inna alhamdulillahi rahmatuhu anasta inuhu anasta g'ufiruh va na'uhu billahi min shuru'ri yon husina va min sayyi atiyan ma'lina. May yahdixillahi falam mubillala va may yurdiluhu falaha deyala va nashadullohu ilaillallohu vahdahular sharikalar va nashadu anna muhammadan abduhu rasuluhu ammabod. Assalomu alaykum va rahmatullohi ta'limu barakatu. Nafs tarbiyasi silsilab darslaridan biroz
odamlar bugun yangi mavzuni boshlaymiz. Iroda manzilati. Iroda manzilati. Shu ha yo'q, har bittamiz, mana shu yerda o'tirgan har bitta musulmon odam o'zini hozirgi turgan holatidan balandroq holatda bo'lishingizni holi edi. Ya'ni fizicheskiy formasi bundan ham zo'r bo'lishini holi edi. Ilmiy darajasi, hozirgidan ham balandroq bo'lishini holi edi. Sog'ligi, axloqi, qo'yingki, hozirgi turgan holatingizdan
balatroq bo'lishlikni xohlaysiz va bu yaxshi, normal holat.
pastda turamiz. Nima uchun yetmoqchi bo'lgan maqomimizga yetishlikdan bizga to'siqlar bor. Nima uchun turgan holimiz bilan orzu qilgan maqomimiz o'rtasida katta masofa bor. Mavzu tushunarli ekan. Yuz foiz hammamizda shu narsa bor. Masalan, qaniydi bir pora qulay yodlab olsam deydi bittasi. Bir pora yodlab olgandan keyin endi ikki pora yodlab olsam deydi.
men o'ttiz pora yodlab olsam deydi. Ha u o'ttiz pora yodladi. O'ttiz pora yodlaganda qara endi, u ham o'zini holatidan balandroq bo'lishni xohlaydi. Nimani xohlaydi? O'n xil qirg'oqdan ijoz olib olsam deydi da, qor aka, to'g'rimi? O'zi bir o'ttiz pora qirg'oqni yodlab olsa, bitta qirg'oq bilan katta narsa, lekin yana ham yuksaroq bo'lishni xohlaydi. Bir million dollar bo'lsa yetardi deydi. Bir million dollar bo'lsa yetadi deydi. Yo'q, yetmaydi. O'sha bir million dollar
million bo'lgan kuni endi o'n million deydi. Demak, inson qaysi holatda turganidan qat'iy nazar, yana ham balandroqqa chiqishlikni xohlaydi va bu normal holat. Bu tabiiy holat. Ammo ana shu maqsadiga yetishdan uni to'sayotgan narsa irodasining zaifligi. Tasavvur qiling, qish, yakshanba tongi, bomdodni jamoat bilan o'qidingiz, to'p tez bo'lib o'tirib, bir aytilgan nonushega ketyapsiz.
qish, sovuq, bomdoddan keyingi vaqt, yakshanba tongi. Yo'lda ketyapsiz, bir odam issiq sportivni kiyinib, boshiga issiq shapkani qo'yib, krossovkasini kiyib, og'zidan pag'ga pag'ga bo'g'i chiqib yugurib ketyapti. Uni nima yugurishga majbur qildi? To'qson to'qqiz butun o'n to'qqiz foiz odam bu vaqtda uyida. Yo uxlayapti umuman turmasdan.
yo bomdodni uyida o'qigan bo'lsa, bomdodda o'qib olib, yotib yana davom etkazyapti. Yo nonushta qilib o'tiribdi, yo choy ichib o'tiribdi. Faqat bu yuguryapti. Nimaga? Minglagan, yuz minglagan oilalar, yuz minglagan odamlar issiq uyida, issiq ko'rpasida, tashqariga chiqishga ham erikib turganda, bu odam issiq kiyim olib, pag'g'a pag'a bug'ni chiqarib, burnidan og'zidan yugurib ketyapti. Nimasini kuchi yetdi?
chiqishga irodasini. Agar shunaqa bir apparat bo'lsa, bunday qilib turib ko'rsang, irodasi yetmish foiz, irodasi o'ttiz foiz. Juda ko'pchiligimiz ellik dan past bo'lsa kerak. E, menga tutmanglar qo'ling domla. Men, men bilaman o'zimni irodamni qanaqaligini. Menga kerak emas. Bu darslar, irodalar, nafs tarbiyasi. Nafs tarbiyasi. Biz ana shu qalbimizni, nafsimizni
bizni tarbiya qilmasdan turib, Alloh taoloni roziligi yetisha olmaymiz.
onafsin va ma savvaha, fa alhamaha, fujuraha va taquvaha, qod aflahaman zakkaha va qod xobaman dassaha. Qarang, nafsni raso qilib beradigan zotga qasam, nafsni fujurini ham, taqvosini ham ilhom qilib qo'ydi. Ya'ni ikkala tomonga og'a oladi nafs. Fisq fujur tomonga ham og'a oladi, taqvo tomonga ham og'a oladi. Ikkala tomonga teng engisha oladi.
manzakkaha. Ana shu nafsini poklagan yutdi, nafsini ko'yiga kirgan yutqizdi. Ana shu to'qson to'qqiz foiz odam nafsini ko'yiga kirib o'tiribdi uyida. Nima qilib? Qaynoq choyni ichib yoki issiq qir o'ralib yotibdi. Bu yuribdi. Diqqat. Odatlaringni o'zgartirib yuborishga quvvati yetadigan darajadagi kuchli irodaga ega bo'lishing, bu katta narsa. Qaytaramiz.
odatlaringni o'zgartirib yuborishga quvvati yetadigan darajadagi kuchli irodangni bo'lishi katta narsa.
irodasi kuchli odamlar, odamlarni nazarida umuman aqlga sig'maydigan narsalarni ham qilishlikka qodir bo'ladi.
bu odam yuguryapti. Bu kuchli iroda qanday paydo bo'ldi bu odamda? Nafsini yengishlikka, unga nima quvvat berdi?
u kishi qachon nafsini yengishga kuchi yetdi? Bu yerdagi asosiy savol shu. Qachon kuchi yetdi? Qachon nafsini sindirishga kuchi yetdi? Qachon irodasi quvvatli bo'ldi? Uni mana shu ishni qilishiga turkisi ilmi bo'ldi. Qarang, unga nima turtki bo'ldi? Uni irodasini qaysi narsa quvvatli qildi?
nima sababdan u boshqalardan ajralib turibdi?
ehtimol uni irodasini kuchli bo'lishligiga tabiplarni so'zi sabab bo'lgandir. Tabiplar nima deyishdi? Agar yurak sog'lom bo'lsa, jasad ham sog'lom bo'ladi. Agar yurak zaif bo'lsa, aynisa, jasad ham ayniydi. Yugurish yurakni quvvatli qiladi. Kamharakatlik, yalqovlik yurakni zaiflashtiradi. Tabiplar aytishgan edi yana, agar kishi o'zining yuragini ichiga beparvo bo'lsa,
bo'lsa, yosh katta bo'lganda juda ko'p muammolarga sabab bo'ladi bu narsa.
demak, seni hozirgi holating bilan, sen yetmoqchi bo'lgan holating orasida katta masofa, katta farq bor bo'lsa, buni sababi irodingni zaifligi. Irodingni zaifligini sababi esa, ilmsizlik. Ma'qulmi? Demak, Allohga seni olib boradigan eng ishonchli yo'l bu ilm. Masalan, ilm kishini iroda
ni quvvatli qilar ekan. Aniq bilasan. Nimani? Sunnatni mahkam ushlasang, baraka topishingni. Shuning uchun qiyin bo'lsa ham sunnat amalda qilasan. Aniq bilasan. Nimani? Haromga qo'l ursang, xor bo'lishingni. Shuning uchun haromdan tiyilishlikda iroding quvvatli. Boshqalar tark qila olmayotganda boyagi xoramni ishi, sen shart tark qilasan. Ikkilanmasdan shart tark qilasan. Nimaga? Ilming bor. Bu haromga qo'l ursang,
xor bo'lishing aniq. Tarozidan urishni katta gunohligini aniq bilasan. Ana shu aniq biliming tarozidan urmasliginga olib boradi. Masalan, nimaga ular uryapti? Biz yuz so'm foyda qilsak, bir qop shakar sotib. Ular ikki yuz ellik so'm foyda qilar edi. Va yuz ellik so'm ko'proq foyda topganligini yutuq deb bilar edi. Uni qilma desangiz, to'xtata olmas edi u ishni. Nimaga? Aniq ilmi yo'q edi da.
oshpazlar, ustalar, hamma qilyapti yu deb turib, klient hisobidan pulni urasizlar u, ikki xil narx yozdirib. Sen texnilar ham deb qo'y ey. O'tgan safar doktorlar do'ldim. Doktor emas, u hammamizga tegishli, hammamizga tegishli. Keladi, gaplashib qo'yadi. Aka, men o'n ikki tasi qancha? Men besh ming so'm. Hozir klient topganimda olti mingga urasiz, mingini chiqarib berasiz deydi.
bo'lsa. Agar ilming ziyoda bo'lsa, ana shu narsa haqida iroding ham kuchli bo'ladi. Agar iroding kuchli bo'lsa, ko'zlagan maqsadingga albatta yetasan. Maqsadingga yetishlikda, nima uchun zaiflik qilding? Iroding zaif. Nima uchun iroding zaif? Ilming oz. Odamlar bor, ovqatdan o'zini tiya olmaydi. Ko'p yeydi.
buni ustiga harakati ham deyarli yo'q. Piyada yurmaydi. Oshxonaga ham, eshigini tagiga to'xtab ovqatlanadi. Aptekani ham eshigini tagiga olib borib, tushib dori oladi. Ellik metr ham piyada yurmaydi. A bunaqalar uzoq yashamaydi. Ha, birodarlar, biz chi, ajalga imon keltirganmiz. Alloh taqdir qilgan kuni ajal keladi deymiz. Ammo sog'lig'ini saqlash sabablarini ham qilishlikka buyurilganmiz.
o'zini yeyish, ti, yeyish ishchiga qaramagan, xatti harakatiga beparvo bo'lgan odamni qilayotgan mana shu ishi, tutgan mana shu yo'li, sabablarni tark qilishlik deyiladi.
uni, uni mana shunday turmush tarzi ajalini tezroq kelishligiga sabab bo'ladi.
ana shu irodasining zaifligi uni vafotiga sabab bo'ladi.
demak, insonni ilmi kamaygani sari, uning irodasi zaiflashib boradi. Ilm ziyoda bo'lgani sari, u kuchayib boradi. Iroden kuchaygani sari, maqsadingga yaqinlashib borasan. Biz doim kutamiz, nimani? Inshaalloh dushanbadan boshlayman. Seshanbadan xudo xohlasa yuguraman chiqib, o daryoni bo'yida. Xudo xohlasa dushanbadan tirnoz yurgan bo'lsam.
boraman. Xudo xohlasa dushanbadan ovqatni nima qilaman ellik foizga qisqartiraman. Doim nimanidir kutamiz. Bilamiz qilish kerakligini. Nimaga shart boshlab yubora olmaymiz? Irodamizni zaifligidan. Tashqaridan kimdir kelib bir kun bizni nima qilib qo'yadi? Tuzatib qo'yadi da. O'shaning uchun chi, biznikilar ves tashlash kerak desa, nima yeyish kerak deydi.
mono kasaldan qutulish kerak desa, nima ichish kerak deydi. Biz albatta bir narsa yeyishimiz kerak. Yo bir narsa ichishimiz kerak, vesimiz o'rniga tushishi uchun, figuramiz tekis bo'lishi uchun, bir kasaldan qutulishimiz uchun, albatta yeyish kerak da. Unaqa bo'lmaydi. Unaqa bo'lmaydi. O'zi yeb kasal bo'lding o'zi. Iroda. Alloh azza va jalla marhamat qiladi. Astaydu billa.
yuriduna vajaha. Yuriduna vajaha. Erta yu kech parvardigorlarining yuzini istab, unga iltijo qiladigan zotlarni huzuringizdan haydamang. Ya'ni Allohni yuzini istaydiganlar. Allohni yuzini, roziligini istagan insonlar bor. Bunday insonlar tasavvuf ilmida murid deyiladi.
turidinallohu va rasuluhu va darol aqirota, fa innallohu addalil muhsinati munkunna ajron aviyman.
talxani uyidagidekda parda, zuberni uyidagidekda palos solib bering deb turib, dunyo matohini payg'ambarimizdan talab qilishni xohlashdi.
bitta maqsadinglar Alloh va uning payg'abarini roziligi bo'ladigan bo'lsa, sen birodar musulmonsan, dindorsan. Bu yerda bitta savol bor. Sen dindor sifatida nimani xohlayapsan? Bu juda ham muhim savol. Kimdir din orqali dunyo matohiga yetish deydi xohlaydi. Kimdir dindor bo'lib ko'rinib, dindor bo'lib odamlarni hurmatini ko'zlaydi.
va oxirat diyorini istaydigan bo'lsanglar, u holda shak shubhasiz Alloh sizlarning orangizdagi chiroyli amal qilguvchilar uchun ulug' mukofot jannatni tayyorlab qo'ygandir.