Maviza — islomiy darslar kutubxonasi

bismillohu rahmonur rahim.

payg'ambarlarni tarixini o'rganishda siz bilan biz mana o'tgan safar musa alayhissalomni o'zini qavmi bo'lgan banu isroilni missadan oshib ketganligi va alloh taoloning buyuk bir mo''jizasiga ro'para bo'lib, fir'avon u yerda halok bo'lganligi va banu isroilni dengizdan chiqib o'tib ketganligi joyiga kelib to'xtagan edik. o'tgan safargi suhbatimizga ozgina bir taallik qiladigan bo'lsak,

ana shu fir'avindan keyingi marhalar, muso va banu ustavali o'rtasida bo'layotgan voqealarga bo'linadi. mana. mana bitta telefon gapiryapti.

endi shuni ham bir cheklasak bo'ladi shekilli. hozir varoqni qo'ygani joy bo'lmayapti. keyingi safar shu yerga bir bitta ham bir qo'shimcha bir stol qo'yamiz shekilli.

oxirgi suhbatimizda muso va banu isroil fir'ani uzun zumbidan qutulib, fir'amdan qutulganligi va fir'amni uni qo'shinag'i bo'lganini ko'rib chiqdik.

muso va banu isroil o'rtasida bo'lgan voqealar mana sayno vodiysi va olimlar uchun muborak qilingan muqaddas falastin yerlarida sodir bo'lgan.

chiqqanlaridan keyin, chiqishliklari bilan ana shu bir shaharga yoki bir qishloqqa kirdilarki, u qishloqdagilar butga sig'inishar edi. ular aytdilar, e muso, bizga ana shu qavm, anavi qishloq ahli sig'inayotgan butga o'xshab, biz uchun ham bir but qilib bermaysanmi? dedi. misrda to'qqizta mo'jizani ko'rishdi. dengizni yorib o'tirishdagi o'ninchi mo'jiza edi. mana shunchalik mo'jizani ko'rib turib ham, muso alayhissalomni har bitta so'ziga, hech qanday bir taraddusiz ito

ga yetgan edi. ana shu olti yuz ming yahudiydi aravasi, mol qo'y, qo'y qo'zisi bilan yurishligi nihoyatda sekin edi. allohga bo'lgan shavqidan, taoratni qabul qilishiga kelib bo'lgan ishtiyoqi tezligidan, qavmini qoldirib, muso alayhissalom o'zi yolg'iz ketdi. ketayotganida, banu sirolga aytdiki, men o'ttiz kunda sizlarni oldinglarga qaytib kelaman. va la adna musa, salatina layna. biz muso bilan o'ttiz kunda va'dalashgan edik.

hamma me'qoti robbihi arba aynilaylab. musa alayhissalom qalbini tashlab ketayotganda, horin alayhissalomni ularga boshliq qilib qo'yib ketgan edi. to'g'ri, musa alayhissalom payg'ambar bo'lgandagi, horin alayhissalom ham payg'ambar, lekin horin alayhissalom ukasi musona shafoti bilan payg'ambar bo'lgan edi. shuning uchun ukasiga tobe edi. va qola musa li ahiyhi haruna qulfni fi qovmiy vaslih va laqattibi saviylan musidiy. o'zini akasi horinga musa aytdiki, meni o'rnimda qalbimni

umrimni boshqarib turgan va muftiy bo'lganlarni yo'liga ergashmagan.

musa alayhissalom o'rnida hech kimga hali berilmagan bu marhamatdan allohga bo'lgan muhabbat oshib, allohga bo'lgan shavq oshib, parvardigori,

ameriy ismli kishi sabab bo'ldi. muddat tugadi. muso alayhissalom qaytib, qavmini oldiga bordi. qo'lida ana shu banu isroil uchun, banu isroil uchun shariat bo'lgan, nur bo'lgan taoratning lavhalari bor edi. payg'ambar muso alayhissalom mana shu g'azablangan holda, mahzun bo'lgan holda qavmaga qaytib keldi. xo'p, muso alayhissalom allohning huzurida turgan paytda, banu isroil o'rtasida nima ishlab

sodir bo'ldi. o'ttiz kun o'tdi. payg'ambarlar hech qachon va'dasiga xilob qilganmas. payg'ambarlar aytgan vaqtiga kelgan. aytishdiki, bu yerda bir ish sodir bo'ldi. muso kech qolyapti. o'ttiz kunda kelmadi. la la na, abna bna. qonuniy salomatda bu musoni kech qolishligi bizni qilgan biror bir gunohimiz sababli bo'lsa kerak. ya'ni ikkitamiz tortishib qolsak, doim ro'paramizdagi obdoralar ham

misrga qaytarib olib borib ber edi desa, olib borisha olmaydi. lekin o'zimizniki olaylik desa, amonat harom ko'mishga buyuruvdi. shariatimiz islomiga da ham yerdan topa olib uch marta so'rasa o'zini ko'p olmaydi. uch yuz o'ttiz uch marta so'rasa ham o'zini ko'p olmaydi. ya'ni oson shug'a bir yo'l topaganmiz yosh bolaga o'xshab. hukmi nima? yerdan topilgan bu yoqda narsasi hech qachon bizga halol olmaydi. bir yil ushlab turasiz, hukmi.

bir yilgacha egasi kelmasa, sadaqa qilib yuborasiz, o'shanda ham sadaqasi kimga bo'ladi? ajri? egasiga bo'ladi. demak, uni olishlik, sizga tamoviy, bu musiqiyat bo'lishi mumkin, ishlatib qo'yishlik xalqingiz bor. yeb qo'yishlik, nafsiz yomonlik qilib, ishlatib qo'yishlik xalqi bo'ladi. o'shaning uchun yerda turgan narsa hech qachon musulmonni mulki bo'lib qolmaydi. xuddi shunday baliqusra oilam tillarini yig'ib keldi, ko'mishlikka xorni alayhissalom buyurdi. ko'mishdi. hamma tillarlar erga ko'mildi.

olloh bitta makr qilib, kirgan bitta oyog'imni ham chiqarib olishligi mumkin dedi.

uzolashtirar ekan tug'yonga keltirib. demak allohdan biz nimani so'rayotgan bo'lsak, alloh bizga nima berayotgan bo'lsa, orqasidan bir uzrini so'rab qo'yaylik, parvardiga shu so'rayotgan narsam, yoki shu bergan narsang, meni sendan uzoqlashtiradigan bo'lsa, uni nari qil mendan. chunki mendagi eng katta narsa o'sha iymon, hidoyat, undan boshqa narsaga almashtirmayman deb olaveraylik. jabro'i alayhissalomni ko'rishlikni dedi samiriyaga. lekin bu ko'rishligi bilan iymoni ziyoda bo'lishini undagan kufrga sabablanadi.

bergan. fisq, fujudi, mansiyatni rivojlantirishni ishlatyapti. alloh bir bandaga zehni bergan, u ilm o'rganyapti, allohni taniyapti. alloh bir bandaga pul bergan, xoram ishlarni qurib sochyapti atrofga. alloh bir bandaga pul bergan, allohni uyni obod qilyapti. yetim yasirdi, boshini silayapti. demak, siz bilan bizga berilgan dunyomidi, ilmidi, aqlmidi, quvvatmidi, vaqtmidi, qaysi yo'lda sarflanyapti? shunga e'tibor beraylik. alloh rozi bo'ladigan joyda sabr ekan bo'lsa, xotirjam bo'ling, ko'payadi bu narsa

bu samiri allohni farishtasini ko'rdi, lekin u kishini bu zalolatga botishiga sabab bo'ldi.

samiri shu buzog'ni shu ovozni chiqargandan keyin aytdiki, muso robbisini izlab, o'ni tomonga qarab ketdi. vaholanki uni ilohi mana bunaqa buzek dedi. shuni istab yurudi dedi. u adashi bu yoqqa ketib qoldi. qaytib kelgandan keyin u ham mana shu buzekka sig'inadi dedi. shuni qabul qilgan aqllarni ko'ring. u buzek bitta tilladan bo'lgan haykal ediki, faqat ovoz chiqaradi xolos. shunga banu isroilni aksariyati sig'invordi.

aksariyati shu bo'zorga, buzakka sig'indi. haqda hech kim turmadi, yo xorim alayhissalom, faqat xorim alayhissalom o'zi turdi. endi esliklari, yaxshilari sig'inmadi ham, xorim alayhissalomga itoat ham qilmadi. bu yaxshilari. to'qqizta misrda bitta dengizda o'nta mo'jizani ko'rgandan keyin, buzakka sig'inishyapti. demak, insonda hidotga kelishligi u bitta masala bilan, bitta mo'jizani ko'rishilgan bo'lsa,

bo'lmas ekan. alloh bersa bo'lar ekan bu iymon.

shu yerda bir nimasi bormi? falon joyga borib, farzand so'rab keldi. falonchi maqbaraga borib, fakil qildirib keldi. shirkmasmi bu?

yo'q, to'xtanglar. muso kelsin dedi. xorimni restoranga ham itoat qilmayapti. olti yuz mingta yohudiydan bittasi payg'ambarga itoat qilmayapti. bu nimani belgisi? qarzdilarni kufr bilan to'lganligi, ollohga osiylikni belgisi emasmi? muso alayhissalom qaytib kelib, qavmini, fitnaga uchraganligini ko'rgandan keyin, akasi xorimni soqolidan sochini sudrashni boshladi. muso alayhissalom tabiatan qattiqqo'l odam edi. xorim bo'lsa,

yumshoqroq edi. shuning uchun banu suroli xorini ko'proq yaxshi ko'rishardi.

mulla alayhissalom aytdiki, onamni bolasi dedi, meni soqolimdan va boshimdan, sochimdan tortmagin. agar men, e'tibor beringlar shu yerga, agar men, bo'zaki sig'inganlarni sizlar qolinglar, bo'zaki sig'inmaganlar meni orqamdan yuringlar, sizlar adashdinglar, mol adashmading olib borsam, sen manu isroilni o'rtasini ikkiga bo'lib qo'yibsan u. malomat qilmasin deb turaverdim shularni ichida dedi. hatto kufrga ketgan bo'lsa ham, bo'linmasin deb qo'yaverdi.

bor, nimalarda ustida bo'linib ketmayapti musulmonlar? arzimagan fiqhli masalalarda ustida a? o'zi u tomonni ham, bu tomonni ham hujjati bor. unisi ham, bunisi ham haq. tushundingmi? u haq bilan botirni o'rtasida emas. far'iy masalalarda kelisha olmayapmiz. namozda bunday qilish kerak, bunday qilmaslik kerak. bunday qilmaslik kerak, bunday qilish kerak. barobarlar? hajga borganlar ko'rdinglar a? qo'lini umuman bayramasdan shu yerda namoz o'qiydiganlar bor. ixtilo qilmasdan yashasa ham bo'lar ekan u.

musulmonlarda birligiga qattiq ishora bor bu yerda.

nafsizga quloq soling da. nafsizga nimalar yoqmaydi? biron bir ham narsalar yoqadi nafsizga. endi o'sha biron bir ham narsalarda tekshiring da shariat bilan. xuddi shu narsani shariat nima qilgan bo'ladi? qodir afzal hamman zakkaga va qodir mandassaga. mana shu nafsini poylagan yutdi, nafsini yo'lga kirgan yutkazdi. imtihon bitta. shu nafsingni sindirsa ham bo'ldi. bo'lib ketadi hamma yoq. bitta imtihon. nafsni sindir. bu nima deyapti?

nafsim shu narsani chiroyli ko'rsatdi, shu ishni qilib qo'ydim dedi.

biz ollohning o'g'illarimiz deydi, boshqalar hayvon deydi.

bolalamisiz? yo'qol dedi. endi hayotda sen menga termanglar, mendan uzoq bo'linglar deb o'tasan dedi. unga mohir kasalat edi. umrini oxirigacha odamlar bunga yaqinlashmadi, undan qochdi, mohir bo'lib o'lib ketdi. bu dunyodagi jazo edi. va innallakam avaydan lan to'xtafaxu, vanzur ila ilohi kalladiy, zolta alixya, zolta alixya akifa, la nuxorliqam naqul summa, la nansefam naqul filial minasufa. endi sen sig'ingan ilohi.

o'zingni butingni qarab tur dedi. biz kuydirib tashlaymiz va qolgan parchalarni dengizga uloqtiramiz dedi. toki odamlar bunga nima qilmasin, qaytadan sig'inib qo'yishmasin. so'ng yana bani uslovga qarab aytdi, innama ilohikum vohillatela ilaha illa huvasya kun la shayin ilma. sizlarni parvardigoringlar, har qanday narsani o'zi ilmi bilan qamrab olgan yagona bo'lgan iloh dedi. va'l qol alvoha va ahadab bera osiyoqiy hiy yojuv ruhi ilayhi qolayab na'um innal qovmasdadafuniy.

qorin alayhissalom ular muzaka singan paytda qaytarmoqchi bo'lganda, o'ldirmoqchi bo'lishdi.

shuncha aytyaptiki, qavm meni zaif qildi, o'ldirishlikka tayyor bo'ldi. dushmanlarni oldida meni masxara qilmagin dedikasiga.

buyuklarni ahvoli nasroniylar akadan ko'ra og'irroq, chunki haqda ko'rib turib inkor qildi ular.

bo'zakka sig'inib qo'yganlar gunohini dunyoda o'zida yuvishlikni xohlagan kimsalar bo'lsa, agar bu qilgan gunohini jazosi qiyomatga qolishini xohlamaydiganlar bo'lsa, faqutullo ampusakum, valikum hayronlakum inna bariikum, o'zinglarni o'ldiringlar dedi. mana shuni o'zi dunyodagi xorligi edi. inson o'zini qo'li bilan o'zini o'ldirishligi, o'zini o'zi xor qilishligi hisoblanardi. allohning g'azabi bo'zakka sig'inganda bo'lgan bo'lsa, ularni o'zlarini o'zlariga o'ldirishligi edi, buyruq

xor qilishligi edi.

o'zini o'ldirmasdan jonini saqlab qolgan yahudlarga qarab turib, endi bu lavhalarda alloh taoloning buyrug'i bor, bu lavhalarda taorat bor. bunga quloq solinglar, itoat qilinglar dedi.

paytda, ularda boshchilikka aniq bo'lib turgan paytda, shunda aytishdi. eshitdik, itoat qildik deyishdi. faqat tahdiddan keyin, boshiga o'lim kelgandan keyin, yana boya aytayotgandek, shu jonini saqlab qolish uchun iymon keltirishdi. itoat qilishligi uchun emas. hali davomida ko'ramiz hissani. itoat qilmaydi bo'ladi birortasi ham. va'dani, miysohni faqat shundan keyingina berishdi. miysohni ma'nosi shundaki, endi buni buyog'iga

mos odammi, taoratdanmi, qanaqa buyruq kelishidan qat'iy nazar, banu isroil so'zsiz itoat qilishiga kerak bo'ldi. shunga banu isroil rozi bo'ldi. ini tog' borib joyiga tushdi. nechta bo'ldi mo'jiza? o'n bitta bo'ldi. bitta emas, ikkita emas, o'n bitta bo'ldi. bir. qimirlab yuborsak.

uyqular yozilib ketadi. masalan assalom ana shu bo'zakka sig'inib qo'yganligi uchun allohdan uzr so'rashlikka qalbidan yetmish kishini allohning huzuriga borib, kechirim so'rayotgan paytda sherik bo'lishiga tanlab oldi. bu yetmish kishi, bu yetmish kishi. bo'zakka sig'inmay turgan yaxshilari edi. yetmish tasini tanladi erkaklaridan, yana to'rt tog'iga nechanchi marta bordi? uchinchi marta qaytib bordi.

davlatda qabul qilinglar deganda, tog'ni ko'targuncha avf qilmaganiga g'azabda edi. shuning uchun alloh taolo g'azabi bo'ldi, tog' titradi. ular halokatga yaqin bo'ldi, o'lishlikka yaqin bo'lganda, muso alayhissalom allohga ham iltijo qildi. parvardigor, agar bularni o'ldirmoqchi bo'lsang, buzekka sig'ingandaydir o'tirib qo'ysang ham bo'lardi yu. o'ldirmoqchi bo'ls

biz allohni ko'rganimiz yo'q. hozir biz qavlimizga qaytib borsak, allohni ko'rdinglarmi desa, yo eshitdik deymizmi? yo biz allohni ko'rdik, mo'so rost gapiribdi deb, tasdiqlash uchun ko'rishimiz kerak. senga hech qachon iymon keltirmaymiz. to allohni ko'rmaganimizcha dedi. ya'ni nimaga bu mana bu savol qissasi bunaqa katta bayon qilinyapti? ko'rib qo'yaylik bo'ladi kimligini. o'zlarini, millatidan bo'lgan, yahudiy millatidan bo'lgan mo'so alayhissalomga, dengizdan yorib

olib chiqib ketgan. misrdagi xorlindan olib chiqib ketgan. payg'ambariga qilayotgan muomala shu bo'lgandan keyin, boshqalar haqida gapirishlikni hojati yo'q.

shunda muso alayhissalom qavnini bu so'zdan qaytardi. ey qavm, men allohdan, allohni ko'rishlikni so'raganimda, toqqa nurini tushirganda titilib ketdi. bu gapinglardan qaytinglar dedi, lekin la nu'mina.

senga hargiz imon keltirmaymiz, allohni ko'rmagunimizcha dedi. shunda yana bitta mo'jiza sodir bo'ldi. fa ahokatkumus soliqatu vantum tan burun. ko'rib turuvdinglar deydi. chaqmoq urdi, yetmish tasini o'ldirdi. yetmishta odam o'ldi. muso alayhissalom yolg'iz qoldi. endi alloh yig'lashni boshladi. parvardigor, ha bular yaxshilar edi yu. ha bularni o'ldirib qo'ysang,

shuncha mo'jizani ko'rganda mayli yu, narigilar, mana yetmish tasi endi so'zsiz itoq qilsa kerak deysiz. unaqa bo'lmadi.

suv kerak bo'lsa boramiz, ariqqa tumshug'imizga. shunday emasmi? suv kamaydi bizni oldimizga. bizga kerak bo'lsa boramiz. bu hidoyat ko'chada qolgan, bu namoz, haligi bekarchilarni qiladigan ish emas. alloh yaxshi ko'rib, tolg'a olgan bandalarga beradi buni. tushuninglar shu narsani. la tajida nasha dannasi adovatani illa dinu aminu ilyahuda va illa dinu ashrahuhu. mu'minlarga nisbatan adovati eng qattiq bo'lgan kimsalar yahudlar va allohga shiv keltirganlar.

ilioga qarab kelayotganligidan xabar topganda ular qo'rqishdi ko'pligidan bularni. qo'rg'onlarni bekitishdi, mustahkamlashdi, urushga tayyorgarlik ko'rishdi.

muso alayhissalom ilyoni eshigiga kelganda qavmiga buyurdi, hujum qilinglar dedi. hech kim itoat qilmadi.

nodonlikka ular shu yerda ekanmi? biz chirmaymiz u yerga dedi.

bu o'rinda muso va horin alayhissalomdan birorta tashqari kishi haqda turmaganligi bilinadi.

qolu ya musa inna allam na dug'ulaha abadam na damu fiha. fadha anta va robbuka va qotila inna ha una qoydun. e musa, modomiki o'la bo'shagachami, biz hargiz kirmaymiz. endi chiqib ketsa chiqamiz. bor, sen va robbing borib jang qilaveringlar. biz mana o'tirib turamiz dedi. payg'ambariga gapirayotgan so'zini e'tibor bering, payg'ambarga qilayotgan muomalasini ko'raylik. biz otamiz haqida gapirayotganda gapimizni o'ylab gapiramiz. hozirgi kunda ham yo'q emas.

badr g'azoti da, payg'ambarimiz qurashda karvonini yo'lini to'sgani chiqqan edi uch yuz o'n to'rtta odam bilan.

saxobalar mana shuni olib ketib turishdi.

juda haligi muddat bilan balololmagan edi, katta muddat bilan. qoliqa inna ham muharramaqim alayhim arba inna sana, yatiyhu nafiyat.

mana shu shaharga kirishlikka bosh tortishganligi uchun, mana shuning uchun mo'jizadan keyin ham payg'ambarga ozib bo'lganligi uchun, sizlar uchun yozib qo'yilgan mana shu shahar qirq yilga harom, qirq yil sargardon bo'lib yurasizlar yer yuzida dedi.

demak, inson osiy bo'lishi bilan o'ziga kelayotgan ne'matlar to'sadi. toatta bo'lishligi bilan o'ziga kelayotgan balolarda to'sadi. qirq yil orasida qayerda bo'ladi ular? yer yuzida sargardon bo'lib yurishadi. olatog'lar bu qonunda halok qilishlikni xohlamadi, azoblashlikni, ularda ta'zirini berishlikni xohladi. musa alayhissalom, kirishni xohlamaysizlarmi dedi, qaytinglar orqaga dedi. orqaga qaytishdi. yo'q, yo'qotib qo'yishdi.