Bu qism hali tekshirilmagan (qoralama). Quyida namuna sifatida 1-qism matni ko'rsatilmoqda.
0:00
31:33
qo'shnichlik maqsadida hamda qo'ni qo'shnichlik haqqini ado qilishlik qasdida uyiga kirdi.
agar amakimiz ehson qilayotgan bo'lsa, u masjidga chiqmaydigan bo'lsa, chiqmay qoladigan odamlar ham yo'q emas, bo'lsa kerak oramizda.
o'zini nihoyatda bir boshqacha deb sezganligidan, shunday qiladigan odamlar bo'lsa, yaxshilab eshitib olaylikki, alloh taoloning eng afzal taqvodor bandasi, allohga eng yaqin bandasi muhammad alayhissalom,
bizni zamonasidagi eng ablah odamlardan bo'lgan uqubani uyiga chaqirganda borgan ekan.
endi, namoz o'qimaydigan eng yomon odam ham bizni zamonamizda uqubachali yomon bo'lolmaydi.
o'sha ehson qilayotgan bo'lsa, to'y qilayotgan bo'lsa, qo'shningiz, boring namoz o'qimas, masjidga chiqmas.
otamga atab qo'y so'ydim deydi. u alloh uchun so'yayotganligini o'zi biladi. faqat shu so'zni siz xohlaganda qaytib bera olmayapti. alloh yo'lida ehson qilyapman deb chiroyli ayta olmaganligi uchun, bu deydi allohga so'ymayapti, bu otasiga so'yapti deb turib, haligi taqvodor ilmi zo'r bo'lgan yigit nima qiladi? ular ajralib qoladi qarindoshlarini ichidan. cho'zib o'tirmaylik. uqubatimni obyomai kofir bo'lgan holatda payg'ambarimiz muhammad as salomni uyiga chaqirganda bordi.
ana shu borilayotgan odamni uyiga borishingdan maqsad, qarindoshchilik yoki qo'ni qo'shchilik haqqini ado qilishlik birinchidan.
ikkinchidan, sizga o'xshagan namozxonlar borib, shuni ehsonida qatnashmasa, shuni bir xursandchiligiga, qayg'usiga she'riy bo'lmasa, qanday qilib musulmonlarga, namozxonlarga qalbida muhabbat uyg'onsin.
kulib qaraydi. ilm egasida u. endi hammamiz namoz o'qimagan ehsonga bormasak, to'y qilsa bormasak, umuman odamgarchilik qilmasak, kim unga dinni ko'rsatadi? kim unga dinni o'rgatadi? shuning uchun shundan xulosa olamizki, qo'shnimiz ehson qildimi, chiqaylik. to'y qilyaptimi? ja endi taqvodor bo'lib, u qo'shningizni hamma puli horom bo'lib ketgan chog'ida, qo'ni qo'shnishingiz haqqi uchun chiqib, eshitadi, suv quyib berib turing, tushunmasa. bo'pti, yemang.
jizzax ham qo'ni qo'shchilik haqqi, da'vat maqsadida o'sha mushuk yuziga kirib ovqatini yegan ekan.
payg'ambarimizni hayotida ko'rib turgandan keyin, boshqa bir hujjatni keltirishlikda hojati yo'q.
musulmonlar mana shu qamal davomida qattiq ochlikka qolishdi.
qurashni boshqa ba'zi bir saidlari musulmonlarga va banahoshim, banah abdurmuttolib, banah abdumannoh urug'larini kofirlari ham musulmonlarini qiyinchilikka tushib qolganini ko'rib turib,
bizga tutib, ham niyat tutib, biz birla turib beramiz dedi.
bu jahl. bu ummatni fe'li bo'lgan shayton, bu jahl ko'rib qoldi. e hakim, qayoqqa ketyapsan dedi. hakim aytdi, bu meni ishim dedi. men hur odamman. xohlagan ishimni qilaman dedi. sen bu ovqatlarni abu tolibni urug'iga olib ketyapsanmi musulmonlarga? hakim boya gapini qaytardi. men xohlaganimni qilaman dedi. men xohlagan ishimni qilaman dedi. men hurmanman, saidlardan dedi. u aytdi, qilmaysan dedi. ikkalasi shunday bir bahslashib turganida,
ovqatni olib borib berdi. albatta, u butun boshli katta uchta urug' uchun bitta tuyadagi oziq ovqat, hech narsa bo'lmas edi.
ularni mana shu uch yillik qiyinchilik ahvoli shu darajada aytdiki, daraxtlarni tomirlarining ishiga, daraxtlarni banklarining ishiniki majbur bo'lishi kerak. qo'lida puli bor, lekin hech kim ularga sotishlikka rozi bo'lmaydi.
saxobalardan biri ana shu qiyin ahvolni tasdiqlab aytadiki, kechqurunda deydi, sahroga chiqib, ba'ul qilib tursam, yerga tushayotgan ba'ulda ovozidan qumdan bir narsani ovozi eshitildi deydi. darrov tiklab qarasam, so'yilgan hayvonni terisidan kesib tashlab yuborilgan bir parcha ekan deydi. ozgina teri. shoshganimcha oldin yuvib tozalab kuydirib o'tdi, ina yedim deydi. ochlik, qiyinchilik mana shunday darajaga yetdi. qamal davom etib turadi. aytdi.
aytdiki, jiyanim muhammad menga sizlar yozgan sahifaning zulm va qotilrohim yozilgan qismini qurt yeb tugatganini aytdi. jiyanim hech qachon yolg'on gapirmagan edi. menga sahifani beringlar dedi. agar jiyanim aytgan narsa haq bo'lsa, ko'zinglarni ochilay, qurash, bu qilayotgan ishinglardan to'xtanglar. yo'q, agar jiyanim yolg'on gapirgan bo'lsa, mayli men jiyanimni sizlarga topshiraman.
qanaqa armiyasi borligini alloh o'zi biladi. birodalar, mana, eng mustahkam deb qurilgan binolarni bitta yer qimlasa, hammasini tuta to'kib qo'yapti. zo'r proyekt bilan, zo'r plan bilan qildik desa, bitta shamol kelyapti, uchirib ketyapti. bitta suv bosyapti, pachag'ini chiqaryapti. bitta vulkan bo'luvda butun yevropaning samolyot reyslari to'xtab qoldimi? milliardlagan zararni gapiryapti. alloh taoloning qanaqa qo'shini borligini faqat o'zi biladi.
buni ko'rishib turib, bu muhammadni qilganini sehr etadi, gapida turishmadi. yana sahifa o'zini kuchini yo'qotmadi, yeyilgan bo'lsa ham qurt tomonidan. yana ana shu xamal davom etdi. shu tarzda kunlar o'tdi. uchala urug'. ban abdulmuttalib, ban hoshim, ban abdumannop. musulmoni ham, kafli ham mana shunday bir mashaqqatda qolishdi. qurashning saidlaridan xishomiddin amir bunga chidolmay qoldi. bu sahifani yo'q qilib, ularni qaytarish kerak. zulm qilyapti.
biz dedi. zuxayrimdan abu umayya mug'iylarni oldiga borib turib, e zuxayr, bu uchaloq urug'ni boshiga tushgan kunga rozimisan sen? u yo'q dedi. qanday qilib uch yillab ochlikka qo'yib qo'yamiz, o'zimiz yeb ichib yaxshi yashab turib. zuxayratda biz nima qila olamiz? axir bu qurash ittifoq qilgan narsasi. sahifani bekor qilamiz dedi, xishom. bu ishga ikkalamizdan boshqa kim yana bir rozi bo'ldi, faqat ikkalamiz dedi. uchinchi she'ringni top dedi.
hishom muti ibn adida oldiga bordi. muti ibn adi uni maqsadini eshitdi, u ham rozi bo'ldi, chunki bu zulmga u ham rozi emas. kim bu ishga rozi bo'ldi, uchalasini aytdi. to'rtinchi sherigini top dedi. hishom abu buxturiy ibn hishomni oldiga bordi. abu buxturiy hozir abu jahlni urib qo'ygan. u ham rozi bo'ldi. beshinchi sherigini top dedi. beshinchi sherik bo'lib, zu'ma ibn aswad. beshalasi sahifani olib tashlashlik.
ga ittifoq qilishdi. mana shu ittifoqni ertasi kuni, qurash kabanolida o'tirganida, xishom o'rnidan turdi. xishom turib aytdiki, ey qavm, o'z qavmimizga yaxshi muomala qilmadik. qurashdan bo'lgan o'zimizni kishilarimizni uch yillab och qolishiga rozi bo'lib turamizmi? allohga qasamki, bu ish dahirning ori nomusi. allohga qasam, arablar biz haqimizda yomon gapiradi. allohga qasam, sahifani olib tashlaymiz.
abu jahl o'rnidan turib aytdiki, allohga qasam, olib tashamaymiz dedi. abu jahlni gapini birorta odam quvvatlashligi kerak edi. muddin bin adiy turdida, allohga qasam ey abulhakam dedi, seni buni yerga ish qilsa ham olib tashaladi dedi. abulbux tilingni ixshom turib, bekor qilinadi dedi. abu jahl har qancha urinmasin, uni gapini hech kim quvvatlagani turmadi. shunda oxirgi bo'lib, zoomer im nasibot turib, olib tashaymiz baribir dedi. sahifani olib tashlash
necha bor yo'g'i beshta odam rozi. hishom ibn amr, zuhoyrim ibn abu umayya, abul buxtir ibn hishom, zum abu ibn aswad va mud'im ibn adiy. qolganlar norozi lekin jim turishibdi. endi ko'p bo'lib jim turgan odamdan ko'ra, to'rtta asosi ham turib, bitta fikrlayotgani kuchliroq bo'ladi. qolganida sukut qilib turishligi go'yoki qurashni rozi ekanligini bildiradi da. bu beshalasi kirishdi, sahifadan qurt yeganidan qolganini olib yetishib oldi. shunday qilib uch yil davomida
etgan mana shunday iqtisodiy qiyin qamal nihoyasiga yetdi. bu uchchala urib qaytib makaga kirishdi. nabi so'z salom da'vatida davom etdi. lekin mashaqqat, xorlash, taqillash hali ham davom etgan edi. payg'ambarlikning o'ninchi yilida payg'ambar so'z salomni himoyachisi bo'lgan, otasini o'rnida turgan, yoshligidan boqib tarbiya qilgan eng yaqin amakisi abu tolib vafot qildi. abu tolib
o'lim savoblari yaqinlashganida, payg'ambarimiz s.a. amakisini oldida turardilar.
dan qaytarishlik. abu tolib taraddudga tushib, aytsammi, aytmasammi, desammi, demasammi deb ikkilanib turdi da, oxiri o'lganimdan keyin arablar meni sharmanda qilishdan qo'rqaman dedi, mushuklik holatida vafot etdi. bitta kalima, siz bilan menda bor shu kalima, allohga hamkor bo'lsin. shu bitta kalimani ayta olmadi, iymonga yaqin edi. payg'ambarimizga eng yaqin kishi edi. payg'ambarimizni qurashni ozorlaridan himoya qilib turgan, yagona ishlangan kishisi edi. shuncha yaxshilikni qildi. lekin
va o'sha vaqtdagi yagona ayoli, farzandlarining onasi, birinchi bo'lib iyvonga kelgan hadicha roziyallohini vafot etdi.
hadicha roziyallohi anho ga alloh tomonidan bashoratlar berildi.
nima deb aytdingiz? lekin hadicha onamizga va'da qilingan jannatda, mana shunday bir bela yoki oyog'i tolish ham bo'lmaydi.
nabiysus assalom aytadilar, kabbulaminan rejali kafir, bolam yakmul minannisa illa arbar. erkaklardan juda ko'pi komillik kamolot darajasiga yetgan. payg'ambarlar, nabiylar, shahidlar, siddiqlar. ayollardan faqat to'rttasi mukammal, komil inson bo'ldi. mariyam binti imron, fotima binti muhammad, hadichi binti huwali va osiyo binti muzaxid, fir'avning ayoli.
ayollarni uchinchisida vatanga hadicha onamiz vafot qildi. payg'ambarimiz sulton ham hadicha onamiz juda bir qattiq qadrlardi. o'sha paytdagi hadicha onamiz payg'ambarimiz yagona ayoli edi. payg'ambarimiz sulton ham juda qattiq yaxshi ko'rardi. onajonimiz aytadilar, payg'ambarimizni faqatgina deydi, xotinlarni ichidan hadichaga rashk qilardi deydi. kunlarda birda payg'ambarimiz uydan chiqib ketyapti dedi, meni oldimdan chiqib ketyapti, hadicha bundog'idi, hadicha bundog'idi desa,
laridan keyin payg'ambarimiz juda bir qattiq qayg'uga tushdi va bu yil omil xuzin, qayg'u yilida nomlandi.
nabiya sulton o'n yil da'vat qildi, habasistonga ketganlardan tashqari bor yo'g'i yetmishta odam imon keltirgan edi, qurashdi. o'n yil da'vati yetmishta odam. abu tolibni vafoti, hadijonamizni vafoti, qurashni bu o'ljaligidan payg'ambarimiz qattiq qayg'uga yotdi. endi payg'ambarimiz, agar dinga yordam berishga so'z bersa, makkani tashlab, har qanday bir qabilani oldiga borishga tayyor edi.
nabiya sultonovna makka tashqarisiga chiqib, dinga da'vat qilishini qasd qildi. qachon makkani tashlab chiqib, da'vatga chiqdi? birinchidan, qurashliklardan hech kim iymon keltirmay qo'ydi, to'xtab qoldi. ikkinchidan, qurash umuman din haqida gapirishida qattiq man qilib qo'ydi. shundan keyin payg'ambarimiz tashqariga chiqishlikni qasd qildi. ungacha payg'ambarimiz o'n yil ozor aziyatlar ko'p bo'lsa ham, makkada da'vat qildi. payg'imiz sultonovna
qismi aytadilar. menga qurashdan yetgan aziyat, haqiqiy yetgan aziyat abu tolibning vafotidan keyin bo'ldi. qani shu paytgacha ichi ichog'i tashlab qo'yishyapti. bo'ynini kelib eziyapti. yuziga tuproqda chachib ketyapti. eshigini tagi axlat to'kib ketyapti, yuziga tupuryapti. shularni payg'imimiz s.a. aytyaptilarki, hech narsa emas bu. haqiqiy aziyat abu tolib o'lgandan keyin bo'ldi. chunki abu tolib o'lmasdan turib payg'ambarimizga ozor berayotganlar faqat saidlaridan.
toifga kelishlikka yaqin bo'lganda, toifni eshigi oldida amiriddin umayyaning o'g'illari, abduyalay, habib va mas'ul uchta aka uka o'tirishardi. payg'ambarimiz s.a. keldi, ular bilan salomlashdi. ularga gapirishlikka ruxsat so'radi. albatta endi payg'ambarimiz o'zini tanitdi. qurashdan, qurashning saidlaridan, abdulmuttolibni zurriyotidan u uchalasi qabul qilishdi, gapirdida.
o'zi payg'ambar bo'lsang, sen oshcha katta odamsan, sen bilan gaplasha olmayman, men pastman deyapti. i agar yolg'onchi bo'lsang, sen mendan ham past ekansan, senga gapirishinglar ham hojiati yo'q dedi. nabiyat so'zidan bu odamlar qattiq, xunuk javobni olganlaridan keyin, agar xohlamasanglar dinga kirishlikni, meni holi qo'yinglar, meni odamlar bilan gaplashaylik dedi. seni dedi, gaplashgan yo'l qo'ymaymiz deb, shoshganicha payg'ambar so'zidan burun toevga kirib, toev yosh bolalari, tentaklari ahmoqlarini ikki
o'n yil da'vatdan keyin o'zini yurtidan gapirishlikka qodir bo'lmang. boshqa qavmga borib da'vat qilsa, toshbo'ron bo'lib, mana shunday bir xorlangan holatda o'n yil mehnatni qilib, o'ziga bog'liq bo'lgan hamma sababli qilib bo'lib, endi chorasiz qatib qolgan payt faqat shunda shikoyat qildi. allohim, quvvatsizlik, chorasizlik, odamlar oldida ojizligimdan o'zingga shikoyat qilurman. ey mehribon zot, sen bechoralarning robbo parvozini
yordigori, mening robbimsan. meni kimlarga tashlab qo'yursan? meni yoqtirmaydigan notanishgami? yoki ustuvor dushmangami? mendan g'azablanmagan bo'lsang bas, boshqasiga parvoyim yo'q. shubhasiz, alfa ofiyating men uchun kengdir. zulmatlarni yoritgan, dunyo va oxirat ishlarini tuzgan yuzing nuri hurmati bilan menga g'azabingni tushirishingdan, qahar qilishingdan panoh so'rayman. sendan rozilik tilayman. bor kuch.
endi allohni taskini qanaqa bo'ldi ekan? kimga shikoyat qiluvdi, taskin qanaqa bo'ldi? payg'ambarimiz masalan shu duoda qilib o'tirganida, utida bilan shayba, endi musulmon bo'lsa ham, nima bo'lsa ham o'zini urug'idan, hurashdan. qarindoshchiligi bor. qalbi yumshab, o'zlarini addos ismli qulini nasroni yeydi bu. bir shingil uzumni berdi da, ona odamga olib borib berdi. alloh ko'nglini ko'tarishini qarang, bu boshlanishi bu. keyingi darsda cho'qqisini gaplashamiz.
inglizni bersang, bolamizni aynibdi ya, dedi.
bir og'iz gaplashib qalbini asir qildi. bizchi? biz bilan bir marta gaplashdimi? qaytib kelmaydigan qilib qo'yamiz. bir marta o'tiradi, hamma gapimizni gapirib olamiz, chunki bilamizda ikkinchi marta o'tirmaydi kelib biz bilan ham. o'shaning uchun sindirib tashlashga gapiramiz. biz o'zimizni shunaqa taqvodorligimizni, dinda qattiqligimizni, zo'rligimizni ko'rsatib qo'yishimiz kerak da. keyingi safar kelib ikkinchi gapimizga quloq solishni hech qachon xohlamaydi.