25-QISM / ЭSHITISH MANZILATI (1/4) / NAFSNI POKLASH / ABDULLOH DOMLA / ABDULLOH DOMLA

ta'al va murakkabu. Tazkiyatu nafs, silslab darslarimizdan birodarlar, bugungi o'qiydigan manzilotimiz tinglash, eshitish manzilati. Inson faol maxluq. Inson faol bo'ladi. Harakatda bo'ladi. Tili bilan faol bo'ladi. Tilining faoliyati so'zlash. Inson so'zlarkan, u so'zlarini ichida savobli so'zlari bor, gunoh so'zlari bor. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam

yotadilar. La yastaqiymu imanu abdin, hatta yastaqiymu qalbuhu. Kishining imoni mustaqim to'g'ri bo'lmaydi, qalbi to'g'ri bo'lmagunicha. Va la yastaqiymu qalbuhu, hatta yastaqiymu lisanuhu. Endi qalbi to'g'ri bo'lmaydi, tili to'g'ri bo'lmagunicha. Demak, insonni imonini to'g'ri bo'lishligi tiliga bog'liq, so'zlarga bog'liq. Demak, so'zlash ham insonning faoliyatlaridan, asosiy faoliyatlaridan.

nazar solish, ko'zi bilan faol bo'lishlik, qarash, bu ham faoliyatlardan. Lekin biz birodarlar bugun eshitish, tinglash manziloti haqida suhbat qilamiz. Mana biz hozir masjidda o'tiribmiz. Nimaga keldik bu yerga? Ovqat yeganimi? Yo'q. Uxlaganimi? Yo'q. Gapirganimi? Yo'q. Nimaga keldik? Eshitgani. Demak, birodarlar

odamlar eshitish insonning muhim faoliyatlaridan bittasi bo'ladi.

eshitish uchun bir joylarga boradi. Nimalarnidir eshitadi. Nimalarni eshitgani boradi? Konsert eshitgani boradi, siyosatchilarni bahsi munozaralarini eshitgani boradi, aktyorlarni intervyularini eshitgani boradi. Demak quloqlarni eshitadi. Demak quloqlarni eshitadi birodarlar. Har narsani eshitadi. Ammo Allohni uyiga kelib, Allohni so'zini, payg'ambarda so'zini eshitish,

mana shu eshitish, eshitishning eng zo'ri. Mana shunday narsani eshituvchilarni Alloh subhanahu va taolo moqtagan. Agar biz bu borlar haqida bir haqiqatlarga erishmoqchi bo'lsak, bu borlarni haqiqatini tushunmoqchi bo'lsak, aqlimizni ishlatamiz. Nazar solamiz, fikr ishlatamiz, tafakkur qilamiz. Bu aqliy nashot. Aqliy faollik deyiladi. Aqlingiz bilan haqiqatni topmoqchisiz.

bu katta mehnat. Ammo siz aqlingiz bilan harakat qilib, mehnat qilib, topmoqchi bo'lgan haqiqatni tayyari turibdi. Tayyari turibdi. Allohni kalomi, payg'ambarning hadisi. Eshiting, tinglang, qabul qiling, haqiqatni topib turibsiz da. Yetmish ga kirgan premyer ministr g'arbda o'zini o'zi o'ldirdi. Mana darslarimizda aytdik. Nimaga o'ldirdi? Ateist edi. Xudo yo'q deb yurar edi.

ollodi bir xohishi bilan bir kun keldiki, xudodi borligini topib qoldi. Hayotda bo'layotgan ishlarni ko'rdi, fikr qildi da, qarasa Alloh bor ekan. Ateizmda haqiqat deb yuruvdi. Yetmish yil mana shu buzuq e'tiqod bilan yurganligidan o'zidan norozi bo'lib, o'zini haqir sanab, o'zini joniga qasd qildi. Demak siz aqlingizni ishlatib, fikringizni ishlatib, nazar solib, mehnat qilib, vaqt sarflab, topishingiz mumkin bo'lgan haqiqatni,

tayyori turibdi. Bu din, bu kitobu sunnat. Misol. Bu narsani tushunishimiz uchun bir misol keltiramiz. Qorningiz ochdi, ovqatlamoqchisiz. Ikkita variant bor. Bittasi, oshxonaga borasiz, o'zini ishini ustasi bo'lgan, oshpazlarni tayyorlab qo'ygan zo'r ovqatlari bor. Shunday shunday buyurasiz, olib yeysiz. Bu bitta variant.

ikkinchisi bozorga borasiz, go'sht olasiz, mayda chuyda olasiz, yuvib, achib, tozalab, kuydirib, pishirib, ini yeysiz. Qaysini siqulay? Birinchisi. Xuddi shunga o'xshagandek, lillahi ilma ta'lul a'la, bu borlig'idagi haqiqatni topishlik uchun o'zingiz mehnat qilishingiz ham mumkin, yoki tayyirini ham olishingiz mumkin. Ana shu tayyor haqiqatni olishlik, eshitish orqali bo'ladi. Nimani eshitish orqali?

kitobi sunnatni. Isladi billa, inna fidhali keladik roliman kanalahu qalbun, av alqoz sam'a va huva shahidi. Qof surasi. Albatta bunda ogoh qalb egasi bo'lgan yoki o'zi hozir bo'lgan holda sidqidildan quloq tutgan kishi uchun eslatma ibratlar bordir. Tinglash, eshitish manzilatini o'qiyapmiz bu odamlar.

agar biz mana shu manzilatni qoyil maqom qilib qo'ysak, tinglashni maromiga yetkazib qo'ysak, shu bitta tinglashni o'zi bilan najot ketishimiz mumkin.

hozir biz Alloh taoloni buyrug'ini bajaryapmiz. Mana shu narsaga Alloh taolo bizni qur'onda buyurgan. Va mana shu ishni qilganlarni Alloh taolo maqtagan. Eshitishlik, tinglashlik, ibodatning eng ulug'laridan, yuksaklaridan, Allohni uyiga kelib, Allohni va payg'ambatni so'zini eshitishlik. Nima qilyapmiz biz? Ayni shuni qilyapmiz hozir. Mana endi bir qancha oyatlarda o'qiymiz.

bismillahir rohmanir rohim. Laqolu sami'ana va ato'na, g'ufronika robbana va ila kelmasir. Va eshitdik va itoat etdik. Parvardigor, gunohlarimizni mag'firat qilishingni so'raymiz va faqat o'zingga qaytajakmiz. Eshitdik deyapti. Inson eshitgandan keyin, tinglagandan keyin, eshitib tinglaganini tafakkur qilgandan keyin iymon keltiradi. Ikkinchi oyi, isteduvilla.

alladina yastamiyuna qovli fayetta biuna axsana, ula ikkala dinahadahumullo va ula ikkuhum ulul albabi. Bas ey muhammad alayhissalom, mening bandalarimga so'zga quloq tutib, uning eng go'zaliga ergashadigan zotlarga xushxabar bering. Ana o'shalar Allohga hidoyat qilgan zotlardir va ana o'shalargina aql egalaridirlar. Ikkinchi oyat, eshitish haqida.

bu eshitish haqida kelgan xabar oyatlari. Endi eshitish haqida kelgan buyruq oyatlari ham bor. Eshitinglar degan Alloh taolo. Uchinchi oyat. Istaytib beringlar. Asmi abihim va abusir yovmayatuvinana lakine zolimunal yovma fi dolalin mubiyin. Ular bizga keladigan kunda juda ham aniq ko'radigan va eshitadigan bo'lib qolurlar. Lekin u zolimlar

ular bugun ochiq zalolatdadirlar. Mana shu kofirlar, zolimlar dunyoda turganda, payg'ambarni so'zini, Allohni so'zini eshitmagan, tinglamagan. O'shaning uchun hidoyat kengaymagan. Eshitmaganligi uchun. Istedbiylar, fataqulloha mastata otum, vosma'u va atiyu. Qo'linglardan kelganicha Allohdan taqvo qilinglar, tinglanglar va itoat qilinglar. Qo'lingdan

kelganicha taqvo qil, eshit va itoat qil. Keyingi oyat. Isladi billa. Va'ida quri al qur'anu fastaniy ulahu va ansitu la allakum tur hamun. Qachoniki qur'on qiroat qilinsa, unga quloq tutingiz va jim turingiz. Shu oyat Alloh tarafidan rahmatga sazovor bo'lsangiz. Demak, qur'on o'qilganda eshitib, tinglab, turishlik Alloh taoloning rahmatiga sazovor bo'lsin.

rahmatiga sabab ish ekan. Tushunyapsizlarmi? Qur'on tilovat qilinganda, jim turib eshitinglar, shoyad Allohning rahmatiga muyassar bo'lsanglar. Bu o'rinda eshiting degani, jim turing degani emas. Chunki inson jim turib eshitmayotgan bo'lishi mumkin. Jim turib tinglamayotgan bo'lishi mumkin. Jim turib xayoli boshqa yerda bo'lgan bo'lishi mumkin.

eshitish, jim turish, amri sukut qilib eshit va eshitganingni fikr qilib tur degani.

keyingi oyat. Istadi billah. Va idah samiyu ma'unzila ila rasuli taro ayyunuhum tafidu minadama, minma arohu minal haq, yaquluna robbana amanna, faktubna mashshahiring. Ular payg'ambarga nozil qilingan narsani qur'onni eshitgan paytlarida uning haq ekanligini bilganlari sababli ko'zlaridan yosh quyilayotganini ko'rasiz. Ular parvardigor, iymon keltirgan

dik. Bas bizni guvohlik berguvchilar qatoriga yozgin deydilar. Kiyimlarimizni yaxshisi kiydik, masjidga keldik. Eshitish, tinglash degan ibodatni bajarishlik uchun. Demak, biz ibodat qilyapmiz hozir. Demak, biz ilm talabida turibmiz. Demak, biz Allohni zimmasidamiz. Ey birodalar, siz bilan bizdan hozir maloyikalar rozi bo'lib, oyog'larimizni ostiga qonotlarni yozib turishibdi. Chunki tolibiy ilm

uni qilayotgan ishidan rozi bo'lib, maloyikalar deyilgan hadisda, qonotlarini uni oyog'ini tagiga yozib turadi deydi.

biz, birodarlar, Alloh taoloni oyatlariga, payg'ambarimizning so'zlariga quloq tushishiga mas'ulmiz.

eshitish va eshittirish orasidagi farq. Eshitish va eshittirish orasidagi farq. Eshittirish Allohdan bo'ladi. Eshitish bandadan bo'ladi.

Alloh azza va jalla bandalarni o'zi yaratgan. Qaysinisi nimaga loyiha ekanligini o'zi yaxshi biladi. Alloh taolo bir bandada yaxshilik bor ekanligini biladi. Modomiki matishga kelib o'tiribsizmi? Modomiki ma'ruza eshityapsizmi? Modomiki qur'onni hadisini eshityapsizmi? Demak, sizga Alloh taolo shunga yo'l beribdi. Demak, sizda Alloh taolo yaxshilik bor

ligini bilibdi. Sizda yaxshiligi bor ekan qalbingizda, shuning uchun Alloh sizga mana shu narsani eshitishga imkon beribdi. Alhamdulillahi robbil alamin deylik birodarlar. Dalil, astag'ibilloh, vala valimallohu fihim hayron la asmahum. Agar Alloh ularda biron yaxshilikni borligini bilganida edi, albatta ularning quloqlarini ochib qo'ygan bo'lar edi. Munofiqlar

ni, kofirlarni Allohning oyatlarini eshitmaganligi, eshitsa ham beparvo ketganligini ko'ramiz. Alloh ularga eshittirmadi, chunki eshitishniki loyiq emas edi. Sizni shu yerga olib keldimi? Ilm majlisiga, masjidga, ma'ruzani tinglashga? Demak, qalbingizda yaxshilik bor. Muborak bo'lsin. Endi agar qalbingizda yaxshilik bo'lmasa chi? Agar shunda ham eshittirib qo'ysa, nima bo'lar edi? Alloh aytyapti. Va lau asma'um.

latavvala vohim muridun. Agar ularni qalblarida yaxshilik bo'lmasa ham, Alloh ularga qur'onni eshittirib qo'ysa, ular nima qilar edi? Alloh ularning quloqlarini ochib qo'yganida ham, ular yuz o'girgan hollarida ketgan bo'lar edilar. Kimgadir haqni aytishga yo'l ochib qo'ydi. Senga birodar, haqni eshitishga yo'l ochib qo'ydi. Mana shu siz bilan bizga berilgan bashorat. Haqni aytganga ham bashorat.

haqni eshitganga ham bashorat. Agar Alloh ularda biron yaxshilikni bilganida edi, albatta ularning quloqlarini ochib qo'ygan bo'lar edi. Aqulu qovli hada va astag'firullohu livalakum innallohu va malakati huysalluni a'laynabiy, ya yuhalladiyna a'minu, sollu alayhi va salli mutaslima. Assalomu alaykum va rahmatullohi ta'ala va barakatuh.