assalomu alaykum va assalomu alaykum va alaykum assalomu alaykum va alaykum assalom. Va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alaykum assalom va alay
uroda haqida va murid haqida aytgan ta'riflarni birma bir ko'rib chiqamiz. Inson borki, uni jasadi bor, xohish istaklari bor, shahvatlari, mayllari bor. Odatda odam bolasi o'zining ana shu jasadining xohishlariga, mayllariga moyil bo'ladi. Ya'ni uxlagisi keladi, uxlab oladi. Ishlagisi kelmaydi, yotib oladi. Jasadini qaysi narsaga moyilligi bo'lsa, shu narsaga
og'ib qoladi. Uyquni yaxshi ko'radi. Shuning uchun bomdodga turishni xohlamaydi. Kun chiqqandan keyin o'qishni xohlaydi. Jasad uydan ko'chaga chiqishni xohlamaydi qish kunida. Jasad ilm majlisiga borishni xohlamaydi. Taroveh namoziga kelishni xohlamaydi. Taroveh namoziga kelsa ham, sakkiz rakamdan keyin chiqib ketishni xohlaydi. Jasad yigirma rakat turishni xohlamaydi.
urishni xohlamaydi va hokazo. Qo'yingki, mana shu jasad umuman qiynalishni xohlamaydi.
agar inson ilmsiz, ustozsiz, ko'rsatmasiz, ta'lim tarbiyasiz qoladigan bo'lsa, mana shu nafsini, shahvatini, xohishlarga qulligicha qolib qoladi.
agar inson o'zini havoyi nafsiga itoatkor bo'lib qolgan bo'lsa, shariatni hech qaysi talablarni bajarishingni xohlamaydi.
tabiat uxlashni xohlaydi, ibodat qilishni xohlamaydi. G'aflatda ekanligi uchun shunday holatda bo'ladi.
soppa soq, ikkala oyog'i, ho'kizdek sog'lom odamlar ham haligi puldorlik qiladi da bir ikki yuz, uch yuz realni berib qo'yib, aravada o'tiradi mana shunday qilib. Statusni ko'rsatadi da.
taom qilgani borgan. Safo marvada say qilgani borgan. O'shanda ham nima qiladi? Jasad. Aytaylarchi, qaysi bir amal shariatimizda bizga buyurilgan, u sunnat bo'lsin, farz bo'lsin, vajib bo'lsin, nafs uni xohlaydi. Qaysi amal bor, shariat qaytargan undan, nafs uni xohlamaydi. Ko'ryapsizmi? Mana shu nafs
siz xohlayotgan ishni qilmaganingiz uchun ajralasiz da. Qoida bu. Biz nafsimiz xohlamayotgan ishga majbur qilganimiz uchun savob olamiz, nafsimiz xohlayotgan ishni qilmaganligimiz uchun Allohdan savob olamiz. Birodarlar, tushuninglar. Agar nafs tarbiya qilinmasa, ta'lim tarbiya bilan, ustoz bilan, yo'l yo'rig'i bilan yo'lga solinmaydigan bo'lsa, nima bo'ladi? Insonni halokatga olib boradi bu narsa.
bir kichkina o'g'lim bir besh yashar paytida o'zganga bordik. Qish edi. Bir sayohat qatori borib, o'sha yerda haligi bir dolta polta qilib olib kelamizda bordik. Aravada qish kunida bitta shu buvim o'tiribdi. Qo'lida non. Kechasi bilan ichgan. Haligi nonni mana shunday qo'liga ushlab turib, turibdi. Qarasam bir ibratli holat bo'lib qoldi. Bir chekkaga o'tib turib, o'g'lingga qarab turing deyapman.
qarab turdik, ikki uch minut tomosha qilib turdik, haligi qo'l og'ziga nonni olib kela olmayapti. Endi o'shani yesa, sal quvvatga kirib, arava yetarib, uch to'rt so'm topib, bular ovqat yeyar qo'liga. Shu qo'li, qo'li itoat qilmayapti, nonni og'ziga olib kela olmayapti, shunday qarab turibdi. Turdik, anchagacha turdik. Keyin aytdim, qarang o'g'lim, mana shu yigit sizdaqa paytida maktabda o'qimay, katta bo'lganda bir hunar qilmay, tijorat qilmay, oila qilmasdan,
nafsini tarbiyalamasdan, nafsini ko'yga kirib, kayf safoga, huzur halovatga, nafsini havosini talabi bilan umr o'tkazuvdi, Allohga osiylik qilib, nafsiga itoat qiluvdi. Natijani qarang, endi a'zolari unga itoat qilishidan bosh tortib, a'zolari osiy bo'lib turibdi. Tushunarlimi? Nafsiz xohlayotgan hamma narsani qilavering, xor bo'lishligingiz aniq.
o'sha mana bu aroqni oddiy qaraydigan xalqlar ham me'yorini issiq, normada turadi, odam qatorida turadi. Uni ham nafsi tinmasdan ichishni xohlaydi. Bir joy kelganda bo'ldi, to'xta deydi. Bugun dushanba deydi, ishga borish kerak deydi. O'sha nafsini sindirgani uchun odamlar qatorida odam bo'lib yurar. Lekin o'sha me'yorga kelganda to'xta deyishni biladi. Allohga itoat qilmasdan nafsiga qul bo'luvdi, Allohga osilik qiluvdi, endi uning a'zolari unga itoat qilmaydi.
yapti, osiylik qilyapti. Demak, birodarlar, agar insonni nafsini o'zini holiga tashlab qo'ysa, banda, ana shu nafsini nimani xohlayotgan bo'lsa, qilaversa, xorlikka olib boradi. Sodiq murid. Murid kim edi? Murid kim edi? Siz bilan biz. Allohni roziligini istayotgan, payg'ambatning roziligini istayotgan mo'min murid deyiladi. Iroda.
irodaning ta'riflaridan bittasi, nuhuzul qolbiy fi talabil haq. Haqni talab qilishda qalbning uyg'oqligi yoki uyg'onishi. Qalb uyg'onib ketadi. Haqni tanishlikda, haqni talab qilishida. Yana bir ta'rifi, lavoatun tuhaviy no'kulla ravating. Har qanday qo'rquvni, mashaqqatni, yengil, oson qilib qo'yadigan qalbning bir
yonishi. Irodasi quvvatli bo'lgan odam, qalbi bir yoniladiki, bir charaqlaydiki, har qanday qiyin, mashaqqat bo'lgan narsa u uchun oson bo'lib qoladi.
yengil va oson qilib qo'yadigan qalbning bir yonishi.
yosh yigitlar o'zlarini mo'lko'l, keng, maishatdagi hayotini tashlab chiqib ketishdi.
chiqib g'orga kirib ketishdi. Nima sababli ular mana shunday hayotini tashlab chiqib keta oldi? Irodasini quvvati sababli. Mana shunday zo'r hayotni tashlab chiqib ketishlikka, irodasi nima sababdan quvvatli bo'ldi? Alloh haqidagi ilmga ega bo'lganidan keyin. Allohni tanidi, jannat do'zaxini bildi, qiyomatda nimaligini bildi, bilganidan keyin bu dunyo hech narsa emas ekan deb chiqib ketdi. Alloh hamda ular nekron qildi. Uch yuz
to'qqiz yil uxlatib qo'yib, yana qaytadan tiriltirib qo'ydi. Shuning uchun Allohni roziligini chinakamiga istagan murid, Allohni zikr qilganda terilari titraydi, qalbi yumshaydi, ko'zlari yoshlanadi, Allohni yaxshi ko'radi. Hammamizni Alloh azza va jalla bitta nafsdan, bitta jondan yaratgan, odam alayhissalomdan. Hammani nafsi bir xil.
dunyoga kelganki odam Allohni tanishga tayyor, programmasida bor. Yaxshi ko'rishlikka tayyor, yaqin bo'lishga tayyor. Agar tanisa, yaxshi ko'rsa va yaqin bo'lsa, albatta baxtli bo'ladi. Puli qanchaligi muhim emas. Millati qanaqaligi muhim emas. Qaysi zamonda yashaganligi muhim emas. Rangi qanaqaligi muhim emas.
bizni zamonimizga kelib turib, eng baxtli odam kim desa, birinchi navbatda pulni aytamiz. Oddiy misol. Shunday o'tib ketasiz, ko'chada yuz dollar turibdi, yotibdi ertamanda. Qanday bo'ladi xolingiz? Nima qilasiz birinchi ishingiz? Bilasizmi? U yoq bu yoqqa qaraysiz. Podstava olmasmi u yoq bu yoqqa qaraysiz? Xo'p.
olmang o'tib ketdingiz, faraz qiling. Qiynalasizmi yo'qmi?
nasaringizda yuz dollarga qancha ishingiz bitardi? Svetni to'lab olardingiz. Tovuqqa yemolardingiz, qo'y yemolardingiz. Xo'p, o'tib ketdingiz. Qiynalayapsizmi? Demak, tushuncha hali johli. Sizni shart o'tib ketganligingiz, sizni o'zi irodingizni quvvati ekanligini dalili emas. Olmasdan o'tib ketganligingizni o'zi irodingizni quvvati ekanligini belgisi emas, iymoningizni quvvati ekanligini belgisi emas.
o'tib ketsa ham quvvotsizmi? O'tib ketsa ham quvvotsiz. Agar o'tib ketib siqilayotgan bo'lsangiz.
sizni e'tiqodingizda nima edi? Bu birovni puli bu. Hozir yo'qotib qo'yib qanaqa dila og'riyapti? O'tib ketib, olgandan ko'ra xursandroq bo'lib keta olasizmi? Alhamdulillah, olmasdan o'tib ketdim a? Va hech qanaqa qalbimda noqulaylik his qilmadim a? Dedingizmi? Demak irodingiz quvvatli ekan. Birodalar, fikrlashni tuzatishimiz kerak. Bizni hammamizni nafsimiz Allohni tanishga tayyab, Allohni
u nafsga Alloh ilhomni berdi. Taqvosini ham, fujurini ham. U nafs taqvo qilishga ham tayyor bo'ladi, fisq fujur qilishga ham tayyor turadi. Qaysi tomonga egish sizni qo'lingizda? Qod aflahama zakkaha. Uni poklagan, yutdi. Nafsini ko'yiga kirgan, yutkazdi. Ilmingni ozligi, irodingni zaifligiga olib boradi.
irodini zaifligi esa sen o'zing istagan martabaga yetishingdan to'sib turadi. Qaytaramiz. Ilmiyni ozligi irodini zaifligiga sabab bo'ladi. Irodini zaifligi esa ko'zlagan maqsadingga yetishdan seni to'sib turadi. Harom narsani savdosi, bu narkotik moddasi bo'lsin, aroq bo'lsin, boshqa bir haromiyat bo'lsin, katta daromad keltiradi.
mana shu harom haqida ilmi yetarli bo'lgan odam har qancha katta foyda keltirishini bilsa ham, undan voz kecha oladi. Nima uchun? Ilmi bor da. Harom da bu. Harom. Ana shu narkotik moddasini sotib boyigan odamlar, millionlari bordir, o'n tadan hovlilari bordir, lekin bu boylik nimani ustiga qurilgan? Yosh umrlarni qirqishlik, yosh kelinlarni tul qoldirib, yosh bolalarni yetarli bo'lsa,
dim qoldirib, ota onalarni qaqshab qarg'ashiga, ustiga qurilgan.
hozir kinoni birinchi seriyasini ko'ryapsizlar. Uning ikkinchi seriyasi ham bor. Qariganda nima bo'ldi? Bola chaqasi nima bo'ldi? Uy joyi nima bo'ldi? Nima nom bilan katta dunyoda? Ammo ana shu harom narsani, haromligi haqida ilmi bo'lmagan odamchi, haromni nimaligini bilmagan odamchi, uvosh kecha olmaydi. Chunki ilmi yo'q. Mana shu g'am.
lekin u kasal uni shifoxonadan sog'lom bo'lib, tirik chiqishiga sabab bo'lmadi, o'lib qoldi. Ilmli odam edi, oliy ma'lumotli odam edi, lekin uzoq yillar davomida tamakini chekdi. Nima uchun tashlab yubormadi? Irodasini quvvati yetmadi. Qachon o'sha irodani topdi o'zida? Qachon tashlayman bu sigaretni? Dedi. O'pkasini yarmi ketib bo'lganidan keyin. Mana shundan keyin irodasida quvvat paydo bo'ldi.
bo'ldi. Fursat o'tib ketishidan avval topiladigan kuchli iroda bilan vaqt o'tib ketgandan keyin topiladigan kuchli irodani o'rtasida katta farq bor. Qarilar biladi. Yoshlikda mana qilish kerak ekan, chunki o'tib bo'ldi da. Endi irodangiz kuchli, lekin kalla u emas. Pulingiz ham bor, vaqtingiz ham bor, xohishingiz ham bor, lekin
fikr endi zehn o'mas, sog'ligi o'mas. Fursat o'tib ketishdan avval topiladigan kuchli iroda bilan vaqt o'tib ketgandan keyin topiladigan kuchli iroda orasida farq bor. Eng to'g'ri yo'l irodani ilm bilan quvvatli qilish. Eng to'g'ri yo'l irodani tajriba bilan emas, boshdan o'tkazib emas, ilm bilan quvvatli qilish.
qilish. Fursatni boy berib bo'lgandan keyin, boshidan o'tkazib bo'lgandan keyingi, tajribani ustiga qurilgan kuchli iroda endi sizga foyda qilmaydi.