bismillahir rohmanir rohim. Alhamdulillahi robbil ma'lamin, va salatu va salamu ala ashrafil mursalin va ala alihi va ashabihi ajmain. Ammabot, assalomu alaykum va rahmatullohi ta'alibu barakatu. Tasavvuf darslarimizdan birodarlar, g'ariblar haqida dars qilayotgan edik, davom etamiz. G'ariblar haqida aytilingan to'rtinchi hadis. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadilar,
bada g'oriyban va yerju g'oriyban. Albatta din g'arib bo'lib boshlangan. Va yana g'ariblikka qaytadi. G'arib nima degani? Ko'pchilikni ichidagi bir ozgina odam. Mingta odamni oldida ikkita odam g'arib bo'lib qoladi. Ya'ni ozchilik. Islom boshlanganda g'ariblik bilan boshlangan. Nabi sallallohu alayhi vasallam bo'lganlar, hadeyjonamiz aliyev nabi tolib. G'arib boshlangan. Yana kelajakda g'ariblikka qaytadi.
aytadi. Fatuba li g'uraba dedilar Rasululloh. Ana shu g'ariblarga jannat bo'lsin, tu'bo bo'lsin. Alladina yusleyhuna ma afsadan nasu min badi min sunnatiy. Tevada aytdik, g'ariblar kimlar? Odamlar buzilganda isloh qiladi. Allohni dinida tarashib tortishmaydi. Ahli qibla bo'lgan odamni kofirga chiqarmaydi. Endi g'ariblar haqida aytilingan to'rtinchi hadisda Rasululloh ana shu g'ariblarni sifatlab
aytadilarki, u kishilar mendan keyin odamlar buzgan sunnatimni tuzatadigan, isloh qiladiganlar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnati buzilganda, odamlar sunnatdan uzoq bo'lib ketganda, odamlar sunnatni unutib yuborganda, uni tiraltiradigan odamlar.
Rasulullohni sunnatlari bor, birodarlar. Hammamiz payg'ambarimiz muhammad mustafo sollallohu alayhi vasallamni yaxshi ko'rishligimizni da'vo qilamiz.
astaydi billah, qul inquntum tuhibbuna Alloha fattabiya uning. Ey muhammad alayhi salom, ayting ummatlaringizga. Agar sizlar Allohni yaxshi ko'rsanglar, menga ergashinglar. Shunday deb ayting. Boyo g'ofirlakum zulubakum vallohu g'ofuru rahim. Menga ergashinglar, shunda Alloh sizlarni yaxshi ko'radi, shunda sizlarni gunohingiz bilan mag'firat qiladi, zero Alloh mag'firatni bilmaydi.
qiluvchi mehribondir. Kimdir men muhammad alayhissalomi yaxshi ko'raman desa yu, ammo sunnatga beparvo bo'lsa, odamni, bu odamni gapirayotgan gapi quruq da'vo. Sunnatni hayotga tatbiq qilib, uni tiriltirishi mumkin. Sunnatni odamlarga ta'lim berib, uni yoyishi mumkin. Astag'firulloh. Vaman ka'na Allohu liyu adliybahu va anta fihim. Vaman ka'na Allohu muallim
bilib qo'yinglar. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam sahobalarning oralarida tirik ekanlar, ularga azob kelmas edi sahobalarga. Qurash mushriklari payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga anday mo'jiza keltirma, anday mo'jiza keltir dedi. Alloh taolo bermadi, payg'ambarimiz xohlamadilar. Aytishdiki, ey parvardigor, agar muhammad rost payg'ambar bo'lsa, fa amtir alaynaki safaminassama
agar muhammad aytayotgan da'vosi rost bo'lsa, boshimizga osmonni parcha parcha qilib yog'dir deyishdi. Balo so'rashdi. Balo kelmadi. Ana ko'rdingmi? Agar sen rost payg'ambar bo'lganingda, balo kelardi, deyishdi. Shunda Alloh taolo mana bu oyatni nozil qildi. Modomiki siz, ey muhammad alayhissalom, ularni orasida ekansiz, Alloh ularni hargiz azoblamas. Va ular mag'firat so'rab turgan
larida ham Alloh ularni azobiga o'chiq emasdi.
mufassirlar mana shu oyatni tafsir qilib aytishadiki, muhammad alayhi salom sahobalarni orasida ekan, muhammad alayhi salom shu yerda turganligi uchun ularga balo kelmaydi. Birinchisi, ikkinchisi, endi bizni zamonimizda yo'q u Rasululloh. Endi qanaqa bo'ladi? Modomiki muhammad alayhi salomning sunnatini musulmonlar tatbiq qilishar ekan, ularga ham azob kelmaydi. Ana, sahobalarni davrida Rasulullohni o'zlarini turganlari garantiya
garantiya bo'lsa, ularga balo kelmasligiga. Bizni zamonamizda bizni ustimizga balo kelmasligini garantiyasi nima ekan? Sunnatni ushlashligimiz ekan. Ikki holatda. Ustimizga balo kelmaydi. Muhammad alayhissalom shaxsan yonimizda bo'lganda, buni iloji yo'q, yoki sunnatni mahkam tutganimizda. G'ariblar haqidagi beshinchi hadis. Qarangda, boshida aytdik ku. G'ariblar haqida o'qigan birinchi hadisimizni bir
qatorni o'qib turibdilar, o'zingizni g'arib deb oluvdingiz. Biz oyatga amal qildik, hadisga amal qildik, bular mazhabga amal qilyapti. Biz Rasululloh yergashsak, bular abu hanif yergashyapti. Mana biz g'arib bo'lib qoldik dedingiz. U bir qatordan keyin uch qator gap bor ekan yana. Va g'ariblar haqida yana to'rtta hadis bor ekan. O'shaning uchun aytyapmizda, bitta mavzuga tegishli bir dona hadisni ushlab turib xulosa qilmang. Mazhabni go'zalligi ham shunda da, birodarlar. Ana shu
g'ariblar bo'lsin, yoki kechagi darsimizda aytgandek, haligi sut emishlik mavzusi bo'lsin, yoki qo'lni namozda qayerga ko'tarish mavzusi bo'lsin, o'sha mavzuga tegishli bo'lgan nechta hadis bo'lsa, masxab ulamolari hammasini o'rganib, bitta xulosani chiqarib qo'ygan. Tushunarlimi? O'shaning uchun masxab ushlash kerak da, jon akalar, ukalar. Umariddin qattob roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning marshriga chiqqan.
qarasalar, nozimni jabol roziyallohu anhu payg'ambarimizning qabrini oldida yig'lab o'tirganini ko'rib, nima yig'layapsiz dedi. Noz roziyallohu anhu aytdiki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan eshitgan narsa meni yig'labdi dedi. Nima degan edi? Payg'ambarimiz aytgan edilar, ibn mo'ajjadan bu hadis. Inna yasiro riya i shirkun. Albatta, riyoning yengili ham shirkdir.
xo'ja ko'rsin. Va innama adalillahi valiyyan faqat barazallohu bilmuharaba. Va albatta kim Allohning do'sti bo'lgan bandaga dushmanlik qilsa, taqiq Alloh unga unga qarshi urishadi. Boshqa adisda mana adali valiyyan faqat adam tuhu bilharb deydi Alloh. Kim menga do'st bo'lgan bandamga adovat qilsa, men unga qarshi urish e'lon qilaman deydi. Akalar,
umolar, mushtahidlar, olimlar Allohning do'sti bo'lmay, kim Allohni do'sti bo'ladi?
abu hanifaga, imom shofiyga, bu ulug' mushtahid imomlarimizga tosh otayotganlar Allohning valisi bo'lgan kishilarga qarshi dushmanlik qilyapti. Alloh aytyapti, kim menga do'st bo'lgan bandamga qarshilik qilsa, dushmanlik qilsa, men uzum g'ushim qilaman bunga, deydi.
atqiya al aqfiya. Albatta Alloh abror, atqiyo bo'lgan, kamtar insonlarni yaxshi ko'radi. Endi u kamtar insonlar kimlar? Alladina idag'obu la myuftaqodu. Alloh yaxshi ko'radigan u kamtar odamlar shunaqaki, u kamtar insonlar g'oyib bo'lsa, ularning yo'qligi bilinmaydi. Alloh yaxshi o'rganish unaqa bir taqvoli, yaxshi, kamtar insonki, kulib chiqib ketib qoladi.
bo'lsa ketgani bilinmaydi. Kelib o'tirsa borligi bilinmaydi. Va in hazaru lam yuda'u va lam yu'rafu. Agar hozir bo'lsalar, chaqirilmaydilar va tanilmaydilar. Qulubuhun masobihul huda. Ularning qalblari hidoyat chiroqlaridir. Yahrujuna ming kunlik g'obro a mudlima. Ular har qanday zulmatlar ichidan chiqib keladilar. Demak, bu
maqtagan insonlar kamtar bo'ladi. Shu odamlar bor. Kelayotganda ham bildirib kirib keladi, o'tirganda ham o'tirganligini bildiradi, chiqib ketayotganda ham sezasini chiqib keta ekanini. Endi Alloh yaxshi ko'rgan kamtar banda qanaqa bo'ladi? Bor bo'lsa borligi bilinmas ekan. Turib chiqib ketsa, chiqib ketganini bilinmas ekan. U kamtar odamlar mashhurlikni yaxshi ko'rmaydigan, atqiyo taqvodorlar ma'siyatni yaxshi ko'rmaydigan.
abriyolar esa ayblanmaydigan. Alloh mana shunday bandalarni fitna zulmatlaridan saqlaydi. Shuning uchun odamlardan hurmat talab qilinmasligi kerak. Ibotag'ur rif'ata indalloh. Yuksaylikni, oliylikni, martabani Allohni huzuridan istaylik. Agar odamlardan istaydigan bo'lsak, bugun maqtab turgan odamlar ertaga tosh otib turaveradi o'zi.
bunaqa kamtar, abriyo odamlar hurmatni odamlarni orasidan sitamaydi. Hurmatni Allohni huzuridan sitaydi. O'zi haqiqiy yutuq nima edi? Allohning nazdida sizni qadr qiymatingiz bor bo'lishligi. Yutuq, ulug'vorlik Alloh taoloning huzurida sen uchun bir maqomda bo'lishligi. Astaydi billa,
maqoadi sidqing, ayni malikin muqtadir. Hammamizga nasib qilsin mana shu maqomni. Albatta taqvodor zotlar jannatlarda va daryolar ustida qodir podshoh huzuridagi rozi bo'lingan o'rinda bo'lurlar. Seni musulmon birodar Allohni huzurida martabing bor, makonating bor. Sen Alloh uchun ish qilganingda, Alloh seni yaxshi ko'rayotganini sezasan.
o'zingni to'g'ri yo'lda ekanligingni, haq yo'lda ekanligingni his qilasan. To'g'ri maslahatga qarab ketayotganligingni bilasan. Mana shu hising seni odamlar qadrlashlariga beparvo qilib qo'yadi. Alloh meni qadrlayapti deb his qildingmi? Mana shu his seni odamlarni maqtovlaridan behojat qilib qo'yadi. Seni qadrlab to'riga o'tkazishlaridan behojat qilib qo'yadi.
maktabing, mansab, hurmat, e'tibor, bularni barini senga ahamiyati yo'q. Chunki robbing seni yaxshi ko'rayotganini his qilyapsan.
besh millionlik shahar aholisiga nisbatan kim bo'ladi? G'arib bo'ladi. Demak, payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam maqtagan odamlar ham ko'p bo'lmaydi. Agar hozirgi kunda yer yuzida yashayotgan odamlarga musulmonlarning sanog'ini taqqoslasangiz, musulmonlar umumiy inson zotini ichida g'arib bo'lib qolishadi. Chunki bir yarim milliarddan ko'proq xitoy, bu yerda shilkeltirgan
yotibdi. Bir yarim milliarddan ko'proq qilib bo'lgan hindlar ham mana shu bir har xil narsalarga sig'inib yuribdi. G'arb olamini qarasangiz, umuman ateistligini aytyapti. A bu haqida ko'p gapirishim mumkin. Lekin haqiqatdan olib qarasangiz, hozirgi kunda yashayotgan inson zotini oldida musulmonlar g'arib bo'lib qolgan, ozchilaymiz. Aytiladiki, ahli islom odamlar orasida g'arib. Mo'minlar
ahli islom orasida g'arib. Sodiq mo'minlar esa musulmonlar ommasida g'arib. Ilm ahllari mo'minlar orasida g'arib. Ilmli odam g'arib bo'ladi. Garchi musulmonlarni ichida bo'lsa ham. Nima uchun? Haqiqiy ilmni chuqur o'rgangan, o'ttiz yillab umrini ilmga sarflagan, bu borliqni siridan xabar topgan, yelkasidagi mas'uliyatni
tiqs qilgan, vaqtni g'animligini bilgan, umrini odamlarni haqqacha qilishga sarf qilgan, bir olimni odamlarga, musulmonlarga taqqoslasangiz, bu ham g'arib da. Ming tadan, o'n ming tadan, yuz ming tadan bitta shunaqa odam chiqadi. Ahli sun'iy olimlari. Ular haq bilan botinni bilishadi, bid'atni tanishadi. Havoiy nafsga ergash deydi, xatarini tushunishadi. Ya'ni sog'lom aqidiyatga
egalari. Bular kitobi sunnatda o'zini rayiga qarab emas, birinchi asrda, birinchi uch asrda yashagan soliqlarni fahmi bilan fahmda edi. Hadisni qaysinisini sahih, qaysinisini zaifligini biladi. U hadislarda qaysinisiga amal qilish kerak, qaysiniga amal qilmaslik kerak. Bu hadislardan qanday hukm olinadi, buni ham biladi. Oyat hadislaridan kim hukm chiqarishga haqqi borligini ham biladi. Haqiqiy ilm egalariki, bunday insonlar
bular ham agar musulmonlarning ommasiga taqqoslasangiz, bular ham g'arib bo'lib qoladi.
chunki bunaqa sifatga ega bo'lgan odamlar juda ham kam bo'ladi. Sizni ilmiy darajangiz yuksalgani sari, sizni atrofingizda odamlar ozyayib boradi. Piramidani bilasiz a? Pastki qismi kengroq bo'ladi. Tevaga qarab kichrayib ketadi. Oxiriga borganda kichkinagina maydon bo'lib qoladi. Xuddi shunga o'xshagandek, siz bilan bizda bor bo'lgan ilmni olib qarasangiz, bunaqa ilm ko'pchiligimizda bor. Endi bizdan ilmliroq odamlarni qarasangiz, ozyayapti.
ulardan ham ilmli odamni qarasa yana oz yeyapti. Demak, haqiqiy ilm egasi, haqiqiy olim umumiy musulmonlarga taqqoslagani ham g'araydi da.
mushtohidlar shuning uchun juda ham oz bo'ladi, bratalar.
so'ziga quloq solsak, nima dedi ularni? Odamlarning ko'pchiligi bilmaydi. Odamlarning ko'pchiligi shukr keltirmaydi. Odamlarning ko'pchiligi aql yurgizmaydi dedi.
sizni Allohning yo'lidan ozdirurlar. Ko'pchilikka ergashsangiz Allohning yo'lidan adashtiradi, chunki ko'pchilik Allohning yo'lida yurmaydi. Zotan ular faqat gumonlargagina ergashuvlar va faqat aldaydilar xolos. Astagdilloh. Ular ikalla dinah kafaru biayati robbihim va liqoih, fahabitat amaluhim falanuqi mulohim yovmal qiyamat evazna. Ka'f surasi. Ular parvardiganlarning
ning oyatlarini va u zotga ro'baro' bo'lishini inkor qilishib, butun ish amallari behuda ketgan kimsalardir. Bas, biz qiyomat kunida ular qilib o'tgan amallar uchun hech qanday qadr qiymat bermasmiz. Ana shu kofir mamlakatlardan bittasida bir muddat yashab, qaytib kelayotgan odam aytadi, samolyotga bilet oldim deydi. Kechasi soat ikkida aeroportda bo'lishim kerak. Taksi chaqirdim, keldi. Ketyapmiz. Tun.
sovuq. Yo'lda ketyapmiz. Bir imoratni oldida juda ko'p odam navbatda turibdi. Tunda. Sovuq. Bir kilometrga yaqin o'chir. Haydovchidan so'radim, bular nimaga navbat turishibdi? Haydovchi aytyapti, kunduzi e'lon qilingan edi. Mana shu do'konga ertalab soat sakkiz da go'sht olib kelishar ekan. Go'shtga shuncha navbat. Nimaga go'sht yo'q? Nimaga go'sht tanqis? Chunki bu yurtda zina arzon edi.
arzimagan pulga xohlagan ayolni qo'lga kiritish mumkin. Endi, ayollarni go'shti arzon bo'lgandan keyin, chorvalarni go'shti qimmat bo'ladi. Bu kishi aytadi, yo'l bo'yi takrorlab keldim. Bular uchun Alloh aziz bo'lmagan edi, shuning uchun Alloh ularni xor qildi. Agar Alloh bizga aziz bo'lsa, Allohning hukmlari, Allohning
amr narxiylari bizga qadrli bo'lsa, unga amal qilsak, biz ham Alloh taologa qadrli bo'lamiz. Aks holda, biz ham Alloh taologa qadrsiz bo'lamiz. Ular uchun Alloh aziz bo'lmagan edi. Shuning uchun Alloh ularni xor qildi. Aqulu qovli hada va astag'firullohu alayhi va lakum. Innallohu va malaka tuxusallu ala nabiy. Ya yualladiyna a'manu sollu alayhi va salli mutaslima. Assalomu alaykum va rahmatullohi va rahmatullohi.
yo'l olarkan to'g'risi.