yetgan qonunni oliylari, agar bular Allohni tanib, Allohga iqbol qilishsa, Allohga yaqin bo'lishli rohatini huzurini totib ko'rishsa, avvalgi huzurlar bilan keyingi huzurni taqqoslab bo'lmasligini bilishar edi. Aytishardiki, vallohi, Allohni tanishlik halovatini oldida boshqa narsa halovat emas ekan. Bir musulmon bo'lmagan sayohatchi odam, musulmon davlatlarini
birini qishlog'iga kelibdi da. O'sha qishloqni qabristoniga kirib, bir narsani ko'rib aqli uchibdi. Ana shu qabrlarni ko'pida shunday yozib qo'yilibdi. To'rt yil umr ko'rdi. Olti yil yashadi. O'n olti ga kirdi. Odatda vafot etganlarni aksariyati yoshi qirq, ellik, oltmish, sakson yoshni ustida bo'ladi. Lekin bu yerda qarasangiz, ko'pchiligi yigirma ga yetmagan. To'rt yil umr ko'rdi.
olti yil yashadi, o'n yetti yil umr ko'rdi, ajib.
birov o'n yetti ga kirib o'ldi desa, haqqa qaytib, iymon yo'lga yurgandan keyin o'n yetti yil umr ko'rdi. O'n besh yil umr ko'rdi. O'ttiz yil umr ko'rdi. Allohni tanigandan keyinga yashagan hayotini ular haqiqiy hayotda bilishar ekan.
Allohni taniganida, banda ma'siyat bilan, johillik bilan o'tgan umriga qattiq pushaymon yeydi, qalbi parchalanib ketadi. Nimaga? Shuncha umrimni bekor o'tkazdim. Ammo Allohni tanigan, Alloh uni doim kuzatib turishini bilgan, murog'aba manzilatiga yetgan banda doim saodatli. Qalbida osoyishtalik, ko'nglida xotirjamlik, ko'zida doim quvonch. Bunga teng narsa bo'lmaydi dunyo.
bu jannat ahlining holati. Mana shu holatga yetgan, mana shu maqomga yetgan oriflardan bir aytgan ekan, agar jannat ahlini ham holati mana shu biznikidaqa holat bo'lsa, demak ularni ham holati yaxshi holat ekan deb qarayotgan. Tushunyapsizmi? Dunyoda turib jannatiylar his qiladigan shu o'rni aytyapti. Agar bizni qalbimizni holatidaqa huzur halovat, xotirjamlik jannatiylarda bo'lsa,
jannatda kelganlar. Demak ularni ham hayoti pokiza ekan deydi.
bizdagi ko'zni quvonchi ularda ham bo'lsa, demak ularda ham holati yaxshi ekan.
adashgan, hamma narsadan qo'rqib, xavotir bilan yashayotganini tushunding. Hayoti og'ir. Chunki Allohdan uzoq u. Endi haqiqiy mo'min chi? U bilan o'tirsang chi, uni ham hayotini nima ekanligini ko'rasan. U haqiqiy mo'min. Biladi. Nimani biladi? Alloh uni yaxshi ko'rishini. U biladi. Nimani? Alloh o'zini rioyasini saqlashini. U biladi. Nimani?
Alloh meni tashlab qo'ymaydi o'z holimga deydi. Mana shu narsaga imoni komil bo'lganligi uchun ma'naviyati ham oliy. Hech narsadan qo'rqmaydi. Allohga tavakkal qiladi. Har qancha atrofida vahimali voqea, hodisalar bo'lsa, hasbunallohu va ne'mel vakil deydi. Allohni aytgani bo'ladi deydi. Allohdan uzoq odamlar aytadiki, rak kasali ko'payib ketdi. Shuning uchun har yili deydi, bir marta deydi, rak
akka analiz topshirib turish kerak. Qo'rqadi. Vaholanki rakda asari ham yo'q, saratonda. Mana shu odam alloda tanimaydigan odam. Sakson yil sog'lom yashasa ham, sakson yil qo'rquv bilan yashaydi. Qo'rqib yashayaptimi? Demak, shu qo'rquv uni tugatadi. Nima uchun qo'rqyapti? Alloni tanimaydi da. Kim aytgani bo'ladi? E, birodarlar, bizda, sizda mana shu iymon borligi uchun alloda aytgan
o'tgan dunyo ahllari. Ular Allohdan uzoq bo'lib olishdi. Shuning uchun doim qo'rquvda yashashadi bular. Falon kasal ko'payib ketibdi, falon virus tarqalibdi, infarkt insult ko'payibdi, dollar kurs o'ynamish, qish sovuq kelarmish, yoz issiq kelarmish, narx navo ko'tarilib ketarmish, uxlamaydi, siqiladi, o'ylanadi, reja tuzadi. Odam qachon shunaqa holatga tushadi? Allohdan uzoqlashganida. Endi bu
zotan siz shak shubhasiz bizning ko'z o'ngimizdadirsiz, ya'ni xavfsiz himoyamizda. Agar Alloh bir bandani o'zini rioya siga olsachi, panohiga olsachi, bu banda hech qachon xor bo'lmaydi, ikki dunyoda ham. Alloh bunaqa bandasini tashlab qo'ymaydi, zoyi qilmaydi, shunday va'da bergan. Allohni va'dasi bajarilmay qolishidan ko'ra, bu osmoni yerlar vayron bo'lib ketishi Alloh uchun osonroq.
og'ir bo'lsa ham aytishimiz kerak bo'lgan bir haqiqat bor. Agar sen, banda, hayotingda osoyishtalik topa olmayotgan bo'lsang, qalbingda sakinat yo'q bo'lsa, rizqingda baraka topilmayotgan bo'lsa, bu holat uchun faqat o'zingni, faqat o'zingni, faqat o'zingni ayblan. Imoning, amalingni bir qator ko'rib chiq. Agar namozlaring shakli bo'lsa,
tilovatlaring shakli bo'lsa, namozingda yoki tilovatingda biror marta qalbing yumshab, ko'zing yoshlanmagan bo'lsa, olloga bo'lgan muhabbat sababli biror marta qalbing iztirobga tushmagan bo'lsa, ollodan bo'lgan qo'rquv tufayli etlaring titrab jimramagan bo'lsa, o'zingni Alloh uchun qadrli ekanligingni his qilmagan bo'lsang, ibodat amallaring faqatgina shakli bo'lsa, biz aytayotgan sakinatni qayerdan topmoqchiman?
san. Qanday qilib senda xotirjamlik bo'lsin? Bular yo'qmi? Ha, yo'q. Buning uchun faqat o'zingni malomat qil. Iymon va amallaring ko'rib chiq. Chunki iymonni halovati bo'ladi. Agar banda o'sha halovatni tortib ko'rmagan bo'lsa, orqasiga bir qarab qo'yish kerak. O'zini bir qator tekshirib qo'yish kerak. U nurni qo'lga kiritishi kerak bo'ladi. Mo'minlarning qalbida halovat.
muhammad alayhissalomni payg'ambar deb rozi bo'lgan kimsa, agar Allohni robbim deb rozi bo'lgan bo'lsangiz chin dildan, islomni dinim deb qabul qilgan bo'lsangiz chin dildan, muhammad alayhissalom mening payg'ambarim deb chin dildan rozi bo'lgan bo'lsangiz, siz imonni ta'mini tortib ko'ribsiz. Tasavvur qiling, holvani chaynadingiz, shirin, orqasidan shu holg'onni chaynadingiz. Ta'mi bir xilmi?
bu karimani aytgandan keyin ham, ibodatlarni qilgandan keyin ham bir narsani his qilmayapsizmi? Demak muammo sizda. Agar hali ham iymonni ta'minot topib ko'rmagan bo'lsangiz, sizni kamchiligingiz, o'zingizni tekshiring. Qayerda nuqson bor? Qayerda kibr bor? Qayerda shirk bor? Qaysi o'rinda dunyoga oshish uchun muhabbat bor? Kuzating, qidiring, izling. Yaqinlikni his qilmadingizmi? Muhabbatni his qilmadingizmi?
va uning rasuli ana shu odam uchun, qolgan hamma narsadan suyukliroq bo'lsa.
ikkinchisi, va man ahabbabdan la yuhib buhi illa lillahi azza va jalla. Ikkinchi sifati, bir odamni yaxshi ko'rsa, faqat Alloh uchun yaxshi ko'rsin. Undan foyda bo'lganligi uchun, qarindoshi bo'lgani uchun, millatdoshi bo'lgani uchun, urg'u bo'lgani uchun emas. Uchinchisi, va man yakrahu an ya'uda fil kufri, ba'da an anqodahullohu minhu, kama yakrahu an yulqofi nar. Kufrga qaytishni Alloh uni kufrdan qutqarganidan keyin
keyin yana kufrga qaytib qolishligini xuddi o'tga tushishligini yomon ko'rganda yomon ko'rsa. Mana shu uchta sifat bo'lsa, imonni nimaligini tortib ko'rasiz. Birinchisi nima deyildi? Alloh va rasuli hamma narsadan sizga ustun bo'lishi kerak. Otangizdan ham, enangizdan ham, agar qarshi bo'lsa Allohga. Tijoratingizdan ham katta bo'lsa ham. Ahmad imonida sodiq amallarda doim bo'lgan multazim bir musulmon inson. Uni bir boy
badavlat do'sti bor. Ammo u do'sti boy bo'lgani bilan osiy, fosiq mansiyat ichida. Endi ahmad o'zi dinda taqvodi bo'lib turib, o'sha oshnami hayoti zo'rda deyekan bo'lsa, shu fosiq do'stini hayotini havas qilayotgan bo'lsa, ahmadni iymoni nolga teng. Aytildi yu, Alloh va rasuluh hamma narsadan ustun bo'lishi kerak. Agar ahmad iymonni mazasini totib ko'rganida, u fosig'ni hayotini umuman havas qilmas,
aslida. Pulingizni ajraysiz, kasal yetadi. Mana shu holatda sop bo'sa odamni havas qilyapsiz, rasvo bo'lsa ham, kofir bo'lsa ham. Zo'rda buni hayotida siz. Yoki pulingizni ajrab turganda, boy badavlat bo'lib turgan bir munofaa odamni ko'rib havas qilyapsiz. Agar shu holatda turgan bo'lsangiz, hali siz Alloh tanimabsiz. Aniq, siz hali imonda halovatini tortib ko'rmassiz. Amallaringiz
agar shunaqa bo'lsangiz, hammasi o'zingizga qaytariladi. Tushunyapsizmi?
Alloh va uning rasuli u uchun hamma narsadan suyugliroq bo'lsa, man kana Allohu va rasuluhu ahaba ilayhi minmasi vahuma. Allohni tanigan ibodatdagi bir taqvoli musulmoni xotini palon palon narsani qilib berasan deb turib oldi, hay sarlay qilib. U narsalar Alloh rozi bo'ladigan narsa emas. U dedi, bu dedi, nasihat qilsa ko'nmadi. Oxiri nima dedi? Ey xotin dedi. Bilib qo'y. Jannatda shunday bir hurlar borki, agar ulardan
bittasi yer yuziga ko'rinsa, uning yuzining nuri oy bilan quyoshni nurini so'ndirib qo'yadi dedi. Seni deb undan voz kechganimdan ko'ra, uni deb sendan voz kechib qo'yishim osonroq dedi. Endi seni deb turib u hovlilardan mahrum bo'lishni xohlamayman. Ularni kechmayman, yaxshisi seni kechib qo'yaman dedi. Haqiqiy mo'min odam imoni
unda sobit turadi. Chunki u uchun eng birinchi narsa qalbida ega. Bu Alloh va uning rasuli. Har qancha qiyinchilikka, aziyatga qolmasin, Allohga osiylik qilmaydi. Shunaqa odamlar bor. Birov masxara qilib qo'ysa, qilayotgan savobli amalini shart tashlab yuboradi. Ha, bu qoraxon bu, namoz o'qiydi deb turib, masxara qilib qo'ysa, shart yig'ishtirib qo'yadi. Yoki kitob ko'tarib darsga ketayotgan bo'lsa, ha mulla vachchada masxara qilib qo'ysa, shart tashlab yuboradi.
va minannasiman ya'budulloha ala harf, fa in asobahu xayru nima'n nabi, va in asobatgu fitnatun qoliba ala vochehiy hosili dunyo va al ahiro, dhali kafol xusronul mubiyin. Bizda yo'qmi shu narsa?
malik sababli, qalbingda bir halovatni topmasang, bas, u qalbingni hisob qil.
ketdi. Bir muammosini hal qilib berdingiz, xursand ketdi. O'sha odamni xursand qilganingizga, qalbingizda paydo bo'layotgan xursandchilik, amalingiz qabul bo'lganligining alomati, amalingiz qabul bo'lganligining alomati, qalbingizdagi xursandchilik. Masalan, katta yo'lga chiqolmay turib turib, kichkinaroq mashina, hech kim yo'l bermayapti. Turibdi bechora, barakat qilyapti farasini. Siz shunday gazdan ayg'izni olib, avval akani yig'ib, tormoz tepdingiz. Shart kirib oldi. Keyin ikki qadam yurgan
mo'minni yana ham shijoatli bo'lishga undaydi. Katta katta xayrli ishlarni qilayotgan odam, mana shu saodatni qalbida topmasa, o'zini tekshirib ko'rishlik kerak bo'ladi. Mana shu birodarlar, muroqaba bo'ladi. Muroqaba manzilati, Alloh taoloni ko'rib turganday ibodat qilishing, garchi sen Allohni ko'ra olmasang ham, Alloh seni ko'rib turadi. Alloh azza va jalloh savobli ishlarda xolis Alloh uchun sunnat