45-QISM / HUSHU (3/5) / NAFSNI POKLASH / ABDULLOH DOMLA / ABDULLOH DOMLA

bo'lmaydi. U faqatgina jismoniy xatti harakatlarning yig'indisi bo'lib qoladi, xolos. Bir odam hajga bordi. Katta mablag'ni to'ladi. Aeroportga bordi, samolyotni kutdi. Yurtini tark qildi, oilalardan uzoq bo'ldi. Makkaga yetib keldi. Tiqilinch, to's to'polon, issiq, ka'bani tavof qildi, ammo biror narsani his qilmadi qalbida. Arafotga chiqdi, soatlab chodirda o'tirdi.

hech narsani his qilmadi qalbida. Xuddi sayohatchiday vaqt o'tkazdi. Issiq, tiqilinch, konditsioner qani, ovqat qani, muzdek suv qani, ichdi, yedi, uxladi, dam oldi, hech narsani his qilmadi. Keyin muzdoroviga ketdi. Tunadi. Keyin minoga ketdi. Faqat jismoniy qiyinchilik xolos. Qalbida biron narsani his qilmadi. Alloh taolo

qandallarni haj qilishga buyurganida, ulardan faqatgina shu narsani talab qilganmidi?

miz. Haj degani birodarlar, bu Allohga iqbol qilish degani. Unga yaqin bo'lishlikka intilish degani. Allohni rahmatini his qilish degani. Marhamatini anglash kerak degani. Agar shular bo'lmasa, haj ham, umra ham oddiy bir safarga aylanib qoladi. Haj bo'lsin, umra bo'lsin, bir narsani his qilishingiz kerak. Ayniqsa birinchi marta ketayotganlar, ketayotgandagi holatingiz bilan qaytib kelgandan keyin

keyin holatingizni o'rtasida juda katta farq bo'lishi kerak. Agar shu farqni topmagan bo'lsangiz, borib kelib, birodar, demak siz sayohat qilib kelibsiz. Shu ibodatingizda biz aytayotgan xushu bo'lmabdi, ruh bo'lmabdi. Hajini birodarlar, faqihlar fiqhiy tarafini bizga o'rgatishadi. Iqrom nima, u qanaqa bo'lishi kerak, arafotda qachon turish kerak, nima qilish kerak. Ya'ni fiqhiy tomonlarni o'rgatishadi. Bu faqihlarning ishi.

ammo birodarlar, u faxriylar qilayotgan narsani hammasini eslab qololmasangiz ham, yoningizda bitta odam shu ishni qilsa, takrorlasangiz, fiqhiy tomoni to'g'ri bo'laveradi amalingizni. Ammo xushu tomoni chi? Maqsad faqatgina jasadni qiynashmidi? Yo'q. Yo'q. Unda xushu bo'lishi kerak edi. Qo'rquv bo'lishi kerak edi. Umid bo'lishi kerak edi. Qalbingiz shamdek erib, ko'zlaringizdan yoshlar oqishi kerak edi. Agar shunday bo'lmagan bo'lsa, sizni hajji

siz, sizni umringiz nuqsonli bo'libdi. Chunki birodarlar haj umra bu Allohga yaqin bo'lish, iqbol qilish, bog'lanish, qalbni Allohga bo'lgan muhabbat bilan to'lib toshishi. Mana shu o'rinda biz musulmonlar, bizdan Alloh xohlagan ibodatlar bilan boshqa din vakillarini qiladigan marosimlar orasida farq bo'lishi kerak. Shuni bilib olishimiz kerak. Mana musulmon bo'lmagan xalqlar.

hindular, indeislar, o'zbekcha aytganda. Yoki bo'lmasa afrikadagi shu bir nima deymiz, o'sha hali ham ibtidoiy jamoa davrigida yashay ekanlar. Ular ham ibodat qilib qilayotgan ishlari bor. Xatti harakatlari bor, imo ishoralari bor, g'oyasi yo'q, ma'nosi yo'q, maqsadi yo'q. Pichir pichirlar. Bizni ham amallarimiz, birodarlar, shularnikidaqa bo'lib qolmasin. Biz Alloh buyurgan ibodatni qilib,

qalbimiz jiz etmasa, qalbimiz bir narsani sezmasa, bu

Alloh bizdan talab qilgan amal bo'lmabdi. Alloh taolo aytadi, mana alax surasida. Sajda qil va yaqin bo'l. Sajda qil, yaqin bo'l. Demak, bandani sajda qilishlikdagi topish kerak bo'lgan narsasi Allohga yaqin bo'lish. Aqrobuma yakunu abdumai robbihi fahuvasajib. Rasululloh aytganlar, bandani Allohga eng yaqin bo'lgan

holati, o'rni, vaqti bu sajda holati deganlar Rasululloh sollallohu alayhi vasallam. Shu boshingizni yerga qo'yganda, yaqinlik rizq qilyapsizmi? Agar ha degan javobni topsangiz, qalbingizda hushuvi bor ekan. Bir kishi, payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamni zamonlarida, u zot masjidda o'tirganlarida, kelib namoz o'qidi. Ikki rakatmi, to'rt rakatmi o'qidi, keldi. Rasululloh aytdilar, bor, namozni qaytadan o'qi. Sen

namoz o'qimading. Ikkinchi marta o'qib qaytib keldi. Rasululloh yana shunday dedilar. Uchinchi marta o'qib keldi, Rasululloh shunday dedilar. Chunki uni namozida xushuvi yo'q edi. O'sha qarg'a qon cho'qiganday namoz o'qigan edi. Shuning uchun payg'ambarimiz uni namozini bir necha marta qaytardilar. Birodarlar, xushuvi qalbni Allohga moyil bo'lishi. Xushuvi qalbni Allohning huzurida boshingni egib turishligi.

shu bo'yin so'nib turishlik. Xushu manzilat haqidagi ikkinchi oyat. Istedivilla, alam ya'ni lillatina a manu antaxsha qulubuhum lidik rilla. Imon keltirgan zotlar uchun dillari Allohning zikriga moyil bo'ladigan, hoshi bo'ladigan vaqti kelmadimi? Xushuli bo'lgan qalb muhabbatni his qiladi. Bunaqa qalb titraydi.

bilasizmi? Ba'zida shunday bir hadisni eshitasiz, yoki biror bir salafi sog'liqlarni hayotidan bir voqeani eshitasiz da, ko'zizga yosh keladi, badanini siltirab ketadi. Bu mo'minlikni alomati. Istadi billah.

faqat Alloh nomi zikr qilinganida qalblariga qo'rqun tushadigan, uning oyatlari tilovat qilinganda, imonlari ziyoda bo'ladigan va parvardigorlarigagina suyanadigan kishilar haqiqiy mo'mindirlar. Allohni zikri bo'lganda, Allohni kitobi tilovat qilinganda, bunday odamlarning, haqiqiy mo'minlarning etlari jimirab ketadi. Ko'zlari yoshlanadi.

yuzlar yorishadi, jildlari titraydi, asablari iztirobga tushadi.

qachon biz Allohni zikr qilib turib yig'ilarkin biz a? Qachon qur'on tilovatini eshitib turib, ko'zlarimizga yosh kelar ekan a? Allohga bo'lgan muhabbat ajdidan, bu ko'zlardan yosh oqarmikin a bizdan ham? Qo'rqib, umid qilib, namozlarni yig'ilarmikin biz ham? Qachongacha jafoda bo'lamiz birodarlar? Qachongacha uzilishlikda, teskariylikda, uzoqlikda bo'lamiz? Banda.

gunoh sodir qilsa, gunoh ishni qilsa, Alloh uni jazolaydi. Bir bandani Alloh taolo jazolamadi. Bitta gunoh qildi, ikkita gunoh qildi, uchta gunoh qildi, lekin jazo kelavermadi. Jazo deganda bu banda, bu yumroq banda faqatgina bir moliga yoki joniga zarar yetishini o'ylayapti. Qaytaramiz. Bandadan, mo'min bandadan gunoh sodir bo'lsa, Allohdan jazo keladi.

shu bandani Alloh qancha ko'p yaxshi ko'rsa, qancha yaqin bilsa o'ziga, jazo tezroq keladi.

live stream. Rasululloh sollallohu alayhi vasalloh, Alloh taoloning eng yaxshi ko'rgan bandasi. Ana shu ko'p saxoba kelib, menga ham Allohni kitobidan bir narsani o'rgating deganida, Rasululloh nima qildilar? Yuzini burib oldilar bu yoqqa. Nima uchun? Qurayishning zodagonlarini da'vat qilib turgan paytda, bu kishi kelib, Rasulullohga shu gapni gapirib, chalg'itdi. Yuzini burib oldi, Rasulullohdan xato sodir bo'ldi. O'rnida tushdi mumoyat.

abasavotavalla, anjaahul, a'ma. Demak Alloh yaxshi ko'rgan bandasidan xato sodir bo'lsa, jazoni tezda berar ekan. Yoki sahobalar o'qitgunidan. Ellikta kamonchi tushib ketdi, o'nida jazo keldi. Yunus alayhissalom qavmini Allohni ruxsatsiz tashlab ketuvdi, o'nida jazo keldi. Xulosa, mo'min bandadan gunoh sodir bo'lsa,

agar Alloh shu bandasini o'ziga yaqin olib, yaxshi ko'rgan bo'lsa, jazoni tezlab berar ekan. Endi biz aytayotgan bu gumroq banda, bitta, ikkita, uchta, o'nta gunoh qildi, jazo kelib yubormadi. Shunda turib, dedi ichida parvardigor, senga osiylik qilsam ham, meni jazo olmayapsan a? Alloh tomonidan uni qalbiga shunday bir sho'r tushdi. Go'yoki Alloh taolo dedi, ey bandam, seni.

jazolab qo'ydimi u? Sezmadingmi? Nima edi u jazo? Menga munojot qilish ne'matidan seni mahrum qilib qo'ydimi u? Menga munojot qila olmay qolding u, shu jazo edi, sezmayapsanmi shuni? U jismoniy yoki moliyalik keladigan jazodan ko'ra og'irroq jazo. Sunnatga qilolib ishlaringiz bor. Shularni qilib turib, namozga turasiz.

masalan, suvni tikka turib ichdingiz, tohiratda cho'loq cho'lpib qildingiz, namozga turdingiz. Qandaydir namozingizda bir nuqsonni his qilasizmi yo'qmi? A? Namozni orqaga surdingiz yoki biron sunnatda tark qildingiz, qalbingizda bir qattiqlik yoki bir Allohdan uzoqlashganingizni his qilasizmi yo'qmi? Qalbida xususiy bor odam bitta shunga o'xshagan xatoni qilganda his qiladi o'zida. Alloh bilan o'zini o'rtasiga parda tushib qolganini.

birodar, seni turmushing har qancha zo'r bo'lmasin. Topish, tushishing har qancha katta bo'lmasin. Uy joying hashamatli bo'lmasin. Bularni hammasi seni ko'zingda qadrsiz bo'lib qoladi. Agar Allohdan uzoqligini his qiladigan bo'lsang. Allohdan uzoq bo'lib qolganda his qilsang, bular senga tatimiydi. Mana, masalan bir musulmonga, iymonida bir sodiq bo'lgan musulmonga, ma'no diniga o'tsang,

senga bu deylik, bir million dollar beramiz desa, faqat iymonida sodiq bo'lsa u odam, bu gapni oxirigacha eshitadimi chidab? Nimaga? Chunki iymonida sodiqda oxirigacha eshita olmaydi bu gapni. Demak, qalbida buni xushuvisi bor edi. Xushuvi bo'lmasa, ibodatlarimizda, bu amallarimiz ma'nosiz xatti harakatga aylanib qoladi.

Allohni oldida bandani hokisor turishligi, boshini eggandek, qalbini ham egib turishligi. Xushu so'zining shar'iy va lug'aviy ma'nosi. Xushu degani, egish, pasaytirish degani. Boshni pastga tushirib egilib turish degani.

hoshia. Mana biz aytayotgan xushu so'z. E, muhammad alayhissalom. Siz, sizga o'rab olguvchi qiyomat kuni haqidagi xabar keldimi? U kunda kofirlarning yuzlari egilib qolguchidir. Hoshia, ya'ni egilib turadi. Lug'aviy ma'nosi hoshia degani, hoshia degani egilib turadi.

ish ekan. Masalan, jinoyatchi qo'lga tushdi. O'g'rimidi, qotilmidi, xullas, jinoyatni ustida ushaldi. Qo'liga tishdan solib qo'yishadi, ko'rsatadi televizorda. Yuzi qaqqa qarab turgan bo'ladi. E'tibor beringlarda, yerga qarab turadi, nimadan? Uyalganidan. Demak, xushuq degan lug'aviy ma'nosi, boshini yeriga egib turgan

kuchlik, xor bo'lishlik, egilishlik. Alloh taolo toha surasida aytadi, astag'firulloh,

yavma edin yettabi'una da'yala ivajala va hosha atil asvatul irrahman, fala tasmau illa hamsa. Toha surasi. U kunda odamlar maqshargohga chorlovchi farishtaga egilmay, burilmay ergashuvlar. Itoat qilurlar, ovozlar ham rahmonga xushu qilur, ya'ni ta'zim qilur, egilur. Bas, faqat pichirlashnikini eshituvchisiz. Sokin holda.

xo'rlik bilan boshni egishlik.

cha harakat qilayotganini. Agar uni qalbi xushuvli bo'lganida, namozida, a'zolari ham xushuvli bo'lar edi. Alloh akbar degan tamom, takbiri tahrima u. Nima degani? Bu takbir dunyoni hamma ishlarini harom qiladi. So'zlarini ham, xatti harakatlarini ham shunaqa qiladi. Namozdagi odam agar xushuv bilan o'qiyotgan bo'lsa, qalbida xushuv bo'lsa, uning a'zosi

a'zolardan shu xushu ko'rinadi. Demak, ortiqcha xatti harakat namozdagi xushuni yo'qligini bildiradi. Aqul qovli haqida va astag'firullohu alayhi va lakum. Innallohu va malakatuhu yu solloni ala nabi, ya yuqilladingna amonu sollu alayhi va sallamu taslima. Assalomu alaykum va rahmatullohi va barakatuhu.