61-QISM / HAYO MANZILATI (2/5) / NAFSNI POKLASH / ABDULLOH DOMLA / ABDULLOH DOMLA

deydi. Bu borliqda birodarlar faqatgina Alloh taoloning xohishi voqe bo'ladi, sodir bo'ladi. Allohdan o'ziga iloh yo'q. Allohdan o'ziga iloh yo'qning ma'nosi shu. Ma sha Allohu kana, voma lim yasha, lim yakun. Alloh nimani xohlagan bo'lsa, bas u narsa voqe bo'ldi va nimani xohlamagan bo'lsa, voqe bo'lmadi. Mana shu narsaga e'tiqod qilishlik iymonning eng oliy darajasi.

inson bolasi yetishi mumkin bo'lgan ilmning cho'qqisi, nihoyasi, bu tavhid. La ilaha illalloh. Agar birodar, senda mana shu ilm bo'lsa, tavhid bo'lsa, haqiqiy ma'noda tushunib yetsang la ilaha illallohni ma'nosini, la ilaha illallohni ma'nosini tushunib anglab yetsang, mushkulalaringni hammasi hal bo'ladi. Qanday qilib? Chunki aytdik, la

la ilaha illalloh degani, Allohdan o'ziga iloh yo'q. Alloh xohlagan narsa bo'ldi, xohlamagan narsa bo'lmadi. Buni buyog'iga ham Alloh xohlagan narsa bo'ladi, xohlamagan narsa bo'lmaydi. Demak, seni ustingda bo'ladigan har qanday yaxshi yomon ish Alloh taoloning qo'lida. Senga nima musibat kelsa, ustingga, bu qilgan gunohing sababli keladi. Agar sen la ilaha illallohni tushunib, Allohga osiy bo'lishidan qo'rqsang va Allohga osiy bo'lmasang,

demak mushkulalaringni hammasi hal bo'ldi. Chunki ustingda qanaqa muammo, qanaqa mushkula, qanaqa bir problema bo'lmasin, bularni hammasini aslida gunoh yotadi. Chunki Alloh taolo aytyapti, istaydi billah, ma asobakum min musibatin fabima kasabat aybiykum va ya afon kafir. Nima musibat kelmasin deyapti Alloh taolo. U molingga kelgan musibatmi, sog'lig'ingga kelgan musibatmi,

musibatmi, hurmatingga kelgan musibatmi, oilaviymi, iqtisodiymi, ijtimoiymi, qanaqa muammo bor bo'lmasin, deyapti Alloh taolo, bima kasabat aydiykum. O'zinglar qilgan gunoh tufayli keladi deyapti. Shuning uchun aytyapmiz da, la ilaha illallohni tushunsang haqiqiy ma'noda, faqat Allohni xohishi bo'lishini bilsang, gunoh qilgani uyalasan, hay'o qilasan. Gunoh qilmayapsanmi? Gunohdan o'zingni e'tiyot qilyapsanmi?

bo'lsangmi? Demak, muammo qolmaydi ustingdan. Haqiqiy hayoli odam kim? Allohdan hayo qilgan odam. Allohdan kim hayo qilayotgan bo'ladi? Gunohlardan o'zini tegayotgan odam. Kechagi darsimizda aytdik, yuzingizga qara olmaydi uyatchang, yerga qarab turadi, hayoli, yuzlari qizarib ketadi, sal bir nojoya gapni eshitsa, bir xijolat bo'lib ketadi yu. Katta katta gunohni bir chekkada qilib qo'yaveradi. U odam

odamlar o'ylayotgan hayo emas, biz aytayotgan hayo. Haqiqiy hayo Allohdan qilingan hayo. Haqiqiy hayoli odam, hech kim ko'rmayotgan joyda ham Allohdan hayo qilib, gunohdan o'zini tiyadi. Mana shu hayoni gapiryapmiz biz. Ana, g'arbni qarang, eslik hammasi, odoblik, zo'r, kulishadi, bir bir chiroyli muomala qilishadi. Ha, ana shu katta shaharlarni bittasida juda bir katta

rayonda svet o'chib qoluvdi. Kamera nablyudeniyalar o'chuvdi, ko'ling bo'ladi asl basharasini. Ularning odobliligi, birovni haqqidan qo'rqishi, o'g'irlik qilmasligi bari kameradan qo'rqib edi. Mana kamera o'chgandan keyinmi, qo'liga kirgan narsani o'sha supermarketdan talon taroj qilishdi. Endi Allohdan haqiqiy hayo qilgan odam nima qiladi? Svet o'chib qoladimi? O'chmaydimi?

xayoliy odam. Tushunarli gap biz xas xayolda gapiryapmiz.

brat. Sen haqingda Alloh taolo nima deyish qiziq bo'lib qoladi. Demak mushkulang hal bo'ldi. Hamma yuzlarni bir chekkaga surib, bitta yuz uchun ishlagin, u yuzning egasi qolgan yuzlarni rozi qilib qo'yadi. Hamma mushkula, muammolarni bir chekkaga surib turib, bitta g'am, bitta mushkulani bo'yningga olgin. Hamma g'amni chekkaga surib, bitta g'amni zimmangga olgin, Allohni rozi qilishing g'amini. Qolgan g'amlaringga Alloh o'zi kifoya qiladi.

agar hamma ishingni Allohni o'zi bilan bitirishni o'rganib oladigan bo'lsang, sen haqiqiy rohatni topasan, birodar. Chunki mana shu gaplarimizning xulosasi, xulosa tul kalom, la ilaha illalloh degin. Allohni yakkalagin. Muvofiq bo'l. Odamlarni ko'pchiligi, mana musulmonlarni ko'pchiligi kalimani aytadi. Musulmonlarni orasida mana shu kalimani aytib turib ham o'zi bilgan

bilmagan holda yashirin, maxfiy shirkga kirib qoladi. O'zi la ilaha illalloh degan, namoz o'qiydi, o'zini muvofiqda biladi, ammo o'zi bilmasdan yashirin, maxfiy shirkga kirib qoladi. Nima bu? Astabi billah, voma yu uminu aksaruhim billahi illavohim mushrikun. Ularning ko'plari Allohga faqat mushrik bo'lgan hollaridagina iymon keltirurlar. Ya'ni o'zi bilmagan

bo'lmagan holda shirk keltirib qo'yadi. Bu yerdagi ochiq shirk emas, bu maxfiy shirk deyilyapti. Demak, birodarlari, iymon bu e'tiqod, aqidat. Iymon bu sulukiyat, axloq, odob, muomala. Iymon bu go'zal xulq. Hatto mana shu yerda odamlarga aziyat yetkazadigan toshmidi, tikonmidi, shishamidi, shuni bir chekkaga surib qo'yishlik ham iymonni ko'rinishlardan bittasi.

chunki aytdi ku, iymon bu suluvkiyat. Yurish turish xatti harakat. Moshina minayotganimizda ham iymonimiz esimizda tursin. Moshinani parkovat qilayotganimiz paytimizda ham iymonimiz esimizda tursin. Hech kim ko'rmayotgan bo'lsa ham qo'yib ketavermaylik odamlarga xalaqit qiladigan joyga moshinani. Kimdan uyalaylik? Kimdan uyalaylik? Yangisini aytib beraman kechagi bo'lganini. Filarmoniyadan kelyapmiz, probka bo'lib ketyapmiz endi. Bilasizlar filarmoniy yo'lini. Bitta

qisilib yurib chekkadan changitib kelyapti. Hech kimni Allohdan uyalmayapti. Qisib qisib kelyapti. Men sal chiqibroq oldim, atay. To'sib qo'ydim. O'tib o'tib turib, shunday yonboshiga o'tib chiqib turib menga do'q qilmoqchi bo'lgan edimmi deb qaradi da, tanib qoldi domla ekanman. Assalomu alaykum dedi. Bo'ldi, qaytib hech kim narg'on qilmadi. Mendan uyaldi. Mendan uyaldi. Meni qo'limda hech narsa yo'q bo'lmasa. O'ziga o'xshagan go'shtdan, suyakdan iborat odamdan uyaldi.

ungacha Allohdan uyalmayotuvdi. Endi shoshilayotgan bo'lishi mumkin, nomini o'tkazyormadingizmi desangiz, keyin shaytyoni buyog'iga o'tgandan keyin indamay orqamda ketdi. Agar shoshilish bo'lsa o'tib kelsa bo'ladi, ikkita palasa edi bu yoqda yangi asfalt. Har bittamizni ustimizda bor shu narsa. Hurmatli, obro'li odamni ko'rgan paytda xijolat olib ketamiz deydi, ro'y yuramiz. Allohdan hayo qilishliging to'g'riroq emasmidi undan burun? Tanish manzarami?

tanish manzarami? Allohdan uyalishlikka haqliroq emasmidi shu ukamiz? Bu hayotga bog'layapmiz, e'tibor beryapsizlarmi? Agar siz muvofiq bo'lib, Allohni yakkalab, Allohdan hayo qilsangiz, gunoh qilmay qo'yasiz. Gunoh qilmay qo'ydingizmi? Ishlaringiz tekkiz bo'ladi, hammasi. Iqtisodingiz ham zo'r bo'ladi, siyosatingiz ham zo'r bo'ladi, oiladagi munosabatlaringiz ham to'g'ri bo'ladi. Hamma muammolarimizning ildizi

Allohdan hayo qilmaganligimiz. Tekshirib ko'ringlar. Tekshirib ko'ringlar. O'sha bolamiz betarbiya bo'lib anqatyaptimi? To'yg'izdimi? Demak, qayerdadir biz o'zimiz xato ketganmiz. Yo ota onamizni biz ham anqatganmiz. Yo unga olib kelib berayotgan luqmamizda gumon shubha bo'lgan. Ishonuringlar, besabab mashina to'xtab qolmaydi da. Chap o'chib qolmaydi mashina. Demak, ichida bir muammo bor.

shuning uchun bolalar bilan urishavermanglar. Qandoq balo kunda tug'ilib qolgansan? Nimaga falonchini bolasiga o'xshamaysan demanglar. Yana qaytarib aytamiz. Hayotimizda qanaqa muammo bo'lsa, biz Allohdan hayo qilmaganimiz uchun, gunohdan o'zimizni tiymaganimiz uchun bo'layotgan bo'ladi. Tushunyapsizlarmi mavzuni? Allohdan uyaling. Allohdan uyaling. Yana hayo haqida.

hudri roziyallohu anhu qola, ka'na Rasulullohi sallallohu alayhi vasallam ashadda hay'an, minal abro'i fi qidriha, fayzaro ashayyan yakka rovuhu, arofnahu fi vajjihi. Buxoriy va muslimdan. Bu saxoba aytadiki, Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning hayosi. Mana, hayo haqida gapirganda, hayoli insonlarning ustozi muhammad mustafo sallallohu alayhi vasallam bo'ladilar.

bittamizda qaysidir darajada hayo bor. Hatto ko'chada so'kinib baqir chaqir qilib, behayolik qilib yurgan erkak bo'lsin, ayol bo'lsin, ota enasini, oila a'zolarini orasiga kirganda, hayo bilan turadi. Hayo bor da insonni tabiatida qaysidir darajada. Mana, eng hayoli zot muhammad mustafo sollallohu alayhi vasallammi? U kishining hayosi qaysi darajada edi? Qaysi darajada bo'lgan?

saxoba aytadi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hayosi nikoh kechasi to'shagida yotgan qizning hayosidan ko'ra qattiqrog'i edi. Agar u zot deydi bu saxoba, bir narsani yoqtirmasalar, yoqtirmagan narsani ko'rsalar, biz buni u zotning yuzidan bilib borar edik. Shu darajada hayoli bo'lgan payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam. Ana bizga

ibrat kim? Hozirgi davrda aksincha, ana shu behayo bo'lishlik ilgari suriladi.

behayo inson so'zi xuniga oladi, qo'pol bo'ladi, dag'al bo'ladi, sulukiyati yomon bo'ladi. Bunaqa behayo odamlar odamlarni xijolatga qo'yishlikni yaxshi ko'radi. Bora har bir ulfatlarni ichida, jo'ralarni ichida bitta yarimta odam bo'ladi, imkon boricha biroz ustidan kulib oladi. Bir pasda masxara qilib qo'yadi. Xijolat qilishlikdan o'zi huzul oladi. Bora, bor, o'sha anavi, o'sha

chi. Lekin o'sha palonchi ham o'zini shunaqa deb bilmaydi. Payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallam aytadilar, la toham mirul vujud yuzlarni qizartirmanglar. Ya'ni odamlarni yuzlarini xijolatga qo'yib qizartirmanglar. Mo'min odam bunaqa bo'lmaydi. Mo'min odam birovni xijolatga qo'ymaydi. Agar biz mo'min bo'ladigan bo'lsak, payg'ambarimizning payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallamning hadesini eshitdik. Odamlarni

yuzlarini qizartirmanglar deyaptilar, xijolatga qo'ymanglar deyaptilar.

o'qishlik kerak, asl o'qishlik kerak. Hozir shu yil chiqargan odam turib tahorat qilsa, bilinib qoladi. Nabi sallallohu alayhi vasallam, ko'ryapsizmi? Odamlarni xijolatdan chiqarishligi bo'lgan xarjligini. Aytdilarki, kunlu mani akalar laxmal jazur, laxmal jazur, faoliyat avvalo. Tuya yeyish, tuya go'shtini yeganlar turib tahorat qilsin dedilar. Sahobalar hammamiz yedik yu Rasululloh deganida, kunlu kun faoliyat avvalo.

tahorat qilinglar dedilar, hammalari turib tahorat qilishdi. Bu zot muhammad sallallohu alayhi vasallamda indamasalar ham bo'laveradi. Xijolatdan chiqarib qo'yyaptilar. O'zi xijolat qilishlik emas, o'zi odamlarni noqulay holatga qo'yish emas. Noqulay holatga kirib qolgan odamni chiqarib qo'yyaptilar. Hamma turib tahorat qildi, demak hech kim bilmay qoldi kimdan yel chiqqanini. Aytyapmiz ku, payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallamning

hayosi, nikoh kechasi, o'zini to'shigida yotgan qizdan ko'ra, qattaroq edi hayosi. Agar bir narsa yoqmasa u zotga, nima qilardilar? Yuzlaridagi holatdan saxobalar bilishib olar edi. Payg'ambarimizga yoqmadi bu narsa deb. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadilar, innamin min ma'durakannasu min kalaminu buva, ida alam tasdahi, fav al mash'ita. Avvalgi

payg'ambarlardan, dedilar Rasululloh. Avvalgi payg'ambarlardan odamlarga yetib kelgan gap shuki, agar hayo qilmasang, bilganingni qil. Demak, hamma payg'ambar shu gapni bir xil aytib kelgan. Uyalmasang, bilganingni qil. Bu hadisni bir qancha ta'virlari bor. Bittasi. Birinchisi, agar qilayotgan ishing, odamlar ularni uni ko'rsa, xijolat bo'lmaysanmi? Demak, qilaver, muboh ish ekan. Masalan, katta bir

ansabdor odamsan yoki bu katta olimsan. Ko'chaga chiqib, o'sha magazindan mayda shudani qilib ketyapsan. Shu ishingdan uyalmaysanmi? Yo'q, bu boqish, demak qilaver. Odamlarni ko'zida bu ish bilan xijolatga qolmaysanmi, qilaver. Lekin bu ta'virlarning zaifi. Lekin uloqmonlarni orasida mashhur bo'lgan, quvvatliroq bo'lgan ta'vil shuki, agar sen hayo degan narsani unutib qo'ygan bo'lsang, bilgan ishingni qil.

that? Behayo bo'lib qoldingmi? Demak sen odob va axloq maqomlaridan mahrum bo'lib qolasan. Endi bilganingni qilaver. Bu tahdid. Bu tahdid. Aqul qovli hayda, astag'firullohu alayhi va lakum, va assalomu alaykum va rahmatullohi ta'lim va barakatu.