman savolni. Mana sakinat manzilati, istiqoma manzilati va bir qancha manzilatlarni o'qidik. Rozgo'ylik manzilati o'zi bitta manzilat xolosmi? Yoki hamma xayrli manzilatlarni onasimi?
ha, birodarlar, darsimizni boshida aytdik, inson hayotda erishaman deb, qo'lga kiritaman deb bir narsaga harakat qildi va qo'lga kiritdi. Demak, shuni orqasida rostgo'ylik turgan edi. Endi inson bir narsani qo'lga kiritaman deb harakat qildi, qo'lga kiritolmadi. Demak, shu ishda u sodiq emas edi. Agar rostgo'y bo'lganida, unga erishar, erishgan bo'lardi. Agar biz hamma manzillatlarning onasi
boshqa Alloh bilan rozgo'y bo'lish desak, hech ham mubolag'a bo'lmaydi.
shuning uchun ro'zg'oy odam Allohni unga bo'lgan munosabatida ila qiziqtiradi uni. Boshqalarni bir chekkaga surib qo'yadi. Alloh bilan ro'zg'oy bo'lsa, qolganlarini ham Alloh undan rozi qilib qo'yadi. Abu said al xudriy radiyallohu anhudan, bu ulug' sahoba aytadi, biz masixi dajjal haqida gaplashib o'tirgan edik. Oldimizga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam chiqib keldilar da, aytdilar. Mening
nazdinda sizlar uchun masixi dajjordan ham xavfliroq narsa haqida. Xabar beringmi? Endi bir narsani xabarini beringmikki, masixi dajjordan ko'ra sizlarga xavfliroq. Biz ha dedik deydi bu sohada. Shunda Rasululloh aytdilar, yashirin shirk. U shirk kishi namozi uchun turib dedilar, boshqa odam unga qarab turgani uchun namozini ziynatli qilishidir. Namoz o'qiy
ganingizni ko'rib qolishuvdi, boshqacharoq turib oldingiz. Odamlar ko'zi tushgan paytda namozini chiroyliroq qilishlikka, ziynatliroq qilishlikka harakat qilish, birodalar, maxfiy shirk deyilyapti. Birodalar, bu mavzuda aytayotgan oxirgi so'zimiz, albatta, rozgo'ylik to'g'rilikka, yaxshilikka boshlaydi. Qachon sen Alloh bilan rozgo'y bo'lsang, Alloh seni ishingni o'zini qo'liga oladi.
qachon Alloh bilan rozgo'y bo'lsang, Alloh sening ishingni o'zini qo'liga oladi. Seni bir holatdan boshqasiga o'tkazadi. Bir maqomdan yuqoriroq martabaga, maqomga ko'taradi. Bir fahmdan afzalroq fahmga boshlaydi. Mana shunday yuksalishning asosi poydevori rozgo'ylik. Alloh subhanahu va taolo hammalarimizni o'zi maqtagan sodiq bandalardan bo'lishimizga tavfiq bergan bo'lsin.
aquli qovli hada, vositag'firullohu alayhualakum. Assalomu alaykum va rahmatullohi ta'ali va barakatu.