bismillahir rohmanir rohim. Alhamdulillahi robbil a'lamin. Va salatu va salamu ala shurufil mursalin va ala alihi va ashabihi ajma'in. Ammabot assalomu alaykum va rahmatullohi ta'limu barakatuh. Tazkiyati nafs. Nafsni poklash darslaridan birodarlar faqirlik manzilatini boshlaganidek davom etamiz. Alloh subhanahu va taolo qur'on ekanimda marhamat qilib aytadi.
ey insonlar, sizlar Allohga muhtojdirsizlar. Alloh taoloning o'zigina behojatdir va maqtovga loyiq zotdir. Alloh azza va jalla mana oyatda insonlarning hammasini o'ziga muhtoj ekanligini aytyapti. Ey insonlar deyapti.
bu yerda musulmoniyam, kofriyam, ateistiyam hammasi kirib ketadi. Mana shu oyatning nasosi bilan, birodarlar, bandaki bor, Allohga muhtoj. Mana shu muhtojligi, Allohga faqirligi, bandani foydasi uchunmi, zarari uchunmi? Demak, inson zaif, inson muhtoj, inson Allohga faqir. Uni faqir bo'lishligi, Allohga muhtoj bo'lishligi, uni foydasi
mi zararmi? Birodarlar foydasi. Agar banda o'zini faqirligini Allohga muhtojligini tan olsa, albatta baxtli bo'ladi. Bizni dunyoda saodat topishimizni asosiy sabablardan bittasi, o'zimizni Allohga muhtoj ekanligimizni tan olishimizda, Allohga faqirligimizda. Ya'ni agar siz o'zingizni zaifligingizni tan olib, Allohga faqir ekanligingizni tan olsangiz,
robbingizga intilasiz. Robbingizga yaqin bo'lishga harakat qilasiz. Robbingizni rozi qilishga harakat qilasiz. Endi ibodat qilib, Allohni rozi qiladigan ishlarni qilib, Allohga yaqin bo'larkansiz, bu narsa sizni saodatli qiladi. Bandani dunyoda, oxiratda saodat topishi Allohga yaqin bo'lishligiga bog'liq. Endi yaqin bo'lishligiga biz aytayotgan faqirligi sabab bo'ladi. Inson Allohdan qancha uzoq
xudo xohlasa, shuncha shaqovatga botib boradi. Shunchalar baxtsiz bo'ladi. Dalil. Alloh taolo toha surasida marhamat qiladi, astaydi billah. Voman a'roda an dikri, fa innalahu ma'yishatan donka. Kim mening eslatmamdan yuz o'girsa, bas uning uchun tanglik hayoti bo'lur. Eslatma nima? Eslatma qur'on. Eslatma din.
eslatma shariat. Inson Allohdan yuz o'girsa, o'zini olib qochsa, Allohdan uzoq bo'ladigan bo'lsa, mana oyatda aytyapti, uni hayoti tang bo'ladi. Demak, biz o'zimizni Allohga faqir ekanligimizni, muhtoj ekanligimizni tan olsak, intilamiz Allohga yaqin bo'lishlikka. Allohga yaqin bo'larkanmiz, saodat topamiz. Endi inson o'zini Allohdan bexojat bo'lsa chi? Meni muhtojligim yo'q Allohga.
men behojabman desa chi, Allohdan uzoqlashadi, bu uzoqlashishi uni baxtsiz qiladi. Astag'firulloh, yuridullohu an yuxofifa an kun va xuliqol insanu doifa. Alloh sizlardan yukingizni yengillatishni istaydi, zotan inson ojiz qilib yaratilgandir. Mana, siz bilan bizni yo'g'idan bor qilgan parvardigorimiz bizni tabiatimizni qanaqaligini aytyapti.
sizlar ojizsizlar, sizlar nimasizlar, zaifsizlar. Inson zaif, inson ojiz. Alloh taolo aytyapti da, e bandalar men sizlarni zaif qilib yaratdim. Nima uchun? Menga iqbol qilishinglar uchun, menga e'tibor qilishinglar uchun, menga iltijo qilishinglar uchun, mendan madad so'rashinglar uchun. Agar Alloh taolo insonni zaif emas, quvvatli qilib yaratib qo'yganida, Allohga mana shu ojizlik
ligi, faqirligi bo'lmas edi. Allohga uni yaqin qiladigan sabab bo'lmas edi. Endi o'zini behojat bilgandan keyin ikki dunyoda baxtsiz bo'lar edi. Agar sizlarni behojat qilib, tishli quvvat qilib yaratib qo'yganimda, sizlar mana shu kuch quvvatinglarga ishonib turib, suyanib turib, mendan uzoq bo'lardinglar, shu bilan baxtsiz bo'lardinglar. Shuning uchun puliga ishongan, mansabiga ishongan odamlarni qarasangiz, albatta baxtsiz ular.
o'sha puliga, mansabiga ishondi, alloga ishonmadi, alloga suyanmadi. Mana bizni zaif qilib Alloh yaratibdi. Bu bizni foydamiz. Buni tushunishimiz uchun bir misol keltiramiz. Ellik ming dollarlik bir stanoga oldingiz. Ellik ming dollarga katta stanoga olib keldingiz, sexizga o'rnatdingiz. Ana shu stanoga kuchli ishlangan yoki lekin bitta qismi, bitta joyi zaif qilingan, atayin.
nima deyiladi u joyi? U yerda nima turadi? Predaxlanitel turadi. Ellik ming dollarga olgan stanavgiz kuyib qolmasligi uchun, tokni kuchi ko'tarilib tushganda o'ynaganda, tokni kuchi, ana shu predaxlanitelga kuch keladi da, shu yerda uzib qo'yadi. Shu predaxlanitel kuyib qoladi, shu bilan ellik ming dollar stanavgiz omon qoladi. Qarang, o'sha stanavda yasagan aqlli odam shu
ming dollarlik stanoga kuymasin deb, bitta joyini atayin zaif qilib qo'yapti. Va mana shu zaif bo'lgani shu stanoga uchun yaxshi. Biz mana shunday ojiz zaif qilib qo'yganligi, bu bizni foydamiz. Ana shu zaifligimizni, ojizligimizni tan olsak, Allohga muhtojligimizni bilamiz. Allohga muhtojligimizni bilib tan olsak, baxtli bo'lamiz. Ma'qulmi? O'ylang, masalan, umuman charchamasangiz. Yigirma to'rt soat, yetti kun ishlasa charchamasangiz.
hech yetingiz og'rimasa, umuman muammoyingiz bo'lmasa, Alloh deyishlikka sabab bo'lmaydi da. Shuning uchun Allohni tanimagan, qo'lida puli bor yoki mansabi bor bo'lgan odamlar Alloh demaydi da. Chunki Alloh deyishlikka unga povod bo'lmadi. Shuning uchun birodar ishingiz yurishmayotgani sizga Alloh deb eslatyapti. Kasal bo'lganingiz Alloh deb eslatyapti. Boshingizni bir muammoga kirib qolganligi Alloh deyishingizga sabab bo'lyapti.
demak, mana shu narsalar sizni nimangiz ekan? Foydangiz akami?
demak, birodarlar, birinchi fikr, qarshingda haqiqat turibdi. Uni tushungin, qabul qil. Ikkinchi fikr, sen Allohga faqirsan, muhtoqsan. Qabul qilasanmi, on qilmaysanmi, tan olasanmi, tan olmaysanmi, bu fakt. Uchinchisi, faqirlik.
sening faqirliging, Allohga muhtojliging, seni saodatli qilish uchun qilindi.
aka faqirliging, muhtojliging seni saodating uchun, dining uchun, dunyo uchun va oxirating uchun kerak. Demak kerak ekana zaiflik. Faqirlik, muhtojlik, uni ma'nosi. Har bitta odam faqir muhtoj. U kim bo'lishidan qat'iy nazar. Bizni odamlarni kallasidagi tasavvur faqirli deganda, faqatgina shu
qo'li kalta, puli yo'q, tirikchiligi og'ir bo'lgan odam. Topishi oz, doim yetishmovchilikda, zo'rg'a kun kechirayotgan odam. Bu odamlarni tasavvuri. Mana ko'rdinglar u, rozgo'ylik deganda, odamlarning ko'pchiligi yolg'on gapirmaydigan odam deb tushunadi. Lekin mana darslarimizda aytdik, rozgo'ylikni ma'nosi juda keng ekan. Yoki hayo dedik mana. Hayo desa, odamlar faqatgina shu yerga
qarab turadigan, bu yerda qizaradigan, odamlarga tikka gapira olmaydigan odamda tushunadi. Bu eng past ko'rinishi hayoni. Hayoni ham ma'nosi juda ham keng ekan. Endi xuddi shunga o'xshagandek birodalar, faqirlingni ham ma'nosi katta. Odamlar o'ylayotgan faqat puli yo'q odam faqir emas. Hamma faqir Allohga. Nafs ulamolari aytyapti, sen har qancha katta boy bo'l, har qancha katta mansub
tabdor bo'l, baribir Allohga faqirsan muhtojsan. Masalan, Alloh taolo senga shunday bir kasalni berib qo'yadi dardni, dunyoni hamma pulini sarflasang ham, uni nima qilolmaysan, ketkaza olmaysan. Bir olim aytadi, tabibni huzurida o'tiruvdim. Tabib unga qo'ng'iroq qo'shonilib qoldi. Telefonni ko'tardi. Narigi tomondagi odamga tabib aytyapti. Natijalar keldi qo'limga, ko'rdim.
bolangizni kasali bu o'sha kasalni oxiriga bosqichida ekan. Hech qanaqa umid yo'q.
narigi tomondagi odam, qayerga desangiz olib boraman, necha pul desangiz beraman, har qanaqa narsangizga roziman, muhayyo qilaman, yo'lini qiling. Tabib aytyapti, uzr birodar, bu yerda tabobat meditsina ojiz, umid yo'q dedi. Endi buni eshitib turgan boyagi olim aytyaptiki, titrab ketdim deydi. Qo'lida shuncha katta dunyosi bo'lib turib, bitta bolasini tuzatib olishlikka imkon topadi.
topadi. Murodalar, shunaqa bir musibatlar bor. Agar Alloh shuni ustiga solib qo'yadigan bo'lsa bir bandani, hech kim, yer yuzidagi hamma odamlar ham yig'ilib tuzatib qo'ya olmaydi. Mana steve jobs, ko'p aytdik, o'sha apple kompaniyasini asoschisi, yetti milliard dollar pulni topib, qoldirib ketaverdi. Oshqozon, osti bezini, rakki sababidan ketaverdi. Saraton.
yetti milliard dollar, birodarlar o'ylab ko'ringlar. U butun butun balnitsani yu, doktorini yu, hamma yog'ini sotib olishiga kuchayotadi. Ancha muncha davlatni sotib olishiga kuchayotadi. Shuncha pulni topib, hech narsa qila olmasdan ketaveradi. Demak birodarlar, pul hamma yoqda hal qilib beradi degan tushuncha noto'g'ri ekan. Hamma muammoni Alloh hal qilib beradi. O'zi nima muammo kelayotgan bo'lsa, Allohdan uzoq
bo'lganligimiz uchun keladi. Ko'p qaytaramiz, g'oyatni ko'p aytamiz. Nima musibat kelsa, o'zinglar qilgan ish sababli keladi deyapti ob havo. Ha siz Allohga muhtojligingizni, faqirligingizni tan oling, Allohga intiling, Allohga yaqin bo'ling, shu muammo bo'lmaydi. Shuning uchun inson yuksalishini xohlaydigan bo'lsa, ko'zi ochilishini xohlaydigan bo'lsa, haqiqatni topishni xohlaydigan bo'lsa,
siz, o'zini Allohga muhtojligini tan olsin.
bilan hamma yoqda hal qilib yuboraman. Tanishlarim bilan har qanday mushkularni hal qilib qo'yaman deyotgan odam, g'irt johil ekan. Bu odamni tasavvuri, tushunchalari noto'g'ri ekan. Muhtoj emasman, quvvatliman, deyapsanmi? Ha xo'p. Yey ekan, oshingdan bitta guruch o'tib ketib qoladi. Na past yo'liga. Kimga telefon qilib ulgaysan? Klapini ochildi, yopilmay qo'ydi. Klapini ochiladi, bilasiz, yutingan
da oshqozonga qizil o'ngashga ketadi ovqat. Yutunib bo'lganingizdan keyin klapin oshqozonda yo'lini yopadi, havo o'pkaga ketadi. Mana klapinda o'pkani yo'lini to'sdi, oshqozonda oshdi. Keyin yopilmay qoldi. O'pkaga havo o'tmay qoladi. Kimga zivonoqni bilgaysiz? Qaysi pulingizni borib ushlashga ulgaysiz? Aytingchi, bir dona guruch a? Agar yolg'iz bo'lsa, ket tali odam.
biz mo'minlar, birodarlar alloga muhtojligimizni, alloga faxrligimizni tan olamiz. Ana steve jobsni ko'ring, yetti milliard dollarni qo'yib ketaverdi. Yoki ana yigirmanchi asarning eng kuchli sportchisi degan unvonni olgan. Kim edi? Muhammad ali. Men hammadan buyugiman degan edi. Men eng buyugiman degan edi. Nima bo'ldi?
haqiqiy kuch qudrat egasi birovlari Alloh taoloning o'zi. Sen bandasan. Ana shu zotga muhtojligingni, faqirligingni tan ol. Alloh xohlasa, bir lahzada bir odamni gadoyga aylantirib tashlaydi, milliarderni. Alloh xohlasa, milliarderni bir sekundda gadoyga aylantirib tashlaydi, xohlasa ana shu gadoy odamni milliarderga aylantirib qo'yadi. Voqea qilsa, arab o'lkalaridan birida
bir katta bir zavod fabrikalari bor, boy odam, katta boy odam. G'arbda yashamoqchi bo'ldi. Bu voqea hissa. Hamma zavodlarini, fabrikalarini sotdi, hamma ko'chmas mulkini sotdi, pulni qo'liga yig'di. Rejani tuzdi, falon mamlakatga boradi g'arbga. Shu pulini tijoratga, ishlab chiqarishga tikadi. Shu yerda lekin nima qiladi? Mazza qilib yashaydi. Pulni olib bordi, bankka joyladi, o'tkazdi. Keyin o'shanaqa ko'chib borgan.
undan keyin haligi raqamini ochib qarasa, bir tiyin ham puli yo'q. Qani pul desa, shu bankni odamlari, bankda turganlar raqamini terayotgan paytda shot raqamini, shotini, raqamlarini terayotganda bitta raqamga adashib ketgan. Hamma yog'i ketdi. Kim qildi bu ishni? U bankda ishni atay qilgan emas, Alloh shunday qildirib qo'ydi. Olti o'n yetti ni bosib qo'ydi.
di da? Yoki yetti nolga sakkizni bosib qo'ydi, bo'ldi. Bo'ldi. Pul yo'q. Endi qaqqa boradi? A men to'ra o'g'limga yuqib qo'yganman. Zo'r qilib tekis qilib qo'yganman hamma yog'ini. Yana mancha manchadan pulni ham nima qilib qo'yganman, tayyorlab qo'yganman vasiyat qilib. Meni bolalarim mendan keyin qanaqa yashaydi? Qayoqdan bilasan? Qayoqdan bilasan? Allohni irodasi hamma narsadan ustun. Pulini.
panka qo'yishda bitta xatoga yo'l qo'ydi, tamom, hamma narsasidan mahrum bo'ldi. Agar Alloh xohlasa, shunaqa qilib qo'yadi. E birdaniga boyib ketgani aytmaysizmi domla, demay sizlarmi? Ha, xizr alayhissalom, muza alayhissalom qissasida ikkita yetim bolani tillasini Alloh saqlab berdimi? Otingni o'lib ketgan. Devorni tagida oltin bor. Ikkita yetim bola yashaydi shu uyda. Devor nurayapti, nurayapti.
ertaga ochilib qolsa himoya qilolmaydi. Lekin Alloh xohladi mana shu ikkita yetim bola shu xazinani o'ziniki qilib olishliklarni. Shu ikkita yetim bolaga borishini xohladi. Nima qildi? Ikkita payg'ambar borib devorini uryapti. Vakan abuhuma soliha. Nimaga bunaqa qildik deganida, bu ikkita bolani yetimni ota onasi solih odamlar edi deydi. Ana, bola chaqangizni kelajagini xohlaysizmi? Zo'r bo'lishimi?
o'ylaysizmi? Solih odam bo'ling. U yog'i kim qo'lida? Sizni bugun mansabga qo'yganlar ertaga olib ham qo'ya oladi. O'shaning uchun mansabda o'tirgan bo'lsangiz nima qilmang. Katta ketmang. Bu mansabni berganlar olib ham qo'ya oladi. Bu boylikni bergan Alloh olib ham qo'ya oladi. Bu zehnni, bu quvvatni, bu chiroyni bergan Alloh olib ham qo'ya oladi. O'shaning uchun nima qilib turing doim Allohga? Faqirligingizni tan olib eslatib turing.
boy bo'lsang ham faxrsan, olim bo'lsang ham faxrsan, olma bo'lsang ham, shoh bo'lsang ham, gado bo'lsang ham Allohga faxrsan. Ajibda. Oshqozon ichi kasalliklar bo'yicha professor bo'lgan odam Allohni taqdiri. Ayni shu kasal bilan, oshqozon ichi kasali bilan ketadi. Agar faqat insonni o'zini qo'lida bo'lganida bu ishlar boshqa kasal bilan, boshqa kasalga chalinsa chalinardi, bu kasaldan ehtiyot bo'lish yo'lini biladi.
bilar edi yu. Shuning uchun qoida. Agar inson o'zini Allohga faqir deb bilmasa, Alloh uni ada'vini berib qo'yadi. Hikmatda aytilinadi, min mana he yu'tal hadiru. Insonga, unga. U o'zi xotirjam bo'lgan tomondan mushkula keladi. Pulim bor, men umuman
bilanmayman o'lgunimcha deb, pul tomondan xotirjam bo'lib qoluvdi, ayni pul tomondan Alloh musibatni berdi.
rag'amda bittaga adashdi, bo'ldi, pulidan mahrum bo'ldi. Yana aksanbir ibn soifi tamimlari ro'yxat qilinadi. La yam fau xadarun min qodarin. Ehtiyotkorlik qadardan foyda bermaydi. Ya'ni ehtiyotkor bo'lib, sabablarni qilib, ehtiyot choralarini qildingmi? Taqdirni to'xtatmaydi bu sababingiz. Seni ishing bor yo'g'i sabab. Agar Alloh shunday bo'lishini bir
hech narsani xohlagan bo'lsa, seni qilgan sabablaring hech narsa bo'lmay qoladi.
dagi pulingga ishonma. Alloh beradi, Alloh qo'l etdi deb turib, Allohni huzuridagi narsaga ko'proq ishongin. Men ko'rmaysizmi? Bankka pulini qo'yadi, bitta xatoga yo'q qo'ydi, hamma puli ketdi. Demak, birodarlar, Allohga faqirlik. Faqirlik manzilati. Rostgo'ylik deganda, odamlar faqatgina yolg'on gapirmaydigan odamlar tushunishadi. Vaholanki, rostgo'ylikni ma'nosi juda ham keng. Hayo deganda,
odamlar qisqagina, ozgina narsani tushunishadi. Vaholanki, xayolni ham ma'nosi juda keng. Xuddi shunga o'xshagandek, birodalar, faqirli deyilganda odamlar faqatgina rizqi tang bo'lgan, qo'lida dunyosi bo'lmagan odamlar tushunishadi. Vaholanki, faqirlik degani odamlar o'ylayotgandan ko'ra ma'nosi keng. Assalomu alaykum va rahmatullohi ta'ala va barakatuh.