Bu qism hali tekshirilmagan (qoralama). Quyida namuna sifatida 1-qism matni ko‘rsatilmoqda.
0:00
32:34
karvonda kelgan kishilarni oldiga borib turib, sizlarni hammanglarni men mehmonga chaqiraman, meni mehmonim bo'ling. bu hayronni bunday qilishinglar sababi shu ediki, karvon ularni oldiga yaqinlashib kelayotganda, bu karvonni ustida oftodan to'sib, ularni salqin qilib, bulut kelar edi. mana shu narsadan taajjublandida, ularni nima sababdan bulut salqinlatayotganligini bilmoqchi bo'lib, ovqat qildim. karvonda kelgan insonli kishilarning hammasi bu hayronni ziyofatiga kelishdi.
karvonda kelganlardan biri aytdiki, yetim bolani tashqariga qo'yib qo'yib, o'zimiz ovqatlanyapmizmi, demak biz yaxshi qonun emas ekanmiz dedi.
yugurib borib payg'ambar sabablarimizni olib kelishdi. bu hayron payg'ambarimizni ko'rganidan keyin istayotgan kishisi shu ekanligini tushundilar.
savollarini tugatib bo'lganidan keyin, bu hayron kechada ko'ragini ochib ko'rib qo'yaylik ko'ragini dedi. payg'ambarlik holini ko'rmoqchi bo'lgan edi. ko'raginidagi payg'ambar holini bu hayron ko'rganidan keyin, abu to'g'limga qarab turib, bu bola kim bo'ladi senga? abu to'g'lim o'g'lim der edi, chunki yaxshi ko'rar edi, o'g'li deb chaqirar edi. meni o'g'lim devdi, rost aytmading. bu alomatlarga qaraganda, bu
paytda shomga olib bormadi. agar olib olsang, yahudiylar tanib qoladi. agar tanib qolishsa, o'ldirib qo'yishadi. abu tolib bu so'zdan xavotirga tushdi, o'zi qaytib ketmadi, lekin payg'ambarimizni bir kishiga qo'shib makkaga qaytarib yubordi. payg'ambarimizni yoshligida ko'ringan mana shunday bir alomatlaridan yana biri shuki, ahli farosat. ahli farosat deb, bu shunday bir ilmaganki, odamni yuzidagi
ma'lumotlariga qarab turib, bu odamni kelajagi haqida bir xabar berishlik. bu sehr yoki baxshilik emas.
ahli farosat deydi bulardi. odamni yuziga qarab turib, bu kishini kelajakda kutib turgan narsalarni aytib bera oladi.
payg'ambarimiz so'rasa, mana hijratning to'qqizinchi yilida qabilalar nabiyin so'rasalamga to'rt do'ppi bo'lgan imon keltirishdi.
eshitadi. omili mufut, vaqtlar yili deyiladi. shunda yamandan, mana uzdan, banusadibni bakir qabilasidan bitta odam elchi bo'lib keldi. yana har bitta qabiladan o'nta yigirmata odam kelib, payg'ambarimiz hisobidan kalima keltirib ketsa, bu banusadibni bakir qabilasi bitta kishini jo'natgan edi. bu zumomibni sa'rava. zumomibni sa'rava mana shu ahli farosatlardan edi. bu qabila zumomibni
o'n ikki yoki o'n uch ga kirgan jiyani muhammad alayhissalomni haligi aqli farosani oldida gap gap qo'ydi.
haligi aqli farosa payg'ambar assalomga ko'zi tushishligi bilan shunday qotib qoldi yuziga qarab. uzoq tikilib turdi. ya'ni unaqa qarab tashashadi, ot berardi boshqalardan. lekin payg'ambarimizni yuzidagi alomatlariga qarab turib, qotib qoldi. uzoq tikilib turganidan abu tolib xavotirga tushib qoldi.
bo'lgan kishi bir narsaga chiqaribdi da, yonboshiga qarab u bu qiyinicha ko'rmay turgan edi, abu tolib jiyanini ishonib olimlarni yoqqa jo'natib yubordi. hali ahil farosidan qarasa, joyida hali bola yo'q. e, qani men hozirgi bola dedi. abu tolib indamadi. qo'rqdi. chunki u tikilib qarashligidan qo'rqqan edi. e, qani hozirgi bola, allohga qasam kelajagi buyuk inson bo'ladi bu odam. qani olib kelinglar dedi, lekin payg'ambir so'zida ham mamlakat sotib keladi.
bu ham payg'ambarimizni yoshligida ko'rilgan ba'zi alomatlaridan edi.
kiyim olishga qodirmaslar, yalang'och tavoq qilardi. erkak, ayol. shuning uchun yalang'och bo'lishing makka aqli uchun hech qanaqa uyat hisoblanmas edi.
qurash og'ir ish mehnat qilsa, toshlashlik, terlashga o'xshagan ish qilsa, kiyimlarni yechishib olardi, ya'ni issiqda osonroq ishlash.
qo'yilganda. ovqat oz bo'lsa, bolalar ko'p bo'lsa, och bolalar ko'p bo'lsa, nima bo'ladi ovqat kelganda? hujum bo'ladi. hamma o'zini dasturxonga tashlagan paytda payg'im assalam boshqalar qatori tashlanmasdilar. va alloh taoloni bergan bir in omi edi. agar ulardan bir narsa qolsa yerdilar, agar bo'lmasa shu go'zal axloqi tufayli bir necha kun och qolib yurardilar. abu tog'li buni ko'rib turib, ovqat solishayotgan paytda jiyanimga
alohida ishda solib qo'yinglar. bu hammadaqa emas. bu och qolib ketadi, lekin qo'limni uzatmang derdi. bu payg'ambar assalomu alaykum va alohida shunday bir hibsiy himoyasida saqlagan edim. payg'ambarimiz yoshi yigirma yetganida fujor urushida qatnashmadi. fujor urushi bu urush qilishlik harom bo'lgan, ashxurul xurum, harom oylarida qilingan urush fujor urushi deyiladi. mana ahvol narsanglar deb turib, oxirgi darslarimizga kelib,
gapirganmiz. havozim qabilasi makkaga hujum qilganida, payg'ambarimiz savos sallam, mana shu makkayi mukarramani himoya qilib, o'zini qabiladoshlari bilan hujjor urushida qatnashgan edi. himoyalanishi mumkin bu ashxulul qur'umda bo'lgan jang, lekin hujum qilishni mumkin emas. payg'ambarimiz urushni qanday bo'lishini, urushda qanaqa bir hiylatlari bor, qanaqa bir taktikasi bor, o'zi ko'zi bilan ko'rib, o'zi qatnashina resursi bor. payg'ambarimizni payg'ambar bo'g'icha bo'lgan
yotida yana bo'lgan bir ish, bu xilfil fuzul. xilfil fuzulda qatnashdi. buni qissasi shuki, yamanlik bir savdogar kelib, makkada os ibni voyilga, amri ibni os roziyallohini xun otasi, os ibni voyilga matohini o'tkazdi. os ibni voyil makkalik, bu yamanlik kelgindi. ertaga dedi, indinga dedi, xullas, pulini bermadi. yamanlik kishi os ibni voyilga borib, haqimi
da baytlar o'qidi. qurash arab qabilani ichidagi eng hurmatli qabilalari. saidlar haqida gap ketadi endi. bu lozim bo'lmaydimi qurashga? shularni ichida uchtasi turdi. turib, osirni voyildan haqqini undirib berishlikka va umuman makkada kim zulm ko'rsa, kim haqqini ololmayotgan bo'lsa, o'sha odamni haqqini olib berishlikka qasamyod eshittirishdi odam. u zulm ko'rgan makkalik bo'ladimi, tashqaridan kelgan bolalar
lekin mana shunda mazlumni haqqini undirib berishlik, zunimni yo'lini to'sib qo'yishlik ma'nolari borligi uchun, payg'ambar so'ysalarmi, meni chaqirsa deyapti payg'ambar bo'lganimdan keyin ham. borib, mazlumni haqqini olishlikka yordam beraman deyaptilar. vaholanki bu islomiy narsa emas bu. islomiy tashkilot emas bu. yassin al moya xalifa bo'lib turgan paytda, madinaning volisi valid husayn alini haqqini bermay qo'yadi.
ya'ni islomdan burun ham bo'lgan xil xilfuzul, islomdan keyin ham turgan quvv o'tadi. chunki adolatli narsa bo'lgani uchun. valid husaynovni alini haqqini bermay qo'yganida, husayn aytdiki, evvalid, agar haqqimni bermasang, xil xilfuzulni chaqiraman dedi. buni eshitib turgan abdulloh ibn zubayr roziyallohdan aytdiki, agar xil xilfuzulni chaqirsa dedi, men albatta lab beder boraman, qilichimni sug'uraman. yo haqqini berasan, yo sen bilan urishib o'lib ketaman dedi.
abduluzo ibn qusay ibn ikkilab zo'riyotidan bo'lgan hadicha bint quvalid makkaning saidalaridan edi. oqila, go'zal, iffatli, boy, nasl nasabi nihoyatda bir oliy bo'lgan ayollaridan edi. ikki marta turmush qilgan, ikkala eri ham vafot etgan bo'ladi. qirq yoshdagi hadicha bint quvalidga juda ko'p makkani saidlari, falon falon odamlari sovchi qo'yadi, lekin erga hojatim yo'q.
yo'q deb ularga rad javobini beradi. hadicha shunday boy ediki, boyligi qurashning yulg'izadigan tijoratiga boraveradi. ya'ni hamma qurashni tijorati qancha bo'lsa, hadichani o'zini tijorati shuncha edi. juda katta puli bor edi. ayol kishi bo'lganligidan, iffatli, pokiza ayol bo'lganligidan, bozorga chiqa olmas edilar. aralasha olmas edi bozor ishlariga. nima qilar edi? erkaklarni oralaridan omonatdorlik bilan
mana shunday omonatdorligidan xabar topgan hadicha binti huvaylik, chaqirib, o'zini molini bir qismini berib, shomga tijorat qilib kelishligini taklif qildi.
payg'ambarimiz so'z salom hadichani mana shu taklifini qabul qilib, shomga chiqdi. hadicha binti huvaylik o'zini quli maysarani payg'ambarimizga qo'shib hamroh qilib berdi. payg'ambarimiz so'z salom hech qachon birovni hisobidan kun kechirgan emaslar.
shuning uchun payg'ambar so'z salimning qo'lida qul bo'lib turgan keyinchalik, zaydning xorisani, otasi keldi xorisa. e muhammad bu meni o'g'lim, bu qulmas edi, senga sotib yuborishibdi. aytgan pulingni ayt, beraman, olib ketaman dedi. payg'ambar emas, hali payg'ambar bo'lmay turibdi lekin ishi birodarlar. sotmayman dedi. balki ixtiyor deb beraman. agar xohlasa zayd, sen bilan ketadi, xohlasa men bilan qoladi. endi o'ylab ko'ring. qul bo'lib
bo'lsa ham. nimadan edi bu? payg'ambarimizni go'zal mukarram axloq egasi ekanligidan quli, ozod bo'lib ketishiga ixtiyor berilsa, otasidan ketmay bu yoqda qolyapti. payg'ambarimiz so'zidan zayt etilib, otasini yetalab, ka'bani oldiga olib kelib turib, ey qurayish, eshitinglar, bugundan boshlab bu ozod, meni o'g'lim. mendan keyin menga merosor bo'ladi dedi. shundan keyin otasi rozi bo'lib ketdi. maysari mana shu muomalasidan hayron qoldim. ikkinchidan,
ki, maysaradan bu kishi kim deb so'radi. muhammad ibn abdulloh falon falon. qiziqib so'radi. maysara hamma savollariga javob berib turib, rohibdan nimaga sal sinchiklab so'rab qoldingiz dedi. aytdiki, bu daraxt tagiga nabiy o'tirdi dedi. chunki daraxtlar faqat nabiylarga egilib salom beradi dedi. payg'ambar assalomning daraxt tagiga o'tirganlarida, daraxt shoxlari shunday egib payg'ambar assalamga salqin qilib turgan edi. bu bari alomatlar bor edi, avvalgi kitoblarda.
maysalarni yana hayron qilgan narsalardan bittasi shuki, payg'ambarimizni savdoda qilgan muomaladagi go'zallik ahloqini ko'rdi. odamlarga bo'lgan lutfi, kechirimliligi, zaif bechoralarga ko'rsatgan izzat hurmatidan qoyil qoldi. payg'ambar so'rasalar ham payg'ambar bo'lmaslaridan turib, nima qilyaptilar? muomalasidan qoyil qildi. odamlarni kelishiga ham nohatta bir ko'p bo'ldi payg'ambarimizga so'rasalar. yana bitta qilganingiz shu bo'ldiki,
quray savdogarlari bir tomonlama tijorat qilishar edi. makkadan shomga olib borib yoki yamonga olib borib molini sotar edi, makkaga pulni olib kelardi. payg'ambar so'rasalar ham yangilikni kiritilarda, olib borib sotgan molini puliga qaytarib makkaga yana mol olib keldi. demak, foydasi odatda bo'ladigan foydadan bir necha barobar ko'p bo'lib ketdi. va bir tiyiniga xiyonat qilmasdan, hadilchi onamizni oldiga qo'ydi. ikki oyligida yetim. olti yoshlarida bobosini qo'lidan. sakkiz yoshlarida amakisini qo'ydi.
o'zini dugonasi nafisa ismli ayolni sovchi qilib yubordi. nafisa keldi ey muhammad. nimaga uylanmaysiz dedi. faqirligimdan dedi. faqirligim pulim yo'q bo'lsa uylanardim. agar sizga go'zal, nasl nasabli boy va iffatli ayol tul mishga chiqishga rozi bo'lsa, qabul qilarmidingiz dedi. payg'ambarimiz kim dedi? hadicha dedi. hadicha binti huwalida makkana
hech qanaqa bir ta'na topa olmaydi dinimizni dushmanlari. faqat xotinini soni to'qqizta, to'rttadan oshishcha bo'lganligini mana shu ayb deb bilishadi da, shundan payg'ambarimizga bir malomat ta'na, tuhmat yetkazmoqchi bo'lishadi. mana eshitib turaylik. payg'ambarimizni ko'p xotinlik masalasi. payg'ambarimiz masalan hadicha bint xuvalidning taklifini amakilar bilan maslahat qildi. ular rozi bo'lishdi. hamda hamza va abu tolib hadichaning
hadicha onamizni turmush yigirma besh yil davom etdi. yigirma besh yil payg'ambarimiz hadicha onamizni ustiga xotin olgani yo'q.
when? biz payg'ambar sohashtalama mukaffol axloq egasi deb qaytib qaytib aytyapmiz. payg'ambarimiz sohashtalamga g'arb sharifhunoslari, yahudlar va islom diniga dushman bo'lgan kishilar payg'ambar sohashtalamdan ayb qidirib, ko'p xotinlik bo'lganligini ayb deyishadi. yahudlarga aytadigan gapimiz shuki, biz ham payg'ambar deb ishonadigan davud va sulaymon alayhissalomlar, yahudiy payg'ambarlar, nechtadan xotini bo'lgan?
yetmish tadan, yuz tadan qotila bo'lgan paytda u payg'ambarlarda, avvalgi oxirgi payg'ambarlarda eng afzal bo'lgan muhammad alayhissalomi to'qqizta xotin olsa nima bo'pti?
nima? yahudiy bo'lgan payg'ambarga yetmishta, to'qqizta, yuzta mumkin u, payg'ambarimizga mumkin emasmi?
endi, payg'ambarimiz, sulton assalomning bu holati, u kishi qanchalik oliyjanob, oliy axloq egasi, ruh va qalbi pok inson ekanligini bilishimiz mumkin. agar payg'ambarimiz, sulton assalom,
atrofida dushmanlari xotinvozda ekandaqa, xotinvoz bo'lganida, birodalar yigirma besh ga kirgan yil, qirq ga kirgan ayolga uylanmaydi. yigirma besh yil umrini bitta o'zidan o'n besh yosh katta ayol bilan o'tkazmaydi. qo'liga dunyo tushganidan keyin, ikkinchi xotinni olishi mumkin edi, cho'ri sotib olishi mumkin edi. qurashda bu oddiy narsa edi. hammada ikkitadan, uchtadan edi. agar payg'ambarimiz shahvat kishisi bo'lganida, qiz bolaga uylansa kerak edi.
dunyosi ko'paygandan keyin hadicha onamiz ustiga uylansa kerak edi. bu payg'ambarimiz bu narsalarga qaramaganligi, balki hadicha onamizning nasr nasabini, balandligi, sharafini yursanglar uylanganmasmidi? payg'ambar so'zlarimga ta'n o'tadiganlar aytadilarki, ha, hadichani puliga qiziqib uylandim muhammad deb ko'rishadi. shu birodarlar. payg'ambarimiz so'zlarim hadicha onamizga uylangandan keyin, shu birodarlar, hadicha onamizni puli payg'ambarimizga o'qib qolmagan. payg'ambar
payg'ambarimizga hech qanaqa ta'na malomat o'ta olmaydi bu dushmanlar. payg'ambarimiz so'raversinlar. agar xotin ovoz bo'lganida, yigirma besh bilan ellik yosh, ya'ni hadichonimiz bilan yashagan muddati yigirma besh yil bo'ladigan bo'lsa, yigirma besh bilan ellik yoshda erkak kishini xotinlarda ko'paytirishga kelgan rag'bat kuchayadi. ayni shu vaqtda payg'ambarimiz bitta ayol bilan o'tyapti. bu ham buyuk inson ekanligiga dalil emasmi, birodarlar?
eventida ikkita uchta olishiga oddiy deb aytdik. payg'ambarimiz so'rasa ham agar uylanaman desa, kimlar qizini bermasalar? payg'ambar so'rasa ham uylangan ayollarni ichida faqat oyisha onamiz qiz bola bo'lgan. endi boshqa ayollarga kelsak, alloh taoloning hukmi bo'lgan uylanishni. yoki oy