44-QISM / HUSHU (2/5) / NAFSNI POKLASH / ABDULLOH DOMLA / ABDULLOH DOMLA

assalomu alaykum va assalomu alaykum va alaykum assalomu alaykum va alaykum assalomu alaykum va alaykum assalomu alaykum va alaykum assalomu alaykum va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum

xushu manzilati birodarlar najotni ichiga kiradi. Xushu qalbni Allohga moyil bo'lishligi, qalbni egilishligi, xushu qalbning Allohdan qo'rqishligi. Namozimizda birodarlar xushu bo'lishligi kerak. Qoda aflahal mu'minun alladhinahum fisolatihim hoshi'a'un. Namozlarda hoshi'a bo'lganlar, namozlarda xushuda bo'lgan mu'minlar najot topdi. Shuning uchun ayrim ulamo

aytishadi, namozida xushu bilan turish, namozning fazilatlaridan emas, balki farzlaridan deyishadi. Ayrim ulamalar yo'q, bu fazilatidan deyishadi. Xushu haqidagi birinchi oyat shu edi. Qoda aflahal mo'minun alladhinahum fi solatihim hoshiyun. Ikkinchi oyat. Bugun bir qancha oyatlar o'qiymiz. Bu oyatlarda xushu haqida so'z ketadi. Modomiki qur'onda bir mavzu haqida so'z ketadi.

ketibdimi? Demak, bu mavzu hazilakam mavzu emas. Biz xushu manzillatini, xushu mavzuni sizlar o'qiyapmiz. Astaydi billah.

iymon keltirgan zotlar uchun, dillari Allohning zikriga va nozil bo'lgan haq qur'onga xoshe bo'lishi, moyil bo'lishi vaqti kelmadimi?

shuningdek, ular uchun ilgari kitob ato etilgan, so'ng muddat o'tgach, dillari qotib ketgan kimsalar, yahudiy va nasroniylar kabi bo'lib qolmaslik vaqti kelmadimi? Ulardan, yahudiy va nasroniylardan, ko'proqlari fosiq itoatsizdir. Qur'onga va payg'ambarimizga nozil qilingan narsaga qalblarning xoshi bo'lishdagi, xushuuliy bo'lishdagi egilishlik vaqti kelmadimi? Alloh subhanahu va taolo

dayu kech tinimsiz zikr qilinadi. Ayniqsa musulmonlarni yurtlarida. Masjidlarda, ilm majlislarida, novvizalarda, ramazonda, qur'on tilovatida. Birodalar, bizni qilayotgan mana shu zikrlarimiz hayotimizda aksini ko'rsatishi kerak. O'qiyotgan namozimiz zikr, tasbeh aytishligimiz zikr, namoz o'qishligimiz zikr. Mana shu qilayotgan amallarimiz hayotimizda ham ko'rinishli kerak. Agar biz

Allohni zikrida doim bo'lsak u, ammo yurish turishimiz, fe'li artvorimiz, qilayotgan zikrimizni teskari bo'lib qolsa chi, unda bu zikr bo'lmaydi. Bori qo'lida tasviri bilan o'tib ketgan begona ayollarga qarab qo'yadi. Qo'lida tasvir, tilida zikr. Ha, shu yerda bu odam zikr aytyaptimi yoki ko'zi bilan gunoh qilyaptimi? Qaysi tomonda bu odam? Qilayotgan fe'li tomonidan. Qilayotgan ishimiz bilan.

aytayotgan so'zimiz ikki tomonni ko'rsatayotgan bo'lsa, biz qilayotgan tomonga qarayotgan bo'lamiz. Ma'qulmi?

madimi? Inson Allohni taniydi, iymon keltiradi, uni amrida mustaqim bo'ladi, namoz o'qiydi. Ammo mana shu namoz o'qiydigan namozxonni ham ba'zida qalb zanglab qoladi. Ibodatlari shunda faqat shakli bo'lib qoladi. Namozda turadi, xayoli bozorda bo'ladi. Ya'ni qalb zanglab qolganligini alomatlaridan bittasi qalbi ibodatda emas, dunyosida bo'ladi.

qalbida xushu bo'lmaydi. Ibodat u uchun quruq harakatlarning yig'indisiga aylanib qoladi. Ro'za tutadi, ammo qalbida xushu yo'q. Hajga keladi, sayyohdek, sayohatchidek, qalbida xushu yo'q. Shuning uchun birodarlar, bilib qo'yaylik. Xushu ibodatning siri. Xushudan, ya'ni ibodatdan, ibodatdan ko'zlangan maqsad xushu

aytyapmiz ku, sizni qalbingiz xoshi bo'lsa, qalbingizda xushuvi bo'lsa, namozda turganingizda bozor esingizga kelmasligi kerak. Hisob kitoblar kelmasligi kerak. Muammolar kelmasligi kerak. Siz namozda turib, o'sha narsalarga hayo ketyaptimi? Hayolingiz ketyaptimi? Demak xushuvi yo'q. Faraz qiling, bir odamni o'limga hukm qilishdi. Hozir osishadi yoki kallasini olishadi. Ikki rakat namozov qilib olib, ruxsat berishadi.

ha, mana shu namozni xushuvi bo'ladi. Chunki namozda o'quv bo'lishiga qatl bo'lishini biladi, dunyodan chiqib ketishini biladi, o'shaning uchun mana shu odamni namozida xushuvi bo'ladi. Eslang, qachon shunaqa xushuvi bilan namoz o'qigansiz? Bir o'n yilni buyog'ini isitay endi, orqani isitadi. Uyalib qolasiz. Aytyapmiz ku, ibodatlarda hammasini siri orqasidan ko'zlangan maqsadi mana shu

shu xushu edi. Xushusiz qilingan ibodat ruhsiz jasadga o'xshaydi. Xushusiz qilingan ibodat bu bor yo'g'i rasm rusumlar yig'indisi bo'lib qoladi. Ana mushriklarni ko'rmaysizmi? Ibodat deb o'zlaricha bir harakat harakatlarni qiladi. O'tiradi, turadi, yuguradi, ammo ruhi yo'q. Bizni namozimiz bilan ro'zamiz ham shunaqa bo'lib qolmasligi kerak. Mana xatmida turibmiz. Soatga qarab qarab qo'yamiz.

shundan o'tib ketdi vakil akam. Matajinni cho'zib yubordi qori. Kanni yana qilib bo'lib ketdi. Ehus ko'tarilib ketdi. Chiyillab yubordi. Isib ketdi xona, sovib ketdi xona, subhanalloh. Boyagi qatlga hukm qilingan odam namoz o'qiy ekanda, oyog'ini tag'i yumshoqmi, qattiqmi, issiqmi, sovuqmi, e'tibor qiladimi? Yo'q. Nima uchun? Qo'rquv bor. Bizni ibodatlarimiz, birodarlar,

marosimlar yig'indiga aylanib qolmasin. Marosim bilan ibodatni o'rtasida farq bormi? Bor. Marosimlarni maqsadi, g'oyasi va ma'nosi bo'lmaydi. Ha, u akalar, u marosimlar modomiki shariatga zid bo'lmasa qilaversin. Ulf odatga haqqi bor hamma xalqni. Ammo uni orqasida bir maqsad bilan bir ma'no bo'lmaydi da. To'g'rimi? Ibodat, birodalar.

uning orqasida g'oya bor. Uning orqasida hikmat bor. Uning orqasida bir maqsad bor. Mana zakot, haj, sadaqa, namozlarni ko'rib chiqamiz. Bularni orqasidagi g'oya, maqsad nima ekanligini Alloh qur'onda aytgan. Istaduvilla, huz min amu alayhim sadaqotan tutaxiruhim va tuzakiyim. Ey muhammad alayhisselom, mana zakot bilan sadaqa haqida. Ey muhammad alayhisselom, siz ularning mollarini

dan bir qismini o'zlarini poklab tozalaydigan sadaqa sifatida oling. Demak, zakot va sadaqadan maqsad, molni poklash, nafsni poklash va fazilatlar bilan bezash. Ana. Maqsadi bor ekanmi? Zakot bilan sadaqadan ko'zlangan maqsad, nafsni poklaymiz, molni poklaymiz, nafsimizni fazilatlar bilan bezaymiz. Baxillik degan kasallikni chiqaramiz. Demak, zakot bilan sadaqaning maqsadi shu.

ro'za. Mana ro'za tutyapmiz. Nima edi? Statu vila, ya yuhalladina a manu, kutiba alaykumus, siyam ukama, kutiba allalladina, min qoblikum la allakum, tattaqum. Taqvoli zotlar bo'lishinglar uchun, taqvodor bo'lishinglar uchun, ey mu'minlar, avvalgilarga farz qilinganidek, sizlarga ham ro'za farz qilindi. Ro'zadan maqsad nima ekan? Taqvo ekan.

qo'yingki, boshqa hamma amallarimizni qarasanglar, orqasida bir maqsad bor, birodalar. G'oyasi bor, hikmati bor. Birodalar, biz Alloh taoloni tanisak, Alloh taoloni hukmlarini, hikmatini tushunsak, dinni o'rgansak, Allohni tanisak, tamom. Hamma muammo hal bo'ladi. Ishonasizlarmi? Bu mubolag'a emas. Bu mubolag'a emas.

mas. Allohni tanidingmi? Chinakamiga tanidingmi? Muammolaring qolmadi. Hamma muammolaring yechiladi. Bu nima degani? Sen haqiqatdan Allohni tanigan bo'lsang, Allohni rob ekaniga, yaratuvchi ekaniga, ko'rib bilib kuzatuvchi ekaniga, har narsaga qodir ekaniga, razzoq ekaniga, g'ofurur rohim ekanligiga, ishonching komil bo'lsa, sen gunoh qilmay qo'y.

kasal. Gunoh qilmay qo'ydikmi? Muammo yechildi. Nima uchun? Chunki ustimizga kelayotgan qanaqa muammo bo'lmasin birodarlar, o'zimizni qilayotgan gunohimiz sababidan keladi. Man asobakum min musibatin fabima kasabat aydikum va ya afon kafir. Mana dalil. Nima musibat yetmasin deyapti Alloh taolo. Qanaqa musibat yetmasin? Bima

kasabat aydiykum. O'zinglar xohishinglar bilan, ixtiyoringlar bilan qilgan ish sababidan keladi. Yana Alloh hamma gunohga jazo bermaydi. Ko'pini kechirib turadi.

gunoh bormi? Musibatni kutavering. Gunohdan tiyildingizmi? Musibatlar, muammolar tugadi devering. Demak, Allohni taniganing aniq, Allohida imoning komil, demak osiy bo'la olmaysan.

da osiylik qilib yurgan odamlarda qarasangiz, muammosi mana shu. Allohni tanimaydi ular. Allohni tanimaydi. Endi sen Allohni tanib, osiylikdan qutuldingmi? Demak, xayriyatga kirding. Muammolaring birin ketin yechilishni boshlaydi. Chunki hozir aytdik, aksar muammolarimizning sababi nima ekan? Qilgan gunohlarimiz ekan. Qarang, oyatda

go'zalligini. Vaman yattaqillaha yajiallohu mahrojam. Voyarzuqumin hayzullayi yaxtasib. Kim taqovoq qilsa, Alloh taolo unga har qanday muammodan chiqib ketadigan yo'lni yechimni beradi. Orqasidan kutmagan joyidan rizqni beradi. Taqovoq qilsang, muammolaring yechiladi, kutmagan joyidan rizqingni beradi. Davomini qarang. Vaman yatavakkal alallohi fahvo havasida

mas buxu. Kim Allohga ishini topshirsa, Allohga suyansa, tavakkal qilsa, bu odamning ishi Allohning qo'lida bo'ladi. Qarang, taqvo qiluvdingiz, muammoni yechimini berdi, rizqingizni berdi. Tavakkal qiluvdingiz, ishingizni qo'liga oldi. Endi sizga muammo qoladimi? Tushunyapsizlarmi? Muammo nimada? Katta savdo markazlarida ana shu sotuvchilarni nazorat qilib turishlik uchun,

ustilariga kamera qo'yib qo'yadi. Ko'rgansizlar. Kassalarni ustida kamera turadi. Ana shu kamera orqali shu sotuvchini har bitta harakati kuzatib turiladi. Har bitta qilgan harakati, har bitta aytgan siz yozilib turadi. Shuning uchun u ish joyida uxlamaydi, telefon o'ynamaydi, gaplashib o'tirmaydi. Nima uchun? Kuzatuvni ekanligini bilgani uchun. Agar odamlar ham, qarang, bitta kamera

o'sha savdogarni tartib intizomli qilib qo'yyapti ham. Bitta kamera ja oshib borsa ishdan haydavorar. Oyligini qisqartirib qo'yar. Lekin bitta kamera uni kuzatib turganligini ko'rgani uchun ishini bilib qilganidek, agar odamlar ham hayotda, Alloh ularning har bitta qilayotgan ishidan xabardor ekanligini bilishsa, uyidami, ko'chadami, safardami, hazardami? Va mana shu qilgan ish uchun oldin

Alloh taolo unga jazo berilishiga aniq ishonsa, gunohga qulaveramidi?

tushundinglarmi ukalar? Hayotinglarni zo'r bo'lishini xohlasanglar, kelajakda va hozir gunohdan yetib olinglar. Siz bilan bizni qilayotgan bu ibodatlarimizdan ko'zlangan maqsad mana shu xushu, taqvo, qo'rquv edi. Agar biz namoz o'qisak, ro'za tushsak, zikr aytsak u, hayotda qilayotgan ishlarimiz, bu zikrimizga, namozimizga to'g'ri kelmasa, demak bizni bu amallarimiz faqat shakli bo'lib qolibdi. O'shaning uchun rizqingizda baraka yo'q.

o'shaning uchun boshingiz qarzdan chiqmayapti. O'shaning uchun ishingiz yurishmayapti. Ming xil yo'lini qilib ko'ryapsiz. Har xil bir treninglarga borib, biznes trenerlardan eshityapsiz. Lekin hech ham bo'lavermayapti da muammo deyishaman. Sabab nima ekan? Sabab nima ekan? Ana shu qilayotgan ishlarimiz bizni hayotimizni aksi ko'rinmayapti, ibodatlarimizni. Shuning uchun aytyapmiz da, birodalar, har bitta holatingda Alloh seni ko'z otib turishiga aniq ishonsang, mushkulalaring ham

bo'ldi. Gunoh qilmaysan, mana shu mushkulalaringni hal bo'lgani bo'ladi.

namozing namozmas. Payg'ambarimiz aytganlar, kimning namozi uni fahsh va munkardan to'smasa, uning namozi namozmas deganlar. Endi namoz o'qib turib ham boloxonaning so'kishidan to'xtamayaptimi? Uchta gapini, to'rtinchisi so'kinishmi? Demak, uni namozi namozmas. Chunki namozdan ko'zlangan maqsad mana shu fahsh bilan munkandan tegishli edi. Demak, birodarlar, namozdan ko'zlangan maqsad zikr edi, yaqinlik edi,

nur edi. Dinimiz namozga, ro'zaga, hajga buyuradi. Lekin har bittasini orqasida hikmati bor, maqsadi bor. Bu narsani qur'on bilan sunnat bizga bayon qilgan. Har bitta ibodat uchun bandaga ulug' ajriyatlar bor. Endi ana shu qilgan amaliga mukofot olish uchun u amallarida ruh bo'lishi kerak. Amallardagi ruh ana shu xushuvi bo'ladi. Aks holda,

bizni qilayotgan amallarimiz xushusiz bo'lsa, ruhsiz bo'lsa, bu marosimlarga o'xshab qoladi. Ma'nosiz xatti harakatlarning yig'indisiga o'xshab qoladi. Aqulu qovli hadda va astag'firullohu alayhi va lakum. Assalomu alaykum va rahmatullohi ta'alib va barakatuh.