fimm anzalallohu sakinatahu ala rasulihi va ala mu'minin. Va anzala junudan lamb tarovha va adaballadina kafaru va dalika jazavul kafirin. Keyin Alloh payg'ambariga va mu'minlarga o'z tomonidan xotirjamlik nozil qildi. Ya'ni Alloh o'zini payg'ambari va mu'minlarga xotirjamlik nozil qildi. Alloh tomonidan beriladigan mavhiba, mavoa
ohib deyiladi sakinat. Sakinat makosib emas.
odamlar bor, boshiga musibat kelganda Alloh deydi.
inobat. Mana shu Allohga inobat qilish, Allohga qaytish, iltijo qilish, inobat qilish ikki xil bo'ladi. Ulug'iyat inobati va rubbiyat inobati. Rubbiyat inobati qanaqa bo'ladi desa, samolyotga chiqdi. Musulmoni kopiri, taqvodorni fojiri, erkagi ayoli, boyi kambag'ali. Musulmon odam o'tiradi da, subhanalloh deydi, saharalarini ha deydi. O'tiriblar Allohga.
ne'mati ekanligini eslaydi. Parvardigor eson omon ko'tarilib, eson omon qo'yib olaylik deydi. A boyagi kofir nima deydi? Ichadi kerak bo'lsa. Allohni eslamaydi. Endi mana shu samolyot, turbulentnostga kiradi. Ha, mayli magnitniy buraydi, nima deydi, o'sha kirib, bunaqa qilib chayqalib, samolyot qulashda xavf bo'lib qolgan paytda, subhanalloh, hamma Alloh deydi. Boyagi muomala Allohni o'ta chiqiblar. Haligi ateist, ateistlik esidan chiqqan.
biladi, ey xudo o'zingiz saqlagin deydi. Ya'ni buni tabiatida bor. Musibat bo'lganda, ustiga qiyinchilik kelgan paytda, albatta Alloh deydi. Bu rubbiyat inobati deyiladi. Endi ulug'iyat inobati qanaqa desa, doim Allohga qaytadi bu odam. Boyib ketganda ham, kambag'al bo'lganda ham, sog' bo'lganda ham, kasal bo'lganda ham. Demak, yengil kunlarida Allohni eslagan bandalariga Alloh qiyinchilik
kunlar keladigan bo'lsa, sakinatni ato qiladi. Xotirjam bo'lasiz. Xotirjam bo'lasiz.
fasohat bor. Tilimiz haqni gapiradigan bo'lib qoladi.
sakinatni birinchi qismini muhosabatu nafs dedik. Ya'ni nafs inson o'zini nafsini nima qilib turishligi, hisob kitob qilib turishligi. Ikkinchisi, mulotofatul xalq dedik. Ya'ni haloyiq bilan lutf ila, muloyimlik bilan muomala qilishlik dedik. Ana shu joydan davom etkazamiz. Demak, birinchisi, muhosabatu nafs, inson o'zini hisob kitob qilib turishi kerak. Agar dunyoda o'zini og'ir hisob kitob qilib,
tergab tursa, qiyomatdagi hisob kitobi yengil bo'ladi. Agar inson dunyoda o'zini umuman hisob kitob qilmasa, yengil tashlab qo'ysa, qiyomatda hisob kitobi og'ir bo'ladi. Mulot opa tul xalq. Maxluqotlar bilan lutfila, yumshoqlik bilan muomala qilishlik. Mana ota sifatida biz uyda farzandlarimiz yiqilayotgan muomalamizni aytib o'tdik. Ota bo'lganimiz uchun bizni albatta yaxshi ko'rishga majbur emas farzandlar. Boq.
qilib qo'yganimiz uchun, katta qilib qo'yganimiz uchun. Biz komil inson bo'lishligimiz kerak, ularni muhabbatini qozonish uchun. Aytdik, mansabdorlar, podshohlar, quvvat egalari o'zlarining quvvati bilan, mansabi bilan, kuchi bilan odamlarning bo'yinlariga ega bo'lgan. Lekin qalblariga emas. Ularni borligida hurmat qilishgan, qo'llab quvvat qilib turishgan, aytganini qilgan, lekin qalbida muhabbat bo'lmagan odamlarni ularga nisbatan.
ammo payg'ambarlar esa zaif bo'lishiga qaramay, kambag'al bo'lishiga qaramay, nochor bo'lishiga qaramay, odamlarning qalblarini kasb qilishgan. Hech qanday qo'rquvsiz, bosimsiz. Odamlar payg'ambarlarni yaxshi ko'rishgan. Payg'ambarga itoat qilishgan. Ulardan qo'rqqanligi uchun emas, ulardan bir narsani ta'ma qilganligi uchun emas, payg'ambarlarning komil inson bo'lganligi uchun ergashishgan, ularga muhabbatli bo'lishgan.
Alloh taoloning hikmati mana shunday bo'lishini taqozo qildi.
o'zimizga muloyim bo'lsak, uni ulfatligi davomiy bo'ladi. Agar begonaga muloyimlik qilsangiz, uni qalbini kasb qilasiz, o'zingizga do'st qilasiz. Agar dushmanga muloyimlik qilsangiz, uni g'azabi pasayadi. Demak, qalbida sakinati bor odamgina odamlar bilan muloyimlik ila muomala qila oladi. Demak, sakinatni birinchisi, muhosabati nafs.
aka taroho, fa inla takun taroho, fa innahu yaroka. Allohni ko'rib turgandek ibodat qilishing, ehson. Endi garchi Allohni ko'ra olmasang ham, u seni ko'rib turibdi. Yana qaytaraman. Siz, odamlar va Alloh, o'zingiz bilan bo'lgan muomalangiz, o'zingizni nafsizni hisobga topib turish bo'ladi, muhosabat u nafs. Odamlar bilan bo'lgan muomalangizda muloto fotul xalq xaloyiq bilan muloyimligi u muomala qilasiz.
Alloh bilan bo'lgan muomalada, Alloh meni ko'rib turibdi deysiz.
va qabrda suyaklarni chirib ketishini eslashlik.
o'lim va chirib ketishni eslash edi. Mana shu hayo bo'ladi. Darsimiz avvalida aytdik, sakinat bu imonning samarasi. Imoni yo'q odamda sakinat bo'lmaydi. Imoni yo'q odamda sakinat bo'lmaydi. Chunki sakinat faqat mo'minlarga beriladigan Allohning in'omi. Aytdik, sakinat makosib emas, u mavo hid. Banda sa'ya harakati bilan uni kasb qila olmaydi.
balki Alloh taomondan unga ato qilinadi. Sakinat Allohning atosi, sakinat iymonning mevasi. Haqiqat shuki, agar sen qalbida sakinati bor muammo bilan muomala qiladigan bo'lsang, shunaqa odamga uchragan bo'lsang hayotingda, qalbing moyil bo'lib qoladi unga. Bir marta suhbat qilib o'tirding, yana bir marta o'tirishni xohlab qolasan. Iymoni quvvatli bo'lgan, amali
bo'lgan, mo'min bilan birga bo'lsak, bizni qalblarimiz ularga nisbatan, bizni qalbimizda unis paydo bo'ladi. Qaytaramiz. Iymoni quvvatli bo'lgan, amali solih bo'lgan, mo'min bilan birga bo'larkan, odamlarni qalblarida unga nisbatan bir unis paydo bo'ladi. Yaqinlik, iliqlik. Demak, qalbida sakinati bor mo'min bilan odamlar muloqot qiladigan bo'lsa, ularni qalbida mana shu unis paydo bo'ladi. Shuning uchun yana bir marta o'tirishlikda xohlaysiz.
siz. Bunaqa odam bilan birga o'tirganda, qolgan odamlarni qalblarida sakinat paydo bo'ladi, o'zlarini yaxshi his qiladi. Buni siri nimada? E, bir xilga odam bo'ladi, oldida turging kelmaydi. Bo'ladimi shunaqa? O'tirdi, to'yg'zadi da, shikoyat qilaveradi, dardini aytaveradi, problemani aytaveradi, benzinni qimmatlab ketdi, ko'chalar mana qo'yib ketdi, anaqa. Unaqa odamni uzoqdan ko'rib qochasiz. Endi biz aytayotgan
qalbida sakinati bor odamni, nimaga suhbatiga intilaverasiz? Nimaga uni majlisda o'tirishda keyin intilasiz? Buni siri nimada? Siri shuki, Alloh mana shu bandasini qalbiga tajallik qildi, qalbiga sakinatni tushirib qo'ydi, sen u bilan birga o'tirganingda, shu sakinatdan senga ham yo'qadi. Qarang da, atrofingizda bormi shunaqa odam? Demak, mana shunday sakinat
bor odam bilan muomalada bo'larkan, odamlarga ham mana shu sekinlikdan biri ulush nasib etadi.
hikmatdan aytilinarkan, as sohibu sahibun. Do'st o'ziga tortuvchi bo'ladi. Do'st erchituvchi bo'ladi. Baqirroq odamlar bilan ulfat bossangiz, siz ham baqirroq bo'lib qolasiz. Endi qarang birodar, atrofingizda shunaqa, siz u bilan o'tirsangiz, qalbingiz taskin topadigan ulfatlarda nechta bor? O'zi umuman bormi bunaqa odam?
shuning uchun aytiladi, xoli seni Allohga chaqiradigan, so'zi senga Allohni eslatadigan insonni o'zingga do'stin. Aqli rojih, qalbida sakinati bor odamni do'stsang, saodat topasan. Mo'min kishining saodatini, baxtini siri shunda. Shuning uchun mo'minlar o'tirishganda, bir birini ko'rganda, qalbida sakinat paydo bo'ladi. Ro'yatil iq'von, madahabatul ilaxzan deyiladi. Xo'p.
marta. Alloh yo'lida tanishgan, Alloh uchun do'st bo'lgan birodarlarni ko'rishlik, g'am qayg'uni ketkaza oladigan narsa bo'ladi.
mo'minlar majlisi yig'ilib o'tirar ekan, agar bularni o'rtasini Allohga bo'lgan iymon birlashtiradigan bo'lsa, o'tirdi, ularda qalbada xursandchilik paydo bo'ladi. Alloh azza va jalladan birodarlar mana shu iymonning samarasi bo'lgan shu sakinatni bizga ham ato qilishini so'raymiz.
bir faqat odamni tasavvur qiling. Topish tushishi ko'p emas. Uy joyi ham nomiga uy joy. Ayoli ham husni o'rtachadan pastroq. Jamiyatda ham o'rni ko'p ham baland emas. Ko'rinishi ham ja chiroyli emas. O'rtachadan pastroq odam. Endi agar Alloh shu bandasini qalbiga tajallik qilib, sakiynatni solib qo'ysa, yer yuzidagi podshohlardan ko'ra baxtliroq insonga aylanadi.
Allohdan shuni so'raylik. Biz o'sha baxtni, xotirjamlikni, huzur halovatni so'rayapmizmi? Bu albatta pul bilan bo'lishi shart emas.
when you are worthy of humility, Alloh give you, you are the most blessed man. Umar ulug' xattob deyiladi. Yana boyazud bastomi deyiladi. Aytadiki, agar podshohlar, podshohlar, bizda bor bo'lgan narsani bilishganida edi, qalbimizdagi sakkina, saodatni nimagini bilishganida, ana shu narsani tortib olish uchun qilichlari bilan kelib, bizga qarshi urishgan bo'lar edi.
sakiynat mana shunday ulkan ne'mat, birodarlar, Allohning atosi.